V ACA 54/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów Z. K. i B. K. o zasądzenie od (...) spółki akcyjnej kwoty 80.000 złotych tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowione zostały urządzenia elektroenergetyczne. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 10.402 złote wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i obciążając powodów kosztami procesu. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że pozwana wykazała, iż linia energetyczna i stacja trafo zostały posadowione na nieruchomości w 1979 roku, a urządzenia były eksploatowane najpóźniej od 1 stycznia 1980 roku. Mimo braku pełnej dokumentacji, na podstawie domniemania faktycznego i opinii biegłego, przyjęto, że okres posiadania służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez poprzedników prawnych pozwanej doprowadził do zasiedzenia tej służebności z dniem 1 stycznia 2010 roku. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenie sądu I instancji, że pozwany był posiadaczem służebności w złej wierze, jednakże uznał, że 30-letni okres posiadania doprowadził do zasiedzenia. Właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uwzględniając trudną sytuację finansową powodów oraz okoliczność, że wystąpili z powództwem w przekonaniu o słuszności swoich racji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku pełnej dokumentacji i długotrwałej eksploatacji urządzeń energetycznych.
Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia energetyczne zostały posadowione na nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i były eksploatowane przez wymagany prawem okres.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości, na której posadowione są urządzenia energetyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Apelacyjny uznał, że poprzednik prawny pozwanej nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że urządzenia energetyczne były posadowione na nieruchomości od 1979 roku i eksploatowane najpóźniej od 1980 roku. Mimo braku pełnej dokumentacji, na podstawie domniemania faktycznego i opinii biegłego, przyjęto, że 30-letni okres posiadania doprowadził do zasiedzenia służebności przesyłu.
Czy właścicielowi nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie.
Uzasadnienie
Skutek w postaci nabycia prawa podmiotowego przez zasiedzenie następuje ex lege, nie wymaga konstytutywnego orzeczenia sądu. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie wygasa z chwilą zasiedzenia.
Czy przedsiębiorstwo państwowe, budując infrastrukturę energetyczną na prywatnej nieruchomości bez tytułu prawnego, działało w dobrej czy złej wierze?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenie sądu I instancji, że pozwany był posiadaczem służebności w złej wierze.
Uzasadnienie
Przedsiębiorstwo państwowe, jako podmiot profesjonalny, musiało mieć świadomość, że rozpoczyna budowę linii elektroenergetycznej na nieruchomościach osób prywatnych bez tytułu prawnego. Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | powód |
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka akcyjna w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definicja służebności przesyłu.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Przejście służebności przesyłu na nabywcę przedsiębiorstwa.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie.
k.c. art. 172 § 2
Kodeks cywilny
Zasiedzenie w złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.
k.c. art. 55
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność aktualnego właściciela urządzeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
Doliczenie okresu posiadania poprzednika.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Dobra i zła wiara.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu w szczególnych wypadkach.
k.s.h. art. 492 § 1
Kodeks spółek handlowych
Połączenie spółek przez przejęcie.
Dz. U. nr 16, poz.69 ze zm.
Ustawa o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa
Przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki akcyjne Skarbu Państwa.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35 § 1 i 2
Podstawa wydania decyzji administracyjnej w procesie wywłaszczania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiedzenie służebności przesyłu przez poprzedników prawnych pozwanego. • Urządzenia energetyczne posadowione na nieruchomości od 1979 roku i eksploatowane od 1980 roku. • 30-letni okres posiadania służebności prowadzący do zasiedzenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Brak wykazania przez pozwanego zasiedzenia służebności przesyłu (argument sądu I instancji).
Godne uwagi sformułowania
Właścicielowi nieruchomości obciążonej wskutek zasiedzenia służebnością przesyłu nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości za okres poprzedzający zasiedzenie. • Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą. • Skutek w postaci nabycia prawa podmiotowego przez zasiedzenie następuje ex lege, nie wymaga konstytutywnego orzeczenia sądu.
Skład orzekający
Marta Szerel
przewodniczący
Ewa Kaniok
sprawozdawca
Elżbieta Wiatrzyk-Wojciechowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku pełnej dokumentacji i długotrwałej eksploatacji urządzeń energetycznych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia energetyczne zostały posadowione na nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i były eksploatowane przez wymagany prawem okres.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne może prowadzić do nabycia służebności przez zasiedzenie, nawet przy brakach formalnych. Jest to ważny precedens dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą.
“Czy Twoja działka jest obciążona służebnością przesyłu? Długoletnia infrastruktura może oznaczać zasiedzenie!”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 10 402 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.