Orzeczenie · 2020-11-04

V ACA 453/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2020-11-04
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
odszkodowanienieruchomościreforma rolnakomunalizacjaodpowiedzialność Skarbu Państwaprzedawnieniesamorząd terytorialnySPZOZ

Powiat wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 5.000.000 zł, argumentując, że poniósł szkodę w wyniku wadliwego przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej, a następnie musiał ją wykupić od pierwotnych właścicieli. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, wskazując na brak podstaw prawnych do obciążenia Skarbu Państwa odpowiedzialnością odszkodowawczą oraz na przedawnienie roszczenia. Sąd Okręgowy ustalił skomplikowany stan prawny nieruchomości, obejmujący liczne postępowania administracyjne i sądowe dotyczące jej statusu prawnego w kontekście reformy rolnej i zasiedzenia. Sąd uznał, że Powiat nie wykazał, aby Skarb Państwa dopuścił się bezprawności w postaci zaniechania, a także że nabycie nieruchomości przez Powiat nie było konieczne w świetle przepisów o komunalizacji mienia. Dodatkowo, Sąd Okręgowy stwierdził, że roszczenie uległo przedawnieniu, gdyż Powiat dowiedział się o braku nabycia nieruchomości najpóźniej w 2014 roku, a pozew wniósł w 2018 roku. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację Powiatu, podzielając argumentację Sądu Okręgowego co do braku podstaw prawnych do uwzględnienia roszczenia oraz przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia Skarbu Państwa w kontekście reformy administracyjnej, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa oraz przedawnienia roszczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i przekształceniami zakładów opieki zdrowotnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec Powiatu za szkodę wynikłą z wadliwego przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej, która następnie wymagała wykupu przez Powiat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej, ponieważ nie doszło do bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, a roszczenie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Powiat nie wykazał bezprawności działania Skarbu Państwa ani związku przyczynowego między ewentualnym zaniechaniem a szkodą. Ponadto, kluczowe było stwierdzenie, że roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ Powiat dowiedział się o braku nabycia nieruchomości najpóźniej w 2014 roku, a pozew wniósł w 2018 roku.

Czy roszczenie odszkodowawcze Powiatu wobec Skarbu Państwa uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego rozpoczął się najpóźniej z chwilą prawomocnego oddalenia wniosku o zasiedzenie nieruchomości w dniu 24 stycznia 2014 r., a pozew został wniesiony w dniu 20 sierpnia 2018 r., co oznacza upływ trzyletniego terminu przedawnienia.

Czy art. 63 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi podstawę do pokrycia przez Skarb Państwa kosztów nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości, której Skarb Państwa nie był właścicielem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie obejmuje sytuacji, gdy Skarb Państwa nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 63 ustawy dotyczy kosztów uregulowania stanu prawnego mienia przekazywanego jednostkom samorządu terytorialnego, co zakłada, że mienie to stanowi własność Skarbu Państwa. Nie można go interpretować jako obowiązku pokrycia przez Skarb Państwa kosztów nabycia nieruchomości, której Skarb Państwa nie posiadał.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - (...) i Minister (...)

Strony

NazwaTypRola
Powiat (...)instytucjapowód
Skarb Państwa - (...)organ_państwowypozwany
Minister (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

k.c. art. 442¹ § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z czynu niedozwolonego wynosi 3 lata, liczone od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

u.p.u.r.a.p. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem posiadania tytułu prawnego.

Pomocnicze

u.p.u.r.a.p. art. 63

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Koszty uregulowania stanu prawnego mienia przekazywanego jednostkom samorządu terytorialnego ponosi Skarb Państwa.

u.p.u.r.a.p. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Z dniem 1 stycznia 1999 r. jednostki samorządu terytorialnego przejmują uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Konstytucja RP art. 167 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.c. art. 231 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do obciążenia Skarbu Państwa odpowiedzialnością odszkodowawczą. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a zatem nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 60 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. • Art. 63 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną nie obejmuje kosztów nabycia nieruchomości, której Skarb Państwa nie był właścicielem.

Odrzucone argumenty

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z wadliwego przejęcia nieruchomości. • Koszty nabycia nieruchomości przez Powiat powinny zostać zwrócone przez Skarb Państwa na podstawie art. 63 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. • Bieg terminu przedawnienia roszczenia powinien rozpocząć się od momentu dowiedzenia się o wysokości szkody, a nie o samym fakcie jej powstania. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa stanowi nadużycie prawa.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości • nie stanowi on podstawy prawej do nabycia przez powiat (komunalizacji) nieruchomości użytkowanych przez przejmowane zakłady opieki zdrowotnej • roszczenie uległo przedawnieniu, gdyż Powiat dowiedział się o braku nabycia nieruchomości najpóźniej w 2014 roku, a pozew wniósł w 2018 roku.

Skład orzekający

Przemysław Kurzawa

przewodniczący

Ewa Kaniok

sprawozdawca

Robert Obrębski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia Skarbu Państwa w kontekście reformy administracyjnej, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa oraz przedawnienia roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i przekształceniami zakładów opieki zdrowotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z reprywatyzacją i komunalizacją mienia, a także odpowiedzialnością Skarbu Państwa, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Powiat przegrywa 5 mln zł w sporze o nieruchomość z reformy rolnej – kluczowe znaczenie ma tytuł prawny i przedawnienie.

Dane finansowe

WPS: 5 000 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst