V ACA 59/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. B. domagała się od pozwanej M. R. zasądzenia kwoty 357.545,65 zł wraz z odsetkami, wskazując na bezpodstawne wzbogacenie pozwanej. Pozwana otrzymała tę kwotę od dłużnika rzeczowego (spółki (...) sp. z o.o. sp. k.) tytułem spłaty wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, mimo że wierzytelności te, wynikające z umów pożyczek, zostały wcześniej sprzedane powódce przez pozwaną na mocy umowy z dnia 22 stycznia 2015 roku. W zamian za wierzytelności, powódka miała przenieść na pozwaną własność akcji spółki (...) S.A. Pozwana argumentowała, że umowa sprzedaży wierzytelności była nieważna z powodu wad prawnych akcji, które uniemożliwiły jej skuteczne przeniesienie własności, a także wskazywała na zajęcie akcji przez komornika i wcześniejszą sprzedaż tych akcji przez powódkę. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne, stwierdzając, że pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powódki, ponieważ nie poinformowała dłużnika rzeczowego o przelewie wierzytelności, a następnie przyjęła spłatę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny potwierdził, że zajęcie praw wynikających z akcji przez komornika nie miało wpływu na ważność umowy sprzedaży wierzytelności ani na możliwość przeniesienia własności akcji między stronami, zwłaszcza że nie doszło do fizycznego zajęcia dokumentów akcji. Sąd uznał również, że pozwana otrzymała od powódki oryginalne dokumenty akcji w okresie między styczniem a czerwcem 2015 roku, co wykluczało wcześniejsze ich zbycie przez powódkę na rzecz innej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skutków zajęcia praw majątkowych (w tym akcji) w postępowaniu egzekucyjnym dla ważności rozporządzeń nimi między stronami, a także kwestie bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku niepoinformowania dłużnika o przelewie wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem akcjami na okaziciela i zabezpieczeniem wierzytelności hipoteką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powódki, otrzymując spłatę wierzytelności, które wcześniej sprzedała powódce, mimo że nie poinformowała o tym dłużnika rzeczowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powódki, ponieważ otrzymała spłatę wierzytelności, które wcześniej skutecznie przelała na powódkę, nie informując o tym dłużnika rzeczowego.
Uzasadnienie
Pozwana sprzedała powódce wierzytelności zabezpieczone hipoteką. Następnie, nie informując dłużnika rzeczowego o przelewie, przyjęła od niego spłatę tych wierzytelności. Sąd uznał, że środki te stanowią bezpodstawne wzbogacenie pozwanej kosztem powódki.
Czy umowa sprzedaży wierzytelności była nieważna z powodu wad prawnych akcji, które miały być przeniesione w zamian za wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa sprzedaży wierzytelności była ważna i skuteczna, a zarzuty dotyczące wad prawnych akcji i ich rzekomego wcześniejszego zbycia lub zajęcia przez komornika nie były uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że zajęcie praw z akcji przez komornika nie wpływało na ważność umowy sprzedaży wierzytelności, a pozwana otrzymała od powódki oryginalne dokumenty akcji w okresie między styczniem a czerwcem 2015 roku, co wykluczało ich wcześniejsze zbycie lub zajęcie.
Czy zajęcie praw wynikających z akcji przez komornika sądowego wpływa na możliwość rozporządzania tymi akcjami i ważność umowy sprzedaży wierzytelności zabezpieczonych tymi akcjami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zajęcie praw wynikających z akcji nie wpływa na ważność umowy sprzedaży wierzytelności ani na możliwość rozporządzania samymi akcjami między stronami, jeśli nie doszło do fizycznego zajęcia dokumentów akcji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że egzekucja z praw majątkowych z akcji polega na zaspokojeniu z dochodu lub realizacji/sprzedaży prawa, a nie na fizycznym zajęciu dokumentów akcji. Ponadto, postanowienie komornika o zwolnieniu akcji spod egzekucji dodatkowo potwierdza brak wpływu zajęcia na ważność rozporządzeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje przesłanki nienależnego świadczenia, które stanowi podstawę żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
Pomocnicze
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków odstąpienia od umowy wzajemnej, w tym obowiązku zwrotu świadczeń.
k.p.c. art. 911
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące egzekucji z innych praw majątkowych, w tym z akcji.
k.p.c. art. 901 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sposób zajęcia wierzytelności związanej z posiadaniem dokumentu.
k.p.c. art. 885
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków zajęcia wierzytelności, w tym bezskuteczności rozporządzeń.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powódki, przyjmując spłatę wierzytelności, które wcześniej przelała na powódkę. • Umowa sprzedaży wierzytelności była ważna i skuteczna, a zarzuty dotyczące wad prawnych akcji, ich zajęcia przez komornika lub wcześniejszego zbycia były nieuzasadnione. • Zajęcie praw z akcji przez komornika nie wpływa na ważność rozporządzeń tymi akcjami między stronami, jeśli nie doszło do fizycznego zajęcia dokumentów.
Odrzucone argumenty
Umowa sprzedaży wierzytelności była nieważna z powodu wad prawnych akcji i niemożności przeniesienia ich własności na pozwaną. • Akcje były wcześniej sprzedane przez powódkę innej spółce lub zajęte przez komornika, co uniemożliwiało ich przeniesienie na pozwaną. • Pozwana odstąpiła od umowy z powodu niemożliwości świadczenia. • Dochodzenie przez powódkę świadczenia jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
środki pieniężne przelane przez dłużnika rzeczowego na rzecz pozwanej, wobec przeniesienia na powódkę wierzytelności wynikających z umów pożyczek, stanowiły bezpodstawne wzbogacenie pozwanej i powinny zostać wydane powódce. • zajęcie praw wynikających z akcji spółki (...) S.A. w postępowaniu egzekucyjnym (...) nie miało żadnego wpływu na możliwość wykonania umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 22 stycznia 2015 roku, w tym na przeniesienie własności akcji spółki (...) S.A. na pozwaną. • rozporządzenie akcjami zajętymi w toku egzekucji dotknięte jest - wbrew literalnemu brzmieniu art. 885 w zw. z art. 902 i 909 k.p.c. - sankcją bezskuteczności wobec wierzyciela, nie zaś nieważności bezwzględnej pomiędzy stronami takiej umowy.
Skład orzekający
Leszek Jantowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skutków zajęcia praw majątkowych (w tym akcji) w postępowaniu egzekucyjnym dla ważności rozporządzeń nimi między stronami, a także kwestie bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku niepoinformowania dłużnika o przelewie wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem akcjami na okaziciela i zabezpieczeniem wierzytelności hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych transakcji finansowych, obrotu wierzytelnościami i akcjami, a także interpretacji przepisów egzekucyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i gospodarczym.
“Czy spłacona wierzytelność może być podstawą do zwrotu pieniędzy, mimo że została wcześniej sprzedana? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 357 545,65 PLN
bezpodstawne wzbogacenie: 357 545,65 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.