Orzeczenie · 2019-07-05

V ACA 54/19

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2019-07-05
SAOSnieruchomościsłużebności przesyłuWysokaapelacyjny
nieruchomościsłużebność przesyłuzasiedzeniebezumowne korzystanieinfrastruktura energetycznalinia energetycznastacja transformatorowakoszty procesuapelacja

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów Z. K. i B. K. o zasądzenie od (...) spółki akcyjnej kwoty 80.000 złotych tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowione zostały urządzenia elektroenergetyczne. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 10.402 złote wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i obciążając powodów kosztami procesu. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że pozwana wykazała, iż linia energetyczna i stacja trafo zostały posadowione na nieruchomości w 1979 roku, a urządzenia były eksploatowane najpóźniej od 1 stycznia 1980 roku. Mimo braku pełnej dokumentacji, na podstawie domniemania faktycznego i opinii biegłego, przyjęto, że okres posiadania służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez poprzedników prawnych pozwanej doprowadził do zasiedzenia tej służebności z dniem 1 stycznia 2010 roku. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenie sądu I instancji, że pozwany był posiadaczem służebności w złej wierze, jednakże uznał, że 30-letni okres posiadania doprowadził do zasiedzenia. Właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uwzględniając trudną sytuację finansową powodów oraz okoliczność, że wystąpili z powództwem w przekonaniu o słuszności swoich racji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku pełnej dokumentacji i długotrwałej eksploatacji urządzeń energetycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia energetyczne zostały posadowione na nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i były eksploatowane przez wymagany prawem okres.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości, na której posadowione są urządzenia energetyczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Apelacyjny uznał, że poprzednik prawny pozwanej nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że urządzenia energetyczne były posadowione na nieruchomości od 1979 roku i eksploatowane najpóźniej od 1980 roku. Mimo braku pełnej dokumentacji, na podstawie domniemania faktycznego i opinii biegłego, przyjęto, że 30-letni okres posiadania doprowadził do zasiedzenia służebności przesyłu.

Czy właścicielowi nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie.

Uzasadnienie

Skutek w postaci nabycia prawa podmiotowego przez zasiedzenie następuje ex lege, nie wymaga konstytutywnego orzeczenia sądu. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie wygasa z chwilą zasiedzenia.

Czy przedsiębiorstwo państwowe, budując infrastrukturę energetyczną na prywatnej nieruchomości bez tytułu prawnego, działało w dobrej czy złej wierze?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenie sądu I instancji, że pozwany był posiadaczem służebności w złej wierze.

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo państwowe, jako podmiot profesjonalny, musiało mieć świadomość, że rozpoczyna budowę linii elektroenergetycznej na nieruchomościach osób prywatnych bez tytułu prawnego. Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Pozwany ((...) spółka akcyjna w L.)

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznapowód
B. K.osoba_fizycznapowód
(...) spółka akcyjna w L.spółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Definicja służebności przesyłu.

k.c. art. 305⁴

Kodeks cywilny

Przejście służebności przesyłu na nabywcę przedsiębiorstwa.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie.

k.c. art. 172 § 2

Kodeks cywilny

Zasiedzenie w złej wierze.

Pomocnicze

k.c. art. 230

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.

k.c. art. 224 § 2

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.

k.c. art. 55

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność aktualnego właściciela urządzeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

k.c. art. 176 § 1

Kodeks cywilny

Doliczenie okresu posiadania poprzednika.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Dobra i zła wiara.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów procesu w szczególnych wypadkach.

k.s.h. art. 492 § 1

Kodeks spółek handlowych

Połączenie spółek przez przejęcie.

Dz. U. nr 16, poz.69 ze zm.

Ustawa o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa

Przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki akcyjne Skarbu Państwa.

Ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35 § 1 i 2

Podstawa wydania decyzji administracyjnej w procesie wywłaszczania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiedzenie służebności przesyłu przez poprzedników prawnych pozwanego. • Urządzenia energetyczne posadowione na nieruchomości od 1979 roku i eksploatowane od 1980 roku. • 30-letni okres posiadania służebności prowadzący do zasiedzenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Brak wykazania przez pozwanego zasiedzenia służebności przesyłu (argument sądu I instancji).

Godne uwagi sformułowania

Właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie. • Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą. • Skutek w postaci nabycia prawa podmiotowego przez zasiedzenie następuje ex lege, nie wymaga konstytutywnego orzeczenia sądu.

Skład orzekający

Marta Szerel

przewodniczący

Ewa Kaniok

sprawozdawca

Elżbieta Wiatrzyk-Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku pełnej dokumentacji i długotrwałej eksploatacji urządzeń energetycznych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia energetyczne zostały posadowione na nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i były eksploatowane przez wymagany prawem okres.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne może prowadzić do nabycia służebności przez zasiedzenie, nawet przy brakach formalnych. Jest to ważny precedens dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą.

Czy Twoja działka jest obciążona służebnością przesyłu? Długoletnia infrastruktura może oznaczać zasiedzenie!

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 10 402 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst