V ACA 588/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. S. złożyła pozew o stwierdzenie nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z dnia 11 stycznia 2014 r. w przedmiocie podtrzymania decyzji Rady Nadzorczej o wykluczeniu powódki z rejestru członków spółdzielni, ewentualnie o uchylenie tej uchwały. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że procedura wykluczenia była zgodna z prawem, a powództwo o uchylenie uchwały było spóźnione. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok i ustalił nieważność uchwały. Kluczową podstawą rozstrzygnięcia była nowelizacja ustawy Prawo spółdzielcze z dnia 20 lipca 2017 r., która weszła w życie w trakcie postępowania sądowego. Zgodnie z nowymi przepisami, wykluczenie członka ze spółdzielni mieszkaniowej stało się niemożliwe. Sąd Apelacyjny uznał, że uchwała podjęta w 2013 roku, mimo że zgodna z ówczesnym stanem prawnym i statutem spółdzielni, stała się sprzeczna z prawem w świetle nowej ustawy, co skutkowało jej nieważnością. Sąd odwoławczy podkreślił, że przepisy nowelizacji mają zastosowanie do spraw niezakończonych prawomocnym orzeczeniem przed dniem wejścia w życie ustawy. W związku z tym, uchwała o wykluczeniu powódki została uznana za nieważną, a powódka nie została obciążona kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie przepisów przejściowych i intertemporalnych w prawie spółdzielczym, wpływ nowelizacji prawa na sprawy toczące się przed sądem, interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia członków ze spółdzielni mieszkaniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i nowelizacji z 2017 r. Może mieć znaczenie dla innych przypadków, gdzie zmiana prawa nastąpiła w trakcie postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu członka, podjęta przed wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo spółdzielcze z 2017 r., która wyeliminowała możliwość wykluczenia, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka jest nieważna, ponieważ nowe przepisy mają zastosowanie do spraw niezakończonych prawomocnym orzeczeniem, a ustawa nowelizująca wyklucza możliwość wykluczenia członka ze spółdzielni mieszkaniowej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na nowelizacji ustawy Prawo spółdzielcze z dnia 20 lipca 2017 r., która weszła w życie w trakcie postępowania. Zgodnie z nowymi przepisami, wykluczenie członka ze spółdzielni mieszkaniowej jest niedopuszczalne. Uchwała podjęta na podstawie wcześniejszych przepisów, która stała się sprzeczna z prawem w świetle nowej ustawy, jest nieważna.
Czy powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały o wykluczeniu ze spółdzielni, mimo że mogła domagać się jej uchylenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały, ponieważ potrzebowała usunąć niepewność co do swojej sytuacji prawnej względem spółdzielni i zapewnić sobie ochronę prawnie chronionych interesów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje, gdy prawomocne orzeczenie zapewni powodowi ochronę jego interesów, definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu. W przypadku członkostwa w spółdzielni, każdy członek ma interes prawny w tym, aby uchwały były zgodne z prawem.
Czy sąd powinien uwzględnić powództwo o uchylenie uchwały spółdzielni, jeśli zostało wniesione po upływie sześciotygodniowego terminu?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien uwzględnić powództwa o uchylenie uchwały, jeśli zostało wniesione po upływie sześciotygodniowego terminu, chyba że wystąpią łącznie trzy przesłanki: szczególnie dotkliwe skutki dla członka, usprawiedliwione wyjątkowe okoliczności opóźnienia i brak nadmierności tego opóźnienia. W tej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powódka przekroczyła sześciotygodniowy termin do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały. Pomimo że wykluczenie miało dla niej dotkliwe skutki, opóźnienie (około 8 miesięcy) nie było usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, a choroba powódki nie została w wystarczający sposób udowodniona jako przyczyna uniemożliwiająca terminowe działanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
pr. spółdz. art. 42 § § 2
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Dotyczy powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały z powodu sprzeczności z ustawą.
pr. spółdz. art. 42 § § 3
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Dotyczy powództwa o uchylenie uchwały z powodu sprzeczności ze statutem, dobrymi obyczajami, godzenia w interesy spółdzielni lub pokrzywdzenia członka.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
u.s.m. art. 1 § ust. 8
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Stanowi, że do spółdzielni mieszkaniowych nie stosuje się przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących wystąpienia ze spółdzielni, wykluczenia ze spółdzielni i wykreślenia z rejestru członków.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo Spółdzielcze art. 10
Przepis przejściowy, zgodnie z którym do spraw sądowych wszczętych i niezakończonych prawomocnym orzeczeniem przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się jej przepisy.
Pomocnicze
pr. spółdz. art. 42 § § 8
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Pozwala na nieuwzględnienie upływu terminu do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały w wyjątkowych okolicznościach.
pr. spółdz. art. 24 § § 2
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Dotyczy postępowania członka dającego podstawę do wykluczenia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja ustawy Prawo spółdzielcze z 2017 r. wyeliminowała możliwość wykluczenia członka ze spółdzielni mieszkaniowej, co skutkuje nieważnością uchwały podjętej na podstawie wcześniejszych przepisów. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały, aby usunąć niepewność co do swojej sytuacji prawnej.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że procedura wykluczenia była prawidłowa i zgodna z prawem obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. • Powództwo o uchylenie uchwały było spóźnione, gdyż zostało wniesione po upływie sześciotygodniowego terminu, a przesłanki do jego nieuwzględnienia nie zostały spełnione.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie w przedmiocie apelacji wynika nie tyle z trafności podniesionych w niej zarzutów co ze zmiany stanu prawnego • uchwała podjęta w 2013 roku, pomimo tego, że została ona podjęta w roku 2013, winna nastąpić w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy • wykluczenie członka ze spółdzielni mieszkaniowej jest niemożliwe • podjęcie zaskarżonej uchwały musi być ocenione jako sprzeczne z prawem, a przez to nieważne • brak było podstaw do podjęcia zaskarżonej przez E. S. uchwały
Skład orzekający
Edyta Jefimko
przewodniczący
Bernard Chazan
sprawozdawca
Joanna Piwowarun – Kołakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie przepisów przejściowych i intertemporalnych w prawie spółdzielczym, wpływ nowelizacji prawa na sprawy toczące się przed sądem, interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia członków ze spółdzielni mieszkaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i nowelizacji z 2017 r. Może mieć znaczenie dla innych przypadków, gdzie zmiana prawa nastąpiła w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana prawa w trakcie postępowania sądowego może wpłynąć na jego wynik, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, że nawet pozornie rutynowe procedury spółdzielcze mogą być przedmiotem zaciętych sporów.
“Zmiana prawa w trakcie procesu: jak nowelizacja uratowała członkostwo w spółdzielni?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.