V ACA 579/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, opartego na umowie kredytu hipotecznego. Powodowie argumentowali, że przewalutowanie kredytu złotowego na walutę obcą (CHF) oraz późniejszy znaczący wzrost kursu tej waluty stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków w rozumieniu art. 357^1 k.c., uzasadniającą zmianę warunków umowy lub jej rozwiązanie. Powodowie podnosili również zarzut przedawnienia odsetek oraz kwestionowali prawidłowość nadania klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że ryzyko walutowe jest typowym ryzykiem kontraktowym, a powodowie świadomie zaakceptowali je, podpisując aneks do umowy. Sąd podkreślił, że zmiana kursu waluty nie jest nadzwyczajną zmianą stosunków, a klauzula rebus sic stantibus nie ma zastosowania do sytuacji życiowej jednej strony, lecz do powszechnych zmian gospodarczych. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, oddalając apelację powodów. Sąd odwoławczy podkreślił, że wzrost kursu waluty obcej jest powszechnie znanym ryzykiem kontraktowym, a powodowie zostali poinformowani o ryzyku walutowym i rozumieli jego konsekwencje. Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę, że umowa została wypowiedziana, a powodowie zaprzestali spłat przed złożeniem pozwu, co dodatkowo wykluczało zastosowanie art. 357^1 k.c. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że ryzyko walutowe w kredytach denominowanych lub indeksowanych do walut obcych jest ryzykiem kontraktowym, a jego realizacja nie stanowi podstawy do zastosowania klauzuli rebus sic stantibus (art. 357^1 k.c.).
Dotyczy kredytów denominowanych lub indeksowanych do walut obcych, gdzie ryzyko walutowe jest akceptowane przez kredytobiorcę. Nie dotyczy sytuacji, gdy zmiana stosunków ma charakter powszechny i nieprzewidywalny w szerszym zakresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy znaczący wzrost kursu waluty obcej, w którą został przewalutowany kredyt, stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków w rozumieniu art. 357^1 k.c., uzasadniającą zmianę lub rozwiązanie umowy kredytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wzrost kursu waluty obcej stanowi typowe ryzyko kontraktowe, które mieści się w granicach zwykłego ryzyka umownego i nie jest nadzwyczajną zmianą stosunków w rozumieniu art. 357^1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana kursu waluty jest zjawiskiem powszechnie znanym i zależnym od wielu czynników gospodarczych i politycznych, a powodowie zostali poinformowani o ryzyku walutowym i rozumieli jego konsekwencje, podpisując aneks do umowy. Klauzula rebus sic stantibus dotyczy nadzwyczajnych zmian stosunków o charakterze powszechnym, a nie indywidualnej sytuacji stron czy zwykłego ryzyka kontraktowego.
Czy sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego w celu ustalenia, czy wzrost kursu waluty obcej był niemożliwy do przewidzenia przez strony i czy stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie, czy zmiana kursu waluty była niemożliwa do przewidzenia przez powodów, jest kwestią ustaleń faktycznych, a ocena, czy stanowi ona nadzwyczajną zmianę stosunków, jest kwestią prawną należącą do wyłącznej kompetencji sądu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że wzrost kursu waluty jest faktem powszechnie znanym, a ustalenie przewidywalności jest kwestią faktyczną, którą sąd może ocenić samodzielnie. Ocena prawna, czy dana zmiana stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków, należy do sądu, a nie biegłego.
Czy zarzut przedawnienia odsetek od kredytu może być skutecznie podniesiony w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut przedawnienia może być rozpatrywany w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jednak w tej konkretnej sprawie nie został skutecznie podniesiony.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedawnienie może być rozpatrywane w postępowaniu oparte na art. 840 k.p.c., ale w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na przyjęcie, aby nastąpiło przedawnienie odsetek, zwłaszcza że powodowie nie skonkretyzowali, które raty odsetkowe miałyby ulec przedawnieniu. Dodatkowo, bieg terminu przedawnienia roszczeń stwierdzonych tytułem wykonawczym jest dłuższy (10 lat) i mógł zostać przerwany przez postępowanie egzekucyjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. I. | osoba_fizyczna | powód |
| N. I. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do żądania pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części, jeżeli przeczy zdarzeniom na których oparto wydanie klauzuli wykonalności lub po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje klauzulę rebus sic stantibus, pozwalającą na zmianę lub rozwiązanie umowy w razie nadzwyczajnej zmiany stosunków, która powoduje, że spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami lub rażącą stratą.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 125 § 1
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 228 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu.
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Dotyczy solidarnej odpowiedzialności dłużników.
k.c. art. 370
Kodeks cywilny
Dotyczy solidarnej odpowiedzialności dłużników.
k.p.c. art. 72 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy współuczestnictwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko walutowe jest typowym ryzykiem kontraktowym i nie stanowi nadzwyczajnej zmiany stosunków. • Powodowie zostali poinformowani o ryzyku walutowym i rozumieli jego konsekwencje. • Zmiana kursu waluty nie jest zmianą o charakterze powszechnym, niezależnym od stron, a jedynie ryzykiem kontraktowym. • Umowa kredytowa została wypowiedziana, a powodowie zaprzestali spłat przed złożeniem pozwu, co wyklucza zastosowanie art. 357^1 k.c.
Odrzucone argumenty
Znaczący wzrost kursu waluty obcej stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków w rozumieniu art. 357^1 k.c. • Sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego w celu ustalenia nadzwyczajności zmiany stosunków. • Zarzut przedawnienia odsetek.
Godne uwagi sformułowania
zmiana kursu waluty co do zasady mieści się w ryzyku kontraktowym • zmiana kursu waluty nie jest wartością stałą, lecz zmienną, zależną od bardzo wielu czynników w gospodarce i polityce • nie ulega wątpliwości, że strony zawierające umowę muszą ponieść „zwykłe ryzyko kontraktowe" • zmiana kursów walut objęta jest ryzykiem kontraktowym • powodowie oświadcza, że został poinformowany przez bank o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz rozumie wynikające z tego konsekwencje
Skład orzekający
Włodzimierz Gawrylczyk
przewodniczący
Jacek Grela
sprawozdawca
Anna Daniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ryzyko walutowe w kredytach denominowanych lub indeksowanych do walut obcych jest ryzykiem kontraktowym, a jego realizacja nie stanowi podstawy do zastosowania klauzuli rebus sic stantibus (art. 357^1 k.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy kredytów denominowanych lub indeksowanych do walut obcych, gdzie ryzyko walutowe jest akceptowane przez kredytobiorcę. Nie dotyczy sytuacji, gdy zmiana stosunków ma charakter powszechny i nieprzewidywalny w szerszym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ryzyka kursowego, które dotknęło wielu konsumentów. Wyjaśnia kluczowe zagadnienia prawne związane z klauzulą rebus sic stantibus w kontekście umów kredytowych.
“Kredyt w CHF a ryzyko walutowe: Czy wzrost kursu to nadzwyczajna zmiana stosunków?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.