V ACa 435/22

Sygn. akt V ACa 435/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Kaniok Protokolant: Gabriela Kaszuba po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko B. o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II C 605/19 1. zmienia zaskarżony wyrok w punktach drugim i trzecim, w ten sposób, że: a. w punkcie drugim zasądza od B. na rzecz M. S. kwotę 470 699,66 zł (czterysta siedemdziesiąt tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt sześć groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 82 548,72 zł (osiemdziesiąt dwa tysiące pięćset czterdzieści osiem złotych siedemdziesiąt dwa grosze) od 29 marca 2017 r. do dnia zapłaty i od kwoty 388 149,94 zł (trzysta osiemdziesiąt osiem tysięcy sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od 30 października 2021 r. do dnia zapłaty i kwotę 94 770,10 CHF (dziewięćdziesiąt cztery tysiące siedemset siedemdziesiąt franków szwajcarskich dziesięć centymów) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 75 911,42 CHF (siedemdziesiąt pięć tysięcy dziewięćset jedenaście franków szwajcarskich czterdzieści dwa centymy) od 19 lutego 2021 r. do dnia zapłaty i od kwoty 18 848,68 CHF (osiemnaście tysięcy osiemset czterdzieści osiem franków szwajcarskich sześćdziesiąt osiem centymów) od 30 października 2020 r. do dnia zapłaty; b. w punkcie trzecim zasądza od B. na rzecz M. S. kwotę 11 817 zł (jedenaście tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zasądza od B. na rzecz M. S. kwotę 9 100 zł (dziewięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Ewa Kaniok Sygn. akt V ACa 435/22 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w punkcie pierwszym umorzył postępowanie w zakresie żądania ustalenia, że zawarta między stronami umowa o kredyt hipoteczny nr (...) z 9 stycznia 2007 r. jest nieważna; w punkcie drugim oddalił powództwo w pozostałym zakresie w całości - w zakresie żądań głównego i ewentualnego; w punkcie trzecim ustalił, że powód M. S. , jako przegrywający sprawę jest zobowiązany do zwrotu pozwanemu B. całości kosztów procesu, a także do pokrycia nieuiszczonych kosztów sądowych, przy czym ich szczegółowe wyliczenie pozostawił Referendarzowi Sądowemu. Z ustaleń faktycznych jakie legły u podstaw tego rozstrzygnięcia wynika, że w 2004 roku M. S. miał 28 lat. Od 20 maja 2002 r. był zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego w spółce A. Uzyskiwał dochód w wysokości ok. 5 333 zł miesięcznie. W dniu 9 listopada 2004 r. M. S. wypełnił, a w dniu 15 listopada 2004 r. złożył wniosek o (...) w wysokości 131 000 zł. Jako walutę kredytu powód wybrał CHF, spośród: PLN, USD, EUR, CHF. Zaznaczył, że kredyt ma zostać wypłacony jednorazowo, a spłata kredytu ma następować w równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Okres kredytowania określił na 35 lat. Wskazał, że kredyt ma zostać przeznaczony na nabycie lokalu mieszkalnego. Wartość inwestycji określił na kwotę 136 000 zł i wniósł o refinansowanie wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe w wysokości 2 000 zł. Jako proponowane zabezpieczenie kredytu wskazał hipotekę na nieruchomości kredytowanej, cesję praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości/budowy od ognia i zdarzeń losowych (przy czym z dostępnych opcji wybrał Generalną Umowę z P. oraz cesję praw z polisy ubezpieczenia na życie kredytobiorcy (przy czym z dostępnych opcji wybrał Generalną Umowę z P. . Spośród możliwych wariantów przejściowego zabezpieczenia kredytu powód wybrał prowizję za podwyższone ryzyko. Pracownicy B. przechodzili szkolenia produktowe, w tym odrębne szkolenie z kredytów hipotecznych. Szkolenia były zarówno dla nowo przyjętych pracowników jak i tych, którzy już byli zatrudnieni, a umowy mogły być podpisywane wyłącznie przez tych pracowników, którzy przeszli szkolenie. W Banku istniała możliwość negocjowania umów kredytowych przy czym najczęściej negocjacje dotyczyły parametrów finansowych (marży, prowizji itp.), ale również zmiany sposobu zabezpieczenia kredytu, opłaty za wycenę nieruchomości, a nawet postanowień Regulaminu. Doradcy kredytowi nie mieli kompetencji do podejmowania decyzji w zakresie negocjacji. Jeżeli klient chciał negocjować warunki umowy, pracownik w oddziale wprowadzał taką informację do systemu elektronicznego, a następnie wysyłał ją do przełożonych. Pracownicy B. nie otrzymywali premii i nie mieli wyższego wynagrodzenia w przypadku zawarcia przez klienta umowy kredytu indeksowanego do waluty w porównaniu z udzieleniem kredytu złotówkowego. Bank udzielając kredytów indeksowanych do waluty zabezpieczał się przed ryzykiem tzw. otwartej pozycji walutowej oraz ryzykiem niedopasowania stóp procentowych. Banki nie odnosiły korzyści w związku ze zmianą kursu franka szwajcarskiego . W dniu 6 grudnia 2004 r. Bank pozytywnie ocenił zdolność kredytową powoda i wydał opinię, w której przyjął: wartość nieruchomości (zgodnie z opinią rzeczoznawcy) na 136 000 zł, oprocentowanie zmienne w wysokości 3,32%, w tym marża banku 2,45% prowizję za udzielenie kredytu 1%. Bank zaakceptował zaproponowane przez powoda zabezpieczenia, przy czym dodatkowo, jako zabezpieczenia przejściowe wskazał ubezpieczenie kredytu do czasu wpisania hipoteki i ubezpieczenie niskiego wkładu własnego. Zaakceptował również proponowany okres kredytowania i proponowaną walutę kredytu. Celem podpisania umowy, M. S. stawił się w dniu 17 grudnia 2004 r. w Oddziale banku. Mógł zapoznać się z umową o (...) i „przejrzał” ją przed podpisaniem . W § 1 ust. 1 umowy zaznaczono, że określenia użyte w umowie mają znaczenie nadane im w „Regulaminie kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w B. zwanym dalej „Regulaminem”. W § 1 ust. 2 umowy kredytobiorca oświadczył, że zapoznał się i zaakceptował warunki zawarte w Regulaminie. W § 2 umowy zaznaczono, że Bank udziela kredytobiorcy kredytu w wysokości 131 000 PLN, co stanowi równowartość sumy CHF, zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut B. z daty uruchomienia kredytu, a kredytobiorca zobowiązuje się do jego wykorzystania zgodnie z warunkami umowy. W ust. 2 wskazano, że kredytobiorca zobowiązuje się spłacić w PLN równowartość sumy CHF, wyliczonej zgodnie z ust. 1, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF z dnia płatności raty kredytu według Tabeli Kursów Walut B. Ustalono, że kredyt przeznaczony będzie na nabycie lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym, położnego w Z. przy ul. (...) (§ 3 umowy). W § 4 umowy ustalono, że Bank udziela kredytu na okres od 17 grudnia 2004 r. do 17 grudnia 2039 r. Od kwoty kredytu Bank pobrał jednorazową bezzwrotną prowizję w wysokości 1,00% kwoty kredytu, która była płatna w dniu wypłaty kredytu (§ 5 umowy). Ustalono, że uruchomienie kredytu nastąpi w terminie określonym w dyspozycji kredytobiorcy, według zasad określonych w regulaminie i na warunkach dodatkowych stanowiących załącznik nr 2 do umowy. Zaznaczono, że w przypadku gdy kredytobiorca nie spełni warunków uruchomienia kredytu w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, umowa wygasa, chyba że Bank wyrazi zgodę na przedłużenie tego terminu (§ 6 ust. 2 umowy). W § 7 ust. 1 umowy ustalono, że kredyt będzie oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, opartej na stopie referencyjnej LIBOR (6M), powiększonej o stałą marżę Banku w wysokości 2,45 p.p., która w dniu zawarcia umowy zgodnie z Cennikiem MilleKredyt DOM wynosiła 3,32% w stosunku rocznym. Zaznaczono, że szczegółowe zasady ustalania wysokości i zmiany oprocentowania oraz naliczania odsetek od salda zadłużenia uregulowane są w Regulaminie (§ 7 ust. 2 umowy). Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz opłatami i prowizjami wynikającymi z umowy w wysokości określonej w Cenniku M. , w 420 równych ratach, które miały zawierać malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej. Kredytobiorca zobowiązał się też do zasilania co miesiąc rachunku wskazanego do spłaty kredytu środkami w wysokości wystarczającej do spłaty bieżącej raty kredytu. Strony ustaliły także, że z tego rachunku będą pobierane w PLN opłaty i prowizje. Ustalono, że kredytobiorca otrzyma informację w wyciągu bankowym, w szczególności o wysokości raty spłaty, terminach spłaty i zmianie wysokości oprocentowania (§ 8 umowy). Jako zabezpieczenie spłaty kredytu kredytobiorca ustanowił: pierwszą hipotekę kaucyjną do sumy 262 000 PLN, tj. 200% kwoty kredytu - jako zabezpieczenie kapitału i odsetek; cesję praw z polisy ubezpieczenia na życie kredytobiorcy; cesję praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości/budowy od ognia i innych zdarzeń losowych (§ 9 ust. 1 umowy). W § 9 ust. 2 umowy ustalono, że do czasu ustanowienia wszystkich docelowych zabezpieczeń, zabezpieczenie pożyczki będzie stanowić ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie na podstawie umowy zawartej przez Bank z Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji C. . Kredytobiorca zobowiązał się do opłacania składki z tytułu refinansowania kosztów ubezpieczenia pożyczki w C. w wysokości 1/12 z 0,81% kwoty przyznanego kredytu, uwzględniającego kursy waluty obcej, do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa według Tabeli Kursów Banku, tj. 91,39 zł miesięcznie. Ponadto kredytobiorca złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 327 500 zł (§ 10 umowy). W § 13 umowy zaznaczono m.in., że wszelkie jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności z wyjątkiem zmiany oprocentowania kredytu w przypadku przekroczenia pasma wahań stopy referencyjnej na warunkach określonych w Regulaminie, zmiany Regulaminu, zmiany długości okresu kredytowania, wynikające z przedterminowej wcześniejszej spłaty kredytu oraz zmiany Cennika M. (ust. 1). Zaznaczono, że integralną częścią umowy jest Regulamin, warunki dodatkowe do umowy, pełnomocnictwo do wykonywania czynności w imieniu kredytobiorcy oraz cennik M. (§ 15 umowy), które zostały też wymienione jako załączniki do umowy. W § 16 umowy ponownie podkreślono, że w zakresie nieuregulowanym umową zastosowanie mają postanowienia Regulaminu . W warunkach dodatkowych do umowy uregulowano warunki, które kredytobiorca musi spełnić w celu uruchomienia kredytu: 1. dokonanie cesji praw na rzecz Banku z umowy Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców; 2. ubezpieczenie lokalu mieszkalnego od ognia i innych zdarzeń losowych w towarzystwie akceptowanym przez Bank oraz do dokonania cesji z w/w polisy ubezpieczenia nieruchomości na rzecz Banku w ciągu 14 dni od nabycia do niej praw lub przystąpienie do ubezpieczenia grupowego w P. - suma ubezpieczenia 136 000 PLN, 3. przedłożenie potwierdzenia złożenia przez właściciela lokalu mieszkalnego stanowiącego zabezpieczenie kredytu w Sądzie wniosku o wpis hipoteki łącznie z potwierdzeniem uiszczenia opłat sądowych związanych z założeniem i ustanowieniem hipoteki, 4. przedłożenie dowodu opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki oraz potwierdzenia złożenia deklaracji podatkowej PCC-1; 5. złożenie oryginału wypisu Aktu Notarialnego Umowy Kupna-Sprzedaży kredytowanej nieruchomości, 6. potwierdzenie wniesienia pełnego udziału własnego, 7. zapewnienie środków na rachunku bieżącym Klienta tytułem opłat i prowizji związanych z udzieleniem kredytu, 8. opłacenie składki z tytułu ubezpieczenia brakującego wkładu, W warunkach tych wskazano, że kwota kredytu w wysokości 129 000 zł zostanie przelana na konto zbywcy, a kwota kredytu w wysokości 2 000 zł na rachunek kredytobiorcy w B. jako refinansowanie wydatków. Kredytobiorca zobowiązał się nadto do: 1. złożenia w Banku oryginału odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla kredytowanej nieruchomości z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki na rzecz Banku w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia podpisania umowy kredytowej, 2. niedokonywania zmiany Banku, jako wyłącznie uposażonego z tytułu polisy ubezpieczenia na życie, stanowiącej zabezpieczenie kredytu, 3. pokrycia ze środków własnych wszelkich różnic pomiędzy wypłaconą kwotą kredytu, a ceną nabycia lokalu wynikających np. z różnic kursowych, 4. ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki. W warunkach dodatkowych do umowy ustalono, że zabezpieczenie kredytu do czasu otrzymania przez Bank odpisu z księgi wieczystej nieruchomości z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki na rzecz B. będzie stanowić ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie na podstawie umowy zawartej przez Bank z Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji C. , przy czym ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana jest opłata z tytułu ubezpieczenia przypada w miesiącu, w którym Bank otrzyma od klienta odpis z Księgi Wieczystej z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz B. Z tytułu refinansowania ubezpieczenia Kredytobiorca zobowiązał się do zasilenia rachunku (...) do każdego 8-go dnia miesiąca środkami w wysokości: 91,39 zł, począwszy od miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym został uruchomiony kredyt/pierwsza transza kredytu. Ustalono, że miesięczna opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wynosi 1/12 z 0,81% kwoty przyznanego kredytu, uwzględniającego kursy waluty obcej, do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa wg Tabeli Kursów Banku. W warunkach dodatkowych do umowy ustalono też dodatkowe zabezpieczenie w postaci ubezpieczenia kredytów hipotecznych z niskim udziałem własnym kredytobiorcy na podstawie umowy zawartej przez B. z TUiR C. Kredytobiorca zobowiązał się do refinansowania kosztów ubezpieczenia w wysokości 877,59 PLN za pierwszy 36-miesięczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej. Zaznaczono, że wniesienie tej opłaty stanowi warunek uruchomienia środków z tytułu umowy kredytowej. Ustalono też, że jeżeli w ciągu ww. okresu nie zostanie spełniony opisany wyżej warunek, kredytobiorca jest zobowiązany do zrefinansowania kosztów ubezpieczenia za kolejny 36-miesięczny okres udzielonej Bankowi przez TUiR C. ochrony ubezpieczeniowej. Ustalono, że opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wynosi: 3,3% x (kwota przyznanego kredytu, uwzględniająca kursy waluty obcej do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa wg Tabeli Kursów B. - 80(90)% wartości nieruchomości). W dodatkowych warunkach wskazano, że Bank może odmówić uruchomienia kredytu w przypadku zwiększenia ryzyka Banku oraz, że Bank zastrzega sobie prawo zmiany decyzji kredytowej w przypadku otrzymania dokumentów wpływających istotnie na zdolność kredytową wnioskodawców oraz możliwość prawidłowego zabezpieczenia kredytu. Zaznaczono, że przed wypłatą transzy Kredytobiorca składa każdorazowo wniosek o wypłatę środków . W dniu podpisania umowy powód parafował Cennik, oraz kopię Regulaminu. Na kopii Regulaminu sporządził odręczne oświadczenie, że się zapoznał z tym dokumentem. W Regulaminie były zawarte m.in. następujące postanowienia: W § 2 pkt 19) Regulaminu wyjaśniono, że kredyt w walucie obcej to kredyt udzielony w PLN, indeksowany kursem waluty obcej wg Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 Regulaminu kredyt udzielony jest w PLN, ale może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych. Zgodnie z § 6 ust. 1 Regulaminu, kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, na podstawie stopy referencyjnej powiększonej o marżę zgodnie z umową kredytu. Odsetki miały być naliczane za każdy dzień od salda zadłużenia, przy czym były płatne razem z miesięcznymi spłatami raty kapitału kredytu. W myśl § 7 ust. 1 i 2 Regulaminu w przypadku zmiennej stopy procentowej, zmiana oprocentowania kredytu miała następować, jeżeli różnica pomiędzy ostatnią stopą referencyjną, określoną w cenniku dla danej waluty, którą zawiera stopa procentowa, a odpowiednią stopą referencyjną dla tej waluty obowiązującą w ostatnim dniu roboczym bieżącego miesiąca, przekroczy pasmo wahań (odchylenie +/- od stopy referencyjnej określone w Cenniku). W takim przypadku stopa procentowa przyjmowała wartość aktualnej stopy określonej w cenniku i obowiązywała od pierwszego dnia następnego miesiąca. W § 8 ust. 5 Regulaminu zaznaczono, że w przypadku kredytów w walucie obcej prowizja od udzielenia kredytu ustalana jest od kwoty kredytu określonej w umowie, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w dniu uruchomienia kredytu lub jego pierwszej transzy Tabeli Kursów Walut Obcych w Banku. § 9 ust. 2 Regulaminu przewidywał, że w przypadku kredytu w walucie obcej kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty. Zgodnie z § 9 ust. 3 regulaminu, w przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca może zastrzec w umowie kredytu, że bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie Banku. § 11 i 12 Regulaminu regulowały kwestie związane z wcześniejszą spłatą kredytu i jego przewalutowaniem. W § 13 i 14 Regulaminu uregulowano kwestie związane z zabezpieczeniem kredytu, w tym ubezpieczeniami. Powód udzielił pozwanemu pełnomocnictwa do przystąpienia do wskazanych w umowie umów ubezpieczenia oraz pobierania z rachunku bankowego środków pieniężnych na spłatę kredytu, prowizji i innych opłat. . Powód za numerem Rep. (...) zawarł umowę nabycia lokalu i w dniu 22 grudnia 2004 r. złożył dyspozycję wypłaty zgodnie z umową kredytową nr 1 i wniósł o wypłacenie kwoty 129 000 zł na wskazany rachunek zbywców nieruchomości oraz kwoty 2 000 zł na swój rachunek, jako refinansowanie wydatków. Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 22 grudnia 2004 r . Kwota kredytu została wypłacona w zaproponowanym przez powoda terminie, tj. 22 grudnia 2004 r. Saldo kredytu po jego uruchomieniu określono na 50 084,11 CHF, po kursie 2,6156 zł . Gdyby przeliczenie nastąpiło po kursie średnim NBP z tego dnia (2,6594 zł) saldo zadłużenia powoda wynosiłoby 49 259,23 zł. Oznacza to, że różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie średnim NBP wynosi 824,88 CHF. Gdyby przeliczenie nastąpiło po kursie kupna NBP z tego dnia (2,6352 zł) saldo zadłużenia powoda wynosiłoby 49 711,60 CHF. Różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie kupna CHF w NBP wynosi 372,51 CHF. Powód spłacił w całości kredyt z 2004 roku . W 2006 roku powód postanowił kupić większe mieszkanie i zdecydował się na zaciągnięcie drugiego kredytu. Stwierdził, że mieszkania będą „koszmarnie drogie” i trzeba się spieszyć z kredytem żeby kupić mieszkanie „w sensownej cenie”. Powód miał zdolność kredytową na zaciągnięcie kredytu w złotówkach, ale nie rozważał tego, gdyż ten na papierze wyglądał o wiele mniej atrakcyjnie, a ponadto sprawdził, że nawet jak frank podrożeje o 20% to i tak kredyt indeksowany będzie korzystniejszy od kredytu złotówkowego . W dniu 8 grudnia 2006 r. M. S. złożył wniosek kredytowy nr (...) o udzielenie mu kredytu w wysokości 239 693,20 zł. Zaznaczył, że kredyt ma zostać wypłacony w czterech transzach, a spłata kredytu ma następować w równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Okres kredytowania powód określił na 420 miesięcy (35 lat). Wskazał, że kredyt ma zostać przeznaczony na nabycie na własność lokalu mieszkalnego. Jako walutę kredytu powód wybrał CHF, spośród: PLN, USD, EUR, CHF. Wartość inwestycji określił na kwotę 232 320 zł i wniósł o refinansowanie wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe w wysokości 5 000 zł oraz o podwyższenie kwoty kredytu o prowizję w wysokości 2 373,20 zł. Powód wniósł również o udzielenie 18 miesięcznej karencji w spłacie kredytu. We wniosku kredytowym, M. S. wskazał, że ma wykształcenie wyższe (mgr. inż. telekomunikacji) i pracuje w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku przedstawiciela handlowego, w A. z wynagrodzeniem 7 000 zł brutto miesięcznie. Jako proponowane zabezpieczenie kredytu powód wybrał hipotekę na nieruchomości kredytowanej, cesję praw z umowy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych (z dostępnych opcji wybrał Generalną Umowę z P. cesję praw z umowy ubezpieczenia na życie Kredytobiorcy (z dostępnych opcji wybrał Generalną Umowę z P. a także - w okresie przejściowym - ubezpieczenie kredytu do czasu ustanowienia hipoteki oraz ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (wniosek k. 340-344). Przy składaniu wniosku kredytowego doradca przekazał powodowi pismo (którego odbiór powód potwierdził własnoręcznym podpisem), w którym pozwany Bank m.in.: zalecał powodowi: uważne przeczytanie umowy i zapoznanie się z Regulaminem, przypominał warunki, które trzeba spełnić przy wypłacie kredytu, zawarł dodatkowe informacje o ubezpieczeniach, a także przypominał o możliwości wcześniejszej spłaty lub przewalutowania kredytu oraz ich warunkach. Pismo podpisał doradca M. P. , który przyjmował wniosek kredytowy powoda. W dniu 19 grudnia 2006 r. przygotowano symulację, z której wynika, że powód miał zdolność do uzyskania kredytu w żądanej wysokości zarówno w walucie PLN jak i w CHF. Aktualną wartość kredytowanej nieruchomości, zgodnie z opinią rzeczoznawcy, Bank przyjął na kwotę 245 500 zł, a przyszłą na kwotę 286 000 zł. W dniu 19 grudnia 2006 r. Bank wydał pozytywną decyzję kredytową, w której przyjął kwotę kredytu na 239 693,20 zł (w tym koszty wliczone w kredyt 2 373 zł), oprocentowanie zmienne w wysokości 3,21%, w tym marża banku 1,40% prowizję za udzielenie kredytu 1% (2 373,20 zł). Bank zaakceptował zaproponowane przez powoda zabezpieczenia, proponowany okres kredytowania, proponowany okres karencji i proponowaną walutę kredytu . W dniu składania wniosku kredytowego powód złożył oświadczenie zawarte w „Informacji dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej”. Podpisując to oświadczenie potwierdził, że uzyskał informację, że w ofercie Banku są zarówno kredyty i pożyczki hipoteczne złotowe, jak i indeksowane kursem waluty obcej: CHF, USD, EUR, oparte na zmiennej stopie procentowej. Potwierdził, że został poinformowany, że wybierając zadłużenie w walucie obcej Kredytobiorcy korzystają aktualnie z oprocentowania niższego w porównaniu z kredytem złotowym i spłacają miesięcznie niższą ratę kredytu. Dotyczy to przede wszystkim kredytów w euro i we frankach szwajcarskich, a wynika ze znacznej różnicy w wysokości stawek referencyjnych, które są podstawą do ustalenia oprocentowania kredytu. Bank podkreślił, że zaciągając zobowiązanie w walucie obcej, Kredytobiorcy narażeni są na ryzyko zmiany kursów walutowych oraz, że występowanie tego ryzyka kursowego sprawia, że zarówno rata spłaty, jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na PLN na dany dzień podlega ciągłym wahaniom w zależności od aktualnego kursu waluty. Zaznaczył, że ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiega się Kredytobiorca, osiągający dochody w tej samej walucie obcej oraz, że z wyżej wymienionych powodów warto rozważyć zaciągnięcie długoterminowego kredytu w PLN jako korzystną alternatywę w stosunku do kredytów walutowych, które mimo atrakcyjnych aktualnie warunków cenowych w długim okresie mogą okazać się droższe na skutek wzrostu kursów walutowych. Powód potwierdził w tym dokumencie również uzyskanie informacji, że zarówno w przypadku kredytów złotowych jak i walutowych, oprocentowanych w oparciu o zmienną stopę procentową, Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych, które oznacza, że w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie oprocentowanie kredytu i wzrośnie wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej. Bank podkreślił, że te dwa czynniki: zmienność kursów walutowych oraz wahania stóp procentowych powodują, że rzeczywiste koszty obsługi długu mogą okazać się znacząco wyższe od wcześniej założonych. W dokumencie zaprezentowano także przykład obrazujący wpływ zmiany stopy procentowej oraz zmiany kursu waluty na wysokość rat kredytu oraz zaznaczono, że Bank oferuje możliwość zmiany waluty kredytu wielokrotnie w trakcie okresu spłaty, w tym na PLN bezpłatnie. Załącznikiem do dokumentu była m.in. zmian stopy referencyjnej LIBOR oraz historia zmian kursu CHF do złotego, obejmująca rok 2004, kiedy kurs franka szwajcarskiego przekroczył 3 zł. Powód oświadczył, że zapoznał się z powyższą informacją oraz, że w pierwszej kolejności przedstawiono mu ofertę kredytu w PLN, z której rezygnuje . W dniu 9 stycznia 2007 r. powód zawarł z B. kolejną umowę o kredyt hipoteczny nr (...) (dalej: umowa nr 2). W § 1 zaznaczono, że określenia użyte w umowie mają znaczenie nadane im w Regulaminie kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w pozwanym Banku. W § 1 ust. 1 umowy kredytobiorca oświadczył, że otrzymał Regulamin, zapoznał się z nim i zaakceptował warunki w nim zawarte. W ust. 2 tego paragrafu zaznaczono, że Bank udziela kredytobiorcy kredytu w kwocie, na cel i na warunkach określonych w umowie, a kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz opłatami i prowizjami wynikającymi z umowy i aktualnego cennika w oznaczonych terminach spłaty oraz do wywiązania się z pozostałych postanowień umowy. W § 2 ust. 1 i 2 umowy ustalono kwotę kredytu na 239 693,20 PLN, przy czym ustalono, że kredyt jest indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w B. w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach, Bank miał wysłać do kredytobiorcy pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w CHF oraz jego równowartości w PLN zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w B. w dniu uruchomienia kredytu/transzy. Zaznaczono, że zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowej. W § 2 ust. 3-5 umowy wskazano, że celem kredytu był zakup mieszkania w budowie od dewelopera, tj. lokalu (...) położonego w Z. przy ul. (...) / K. , budynek C (kwota 232 320 zł), refinansowanie kosztów poniesionych na cele mieszkaniowe (kwota 5 000 zł) oraz koszty wliczone w kredyt (kwota 2 373,20 zł). Ustalono, że kredytowana nieruchomość będzie stanowiła przedmiot zabezpieczenia w postaci hipoteki. Okres kredytowania strony ustaliły na 420 miesięcy, w tym 18 miesięcy karencji licząc od dnia wypłaty pierwszej transzy kredytu (§ 2 ust. 6 umowy). Kredyt miał zostać wypłacony w transzach, na warunkach wskazanych w § 3 ust. 3 umowy, na rachunek bankowy Dewelopera oraz na rachunek bankowy Kredytobiorcy (§ 3 ust. 1-2 umowy). Uruchomienie kredytu miało nastąpić w terminie wskazanym przez kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty, o ile zostanie ona złożona wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków koniecznych do uruchomienia środków z kredytu, określonych w Umowie i Regulaminie, na 3 dni robocze, a w przypadku konieczności zlecenia przez Bank kontroli inwestycji, na 10 dni roboczych przed planowaną datą uruchomienia środków (§ 3 ust. 4). Ustalono, że termin uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy, nie może być dłuższy niż 60 dni kalendarzowych od dnia sporządzenia umowy oraz, że nieuruchomienie kredytu w tym terminie spowoduje wygaśnięcie umowy, chyba że bank wyrazi zgodę na przedłużenie tergo terminu (§ 3 ust. 5 i 9). Pozwany bank od kwoty udzielonego kredytu pobierał jednorazową bezzwrotną prowizję w wysokości 2 373,20 PLN, płatną przed uruchomieniem kredytu lub jego pierwszej transzy (§ 4 ust. 1 umowy). Zgodnie z § 4 ust. 2 umowy prowizja miała zostać potrącona przez Bank z kwoty kredytu. Ustalono, że w przypadku zmiany waluty kredytu na PLN w okresie obowiązywania umowy kredytobiorca poniesie koszt prowizji w wysokości 0,00% kwoty kredytu, a w przypadku zmiany waluty na EUR, CHF i USD prowizja będzie zgodna z aktualnie obowiązującym cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna, jednak nie wyższa niż 1% kwoty kredytu (§ 4 ust. 3 umowy). W ust. 4 tego paragrafu zaznaczono, że zmiana waluty kredytu ma wpływ na wysokość kwoty kredytu oraz wysokość rat kapitałowo-odsetkowych i dokonywana jest w oparciu o następujące zasady: 1) w przypadku zmiany waluty z PLN ma walutę obcą stosowany jest kurs kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych; 2) w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN stosowany jest kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych; 3) w przypadku zmiany waluty obcej na inną walutę obcą, saldo kredytu oblicza się na podstawie obowiązujących w banku w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie kursów walut dewiz wg wzoru wskazanego w umowie. § 6 umowy stanowił, że kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej. W § 6 ust. 3 umowy ustalono, że oprocentowanie kredytu wynosi 3,5025% w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz stałej w całym okresie kredytowania marży w wysokości 1,40 p.p. W § 6 ust. 5 i 6 umowy ustalono, że oprocentowanie kredytu ulega zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF), która zmienia się w cyklu kwartalnym i przyjmuje wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy. Zaznaczono, że w przypadku kredytu oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych, co oznacza, że w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej (§ 6 ust. 2 umowy). W § 7 ust. 1 umowy kredytobiorca zobowiązał się spłacić kwotę kredytu w CHF, ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych B. Ustalono, że kredyt zostanie spłacony w 420 ratach miesięcznych, w tym 18 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 402 równych ratach miesięcznych, które będą zawierały malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej (§ 7 ust. 2 umowy). Spłata rat miała następować w tym samym dniu miesiąca, w jakim miała miejsce wypłata kredytu, począwszy od miesiąca następnego po pierwszej wypłacie środków z kredytu (§ 7 ust. 4 i 5 umowy). § 8 umowy regulował kwestie związane z wcześniejszą spłatą kredytu, w tym prowizję obowiązującą w przypadku jednorazowej spłaty kwoty przekraczającej 30% aktualnego zadłużenia w okresie pierwszych trzech lat kredytowania. W § 9 ust. 1 ppkt. 1)-3) umowy ustanowiono zabezpieczenia kredytu w postaci: hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku do kwoty 407 478,44 PLN, ustanowionej na kredytowanej nieruchomości; cesji na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych kredytowanej nieruchomości, zgodnie z warunkami określonymi w § 3 i § 5 umowy; cesji na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorcy M. S. , zgodnie z warunkami określonymi w § 3 i § 5 umowy. Ponadto, w § 9 ust. 2 umowy ustanowiono dodatkowe zabezpieczenie kredytu do czasu otrzymania przez Bank odpisu z księgi wieczystej kredytowanej nieruchomości, z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki/hipotek, o której mowa w ust. 1, na rzecz Banku, w postaci ubezpieczenia kredytów zabezpieczanych hipotecznie na podstawie umowy zawartej przez Bank z Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji C. Kredytobiorca zobowiązał się do zwrotu Bankowi kosztów składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez Bank w związku z w/w ubezpieczeniem. Wskazano, że miesięczna opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wynosiła 1/12 z 0,81% kwoty przyznanego kredytu, co stanowiło kwotę 169 zł, przy uwzględnieniu kursów waluty obcej, do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa wg Tabeli Kursów Walut Obcych B. (§ 9 ust. 3 umowy). W § 9 ust. 7-9 umowy przewidziano dodatkowe zabezpieczenie kredytu do czasu, gdy saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu stanie się równe lub niższe niż 196 400 zł. Wskazano, że jest to zabezpieczenie kredytów hipotecznych z niskim udziałem własnym kredytobiorcy na podstawie umowy zawartej przez B. z TUiR C. Kredytobiorca zobowiązał się do zwrotu Bankowi kosztów ubezpieczenia w wysokości 1 623 zł za pierwszy 36-miesięczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej. Zaznaczono, że w przypadku gdy w ciągu 36 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu nie stanie się równe lub niższe niż 196 400 zł kredytobiorca będzie zobowiązany do zwrotu kosztów ubezpieczenia za kolejny 36-miesięczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej o czym kredytobiorca zostanie poinformowany na piśmie. W § 9 ust. 10 kredytobiorca zobowiązał się do dokonania na rzecz Banku cesji wierzytelności z tytułu wpłaconego wkładu budowlanego. W § 11 ust. 1 umowy zaznaczono m.in., że wszelkie jej zmiany wymagają aneksu z wyjątkiem zmiany oprocentowania kredytu w przypadku zmiany stopy referencyjnej na warunkach określonych w umowie, zmiany oprocentowania karnego w przypadku zmiany stopy lombardowej na warunkach określonych w umowie, zmiany Regulaminu, zmiany długości okresu kredytowania, wynikającej z przedterminowej częściowej spłaty kredytu oraz zmiany Cennika. W ust. 2 zaznaczono, że integralną częścią umowy jest Regulamin, pełnomocnictwo do wykonywania czynności w imieniu kredytobiorcy oraz cennik Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna (§ 11 ust. 2 umowy), które zostały też wymienione jako załączniki do umowy. W ust. 3 tego paragrafu ustalono, że umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem stron lub wypowiedziana w formie pisemnej przez każdą ze stron z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. W § 11 ust. 5 podkreślono, że w zakresie nieuregulowanym w umowie zastosowanie mają postanowienia Regulaminu. Na dzień zawarcia umowy całkowity koszt kredytu określono na 193 104,68 PLN, a rzeczywistą roczną stopę oprocentowania na dzień sporządzenia umowy na 4,06% w skali roku (§ 12 ust. 1 umowy) . W Regulaminie obowiązującym w dacie zawarcia przez powoda tej umowy były m.in. następujące postanowienia: W § 2 pkt 19) regulaminu wyjaśniono, że kredyt w walucie obcej to kredyt udzielony w PLN, indeksowany kursem waluty obcej wg Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 Regulaminu, kredyt udzielony jest w PLN i może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych. Zgodnie z § 6 ust. 1 Regulaminu, kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, na podstawie stopy referencyjnej powiększonej o marżę zgodnie z umową kredytu. Odsetki miały być naliczane za każdy dzień od salda zadłużenia, przy założeniu, że rok ma 360 dni, a każdy miesiąc 30 dni, przy czym były płatne razem z miesięcznymi spłatami raty kapitału kredytu. W § 7 ust. 5 Regulaminu zaznaczono, że w przypadku kredytów w walucie obcej prowizja od udzielenia kredytu ustalana jest od kwoty kredytu, przeliczonej na PLN według kursu kupna dewiz z dnia sporządzenia umowy kredytu, na podstawie Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku. § 8 ust. 3 Regulaminu stanowił, że w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty, natomiast zgodnie z § 8 ust. 4 Regulaminu, w przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca może zastrzec w umowie kredytu, że bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie Banku. § 10 i 11 Regulaminu regulowały kwestie związane z wcześniejszą spłatą kredytu i jego przewalutowaniem. W § 13 i 14 Regulaminu uregulowano kwestie związane z zabezpieczeniem kredytu, w tym ubezpieczeniami. Powód udzielił pozwanemu pełnomocnictwa do przystąpienia do wskazanych w umowie umów ubezpieczenia oraz pobierania z rachunku bankowego środków pieniężnych na spłatę kredytu, prowizji i innych opłat . W dniu 18 stycznia 2007 r. powód złożył dyspozycję wypłaty środków z kredytu, zgodnie z umową nr 2 i wniósł o wypłatę kwoty 73 569,20 zł, w tym na rachunek Developera kwoty 71 196 zł oraz prowizji w wysokości 2 373,20 zł. Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 26 stycznia 2007 r. Transza została wypłacona w dacie wskazanej przez powoda. Przy wypłacie pierwszej transzy potrącono kwoty składek za ubezpieczenia w wysokości: 47,94 zł, 169 zł i 1 623 zł . W dniu 28 maja 2007 r. powód złożył dyspozycję wypłaty II transzy kredytu wnosząc o wypłatę na rachunek Developera kwoty 71 196 zł. Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 31 maja 2007 r. Transza została wypłacona w dacie wskazanej przez powoda . W dniu 21 sierpnia 2007 r. powód złożył dyspozycję wypłaty III transzy kredytu, wnosząc o wypłatę na rachunek Developera kwoty 71 196 zł. Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 27 sierpnia 2007 r. Transza została wypłacona w dacie wskazanej przez powoda . Dnia 26 lutego 2008 r. powód złożył dyspozycję wypłaty IV transzy, wnosząc o wypłatę na rachunek Developera kwoty 16 892 zł oraz na swój rachunek kwoty 5 000 zł. Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 29 lutego 2008 r. Transza została wypłacona w dacie wskazanej przez powoda . Kredyt został uruchomiony w czterech transzach : - w dniu 26 stycznia 2007 r. - 73 569,20 zł (30 923,04 CHF, zastosowany kurs: 2,3791 zł, kurs średni NBP 2,4253 zł - różnica: 588,98 CHF, kurs kupna NBP 2,3929 zł - różnica: 178,25 CHF), - w dniu 31 maja 2007 r. - 71 196 zł (31 459,50 CHF, zastosowany kurs 2,2631 zł; kurs średni NBP 2,3181 zł - różnica: 746,42 CHF, kurs kupna NBP 2,3050 zł - różnica: 571,86 CHF) - w dniu 27 sierpnia 2007 r. - 71 196 zł (31 246,87 CHF, zastosowany kurs 2,2785 zł; kurs średni NBP 2,3300 zł - różnica: 690,65 CHF, kurs kupna NBP 2,3198 zł - różnica: 556,29 CHF, - w dniu 29 lutego 2008 r. - 21 892 zł (10 192,28 CHF, zastosowany kurs 2,1479 zł, kurs średni NBP 2,2083 zł - różnica 278,77 CHF, kurs kupna NBP 2,1748 zł - różnica 126,07 CHF) (zestawienie transakcji k. 365-370). Powyższe oznacza, że różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie średnim NBP wynosi 2 304,82 CHF. Różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie kupna CHF w NBP wynosi 1 432,47 CHF. Powód nigdy nie rozważał przewalutowania kredytów, gdyż uważał to za bardzo niekorzystne. W 2008 roku powód zdecydował się na zaciągnięcie kolejnego kredytu, gdyż pojawiła się okazja zakupu domu. Powód wybrał wówczas kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego oferowany przez m. Dnia 5 lipca 2008 r. powód złożył wniosek o zmianę warunków umowy kredytu nr KH 1699/12/2006 , tj. o podwyższenie kwoty kredytu o 70 000 zł, z przeznaczeniem na wykończenie mieszkania. Wniosek o zmianę warunków kredytu wpłynął do Departamentu Obsługi Produktów Bankowości Hipotecznej B. w dniu 16 lipca 2008 r. . Bank w toku rozpatrywania wniosku powoda o podwyższenie kwoty kredytu udzielonego umową nr 2 o 70 000 zł ponownie przeanalizował sytuacją majątkową powoda. Wartość nieruchomości przyjął na 382 000 zł, okres kredytowania na 402 miesiące, walutę kredytu: CHF, a koszt ubezpieczenia niskiego wkładu na 3%. W dniu 5 sierpnia 2008 r. przygotowano symulację, z której wynika, że powód miał zdolność do uzyskania kredytu w żądanej wysokości zarówno w walucie PLN jak i w walucie CHF, EUR i USD. W dniu 5 sierpnia 2008 r. Bank wydał pozytywną decyzję kredytową, w której przyjął kwotę podwyższenia kredytu o 70 000 zł na warunkach ustalonych dla kredytu, ze zwiększeniem jedynie wartości zabezpieczeń. Jako dodatkowe zabezpieczenie Bank zażądał oświadczenia powoda o poddaniu się egzekucji . W dniu 24 września 2008 r. powód zawarł z pozwanym aneks nr 1 do umowy kredytowej nr (...) na mocy którego kwota kredytu została podwyższona o 70 000 zł i na dzień podpisania aneksu wynosiła 309 693,20 zł. Jako warunki wejście aneksu wskazano: 1. zapewnienie środków na rachunku bieżącym Kredytobiorcy tytułem opłat związanych z udzieleniem dodatkowej kwoty Kredytu (prowizja 1% od przyznanej dodatkowej kwoty kredytu), 2. dostarczenie do Banku deklaracji przystąpienia do Umowy grupowego Ubezpieczenia na Życie w P. na sumę ubezpieczenia: 309 694 zł, 3. przedłożenie dyspozycji stałego pobierania składki ubezpieczenia na życie w P. 4. dostarczenie do Banku potwierdzenia przystąpienia do ubezpieczenia grupowego w P. nieruchomości stanowiącej 382 000 zł, 5. złożenie zlecenia stałego pobierania składki na ubezpieczenie nieruchomości, 6. przedłożenie dyspozycji stałego pobierania składki ubezpieczenia w okresie przejściowym w TU I. od kwoty podwyższenia kredytu, 7. przedłożenie oświadczenia kredytobiorcy o poddaniu się egzekucji do kwoty 619 386,40 zł, 8. dostarczenie wniosku złożonego w Sądzie o wpis zmiany treści hipoteki wraz z dowodem opłaty sądowej, 9. dostarczenie zaświadczenia do wniosku o wpis zmiany treści hipoteki, Kwota 70 000 zł miała zostać przeznaczona na wykończenie mieszkania (§ 2 aneksu). Od podwyższonej kwoty kredytu Bank miał pobrać jednorazową, bezzwrotną prowizję w wysokości 700 zł, płatną przed uruchomieniem dodatkowej kwoty kredytu (§ 4 aneksu). W § 9 dodano ust. 12, zgodnie z którym kredytobiorca zobowiązał się do zwrotu Bankowi kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, związanych z podwyższeniem kwoty kredytu za okres od dnia wejścia w życie aneksu do końca ostatniego rozpoczętego 36 miesięcznego okresu ochrony ubezpieczeniowej, co na dzień sporządzenia aneksu wynosi 0 zł za okres 16 miesięcy. § 12 ust. 1 umowy otrzymał następujące brzmienie: całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosi 299 283,73 zł, a rzeczywista roczna stopa procentowa na dzień sporządzenia umowy wynosiła 5,30% w skali roku . W dniu 30 września 2008 r. powód złożył dyspozycję wypłaty kwoty 70 000 zł, stanowiącej podwyższenie kredytu nr (...) Jako proponowaną datę wypłaty wskazał 30 września 2008 r. Transza została wypłacona w dacie wskazanej przez powoda (k. 364). Saldo kredytu powoda po jego uruchomieniu określono na 33 304,79 CHF, po kursie 2,1018 zł (k. 365-370, wyciągi k. 371-374). Gdyby przeliczenie nastąpiło po kursie średnim NBP z tego dnia (2,1587 zł) saldo zadłużenia powoda wynosiłoby 32 426,92 zł. Oznacza to, że różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie średnim NBP wynosi 877,87 CHF. Gdyby przeliczenie nastąpiło po kursie kupna NBP z tego dnia (2,1287 zł) saldo zadłużenia powoda wynosiłoby 32 883,92 CHF. Różnica w wielkości salda kredytu wyrażonego we frankach po przeliczeniu kursem zastosowanym przez Bank w porównaniu do przeliczenia po kursie kupna CHF w NBP wynosi 420,87 CHF. Dnia 2 września 2011 r. powód złożył wniosek o zmianę warunków umowy kredytu nr 1, która miała polegać na zmianie sposobu spłaty na spłatę w walucie kredytu CHF . W dniu 20 września 2011 r. powód zawarł z pozwanym dwa aneksy; jeden do umowy nr 1 i drugi do umowy nr 2, na mocy których zdecydował się dokonywać spłat obu kredytów bezpośrednio w walucie CHF. W obu aneksach w § 2 dodano zapis w brzmieniu: „Kurs wymiany walut obcych, na podstawie którego przeliczane są na złote polskie zobowiązania kredytobiorcy wyrażone w walucie obcej, podawany jest w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku. Podstawą do ustalania kursów kupna i sprzedaży zawartych w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku jest kurs bazowy stanowiącej średnią arytmetyczną z ofert kupna i sprzedaży tej waluty oferowanych przez profesjonalnych uczestników rynku walutowego i podanych na stronie serwisu Reuters w chwili tworzenia Tabeli Kursów Walut Obcych. Wartości kursu kupna i wartości kursu sprzedaży z Tabeli Kursów Walut Obcych mogą odbiegać od kursu bazowego o nie więcej niż 10%. Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest przynajmniej raz dziennie każdego dnia roboczego. Pierwsza Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest pomiędzy godziną 8:00 a godziną 10:00 danego dnia. Tabela Kursów Walut Obcych publikowana jest każdorazowo na stronie (...) W przypadku gdy Tabela Kursów Walut Obcych tworzona jest w danym dniu co najmniej dwukrotnie, do ustalenia wysokości zobowiązania wyrażonego w walucie obcej przyjmowany jest kurs sprzedaży dewiz dla danej waluty najkorzystniejszy dla kredytobiorcy spośród kursów sprzedaży dewiz obowiązujących w banku w dniu przeliczenia zobowiązania na złote polskie. W przypadku wcześniejszej częściowej spłaty kredytów będzie to najkorzystniejszy kurs sprzedaży dewiz spośród kursów obowiązujących w banku danego dnia do chwili złożenia dyspozycji wcześniejszej częściowej spłaty” . Powód początkowo kupował walutę w kantorach stacjonarnych, a następnie w internetowych . W dniu 8 marca 2017 r. powód złożył pozwanemu reklamację dotyczącą niezgodnego z przepisami obowiązującego prawa wykonywania przez pozwanego umów kredytowych, tj. umowy o (...) z 17 grudnia 2004 r. oraz umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z 9 stycznia 2007 r. Wezwał pozwanego do zaprzestania stosowania wobec niego niedozwolonych klauzul umownych zawartych w umowie nr (...) oraz do zapłaty na jego rzecz kwoty 113 753,22 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia, stanowiącego nadpłatę w spłacie w/w kredytów . Pismem z 30 marca 2017 r., w odpowiedzi na w/w reklamację, pozwany poinformował powoda, że nie może rozwiązać reklamacji zgodnie z oczekiwaniami strony powodowej . W skierowanym do pozwanego piśmie z 31 grudnia 2020 r. powód wskazał, że w związku z planowaną na dzień 31 grudnia 2020 r. transakcją sprzedaży nieruchomości znajdującej się w Z. przy ul. (...) i zamiarem spłaty całości kwoty kredytu wynikającej z umowy kredytowej nr (...) z 15 stycznia 2007 r. zastrzega sobie prawo żądania zwrotu tego świadczenia . Kredyty indeksowane do CHF są księgowane na kontach walutowych Banku, kredyty złotówkowe są zaś księgowane na koncie złotówkowym. Kredyty walutowe (w tym indeksowane) muszą być przeliczane na PLN, bo walutą sprawozdania jest złotówka. Są przeliczane po średnim kursem NBP z dnia sporządzenia sprawozdania . Uśrednione kursy kupna CHF/PLN banków komercyjnych z dat uruchomienia kredytu hipotecznego powoda kształtowały się na poziomie 2,6100 zł dla umowy z 2004 roku i 2,3737 zł dla umowy z 2007 roku. Uśrednione kursy kupna CHF/PLN z dat uruchomienia kredytu w B. wynosiły 2,6156 zł dla umowy z 2004 roku i 2,3791 zł dla umowy z 2007 roku i były wyższe od średniej kursów banków komercyjnych, co oznacza w praktyce korzystniejsze dla powoda niższe zadłużenie kredytowe w walucie indeksacji w stosunku do takiego zadłużenia określonego średnim kursem kupna CHF/PLN banków komercyjnych. Uśrednione kursy sprzedaży w okresie objętym pozwem w B. wynosiły 3,1779 zł, zatem odpowiadały średnim kursom banków komercyjnych. Kursy walut ustalane przez B. w tabeli kursowej miały charakter rynkowy, bowiem bazowały na bieżących cenach transakcyjnych na rynku walutowym oraz służyły do rozliczania transakcji detalicznych klientów banku. Bank co do zasady miał swobodę w kształtowaniu kursów walut, która jednak podlegała istotnym ograniczeniom z uwagi na konieczność dostosowania oferty kupna/sprzedaży walut ogłaszanej w tabelach do warunków rynkowych. Pozwany Bank praktycznie nie miał żadnego wpływu na kształtowanie się średniego międzybankowego kursu walut, stanowiącego postawę do ustalania kursów walutowych w tabelach banku . Kredyt indeksowany do CHF charakteryzuje się tym, że środki są klientowi wypłacane w PLN, gdyż takie jest oczekiwanie kredytobiorcy. W momencie uruchomienia następuje przewalutowanie na CHF zgodnie z regułą indeksacyjną . Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie w jakim twierdził, że informowano go o ryzyku kursowym ale „nie o aż takim”. Już między złożeniem przez powoda wniosku kredytowego w 2004 roku, a uruchomieniem tego kredytu, na przestrzeni około jednego miesiąca średni kurs CHF prezentowany przez NBP zmienił się o ponad 26 groszy. W okresie wykonywania tej pierwszej umowy, do czasu zawarcia kolejnej, kurs zmieniał się o ponad 44 grosze. Jednocześnie w połowie 2004 roku, co wynika z przedstawionego powodowi wykresu zmiany kursów CHF, kurs franka przekraczał 3,10 zł, a różnica między tym kursem, a najniższym kursem z okresu wykonywania przez powoda pierwszej umowy przekraczała 74 grosze. Do połowy 2008 roku, kiedy to powód zdecydował się na zaciągnięcie kolejnego kredytu o identycznym mechanizmie, kurs franka nadal spadał, a ta różnica przekroczyła 1 zł. Zdaniem Sądu już z tych zmian kursu, w połączeniu z ostrzeżeniami zawartymi w bardzo szczegółowej „Informacji dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej” należy uznać, że powód został poinformowany o znacznym ryzyku kursowym związanym z tego typu kredytem, a jedynie liczył na to, że nawet jeżeli kurs franka wzrośnie, to kredyt ten ostatecznie i tak będzie dla niego korzystniejszy niż kredyt w walucie. Sąd Okręgowy wskazał, że przyczyną zakwestionowania przez powoda zawartych przez niego umów jest wzrost kursu franka szwajcarskiego. Niekorzystna dla powoda zmiana kursu waluty (podczas gdy powód liczył na to, że kurs franka nie wzrośnie, a być może nawet będzie dalej spadał, czyniąc zaciągnięte przez niego kredyty jeszcze bardziej korzystne), nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że zawarte przez powoda umowy są nieważne bądź że należy z tej umowy wyeliminować część zawartych w niej zapisów. Powód w ogóle nie odnosił się w składanych zeznaniach do kwestii sposobu ustalania przez pozwanego kursu waluty, a jedynie do tego, że kurs waluty wzrósł. W sprawie bezsporne było, że powód zawarł przedmiotowe umowy jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c. . Oceny wymaga zatem, czy powód, przed zawarciem przedmiotowych umów został w sposób należyty poinformowany o treści tych umów i związanych z ich zawarciem ryzykach. Zdaniem Sądu odpowiedź na to pytanie jest twierdząca. Powód nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie, że pozwany reklamował czy chociażby przedstawiał produkt w postaci kredytu indeksowanego jako bezpieczny i znacznie korzystniejszy od kredytu w złotówkach. Opinia taka istotnie krążyła w przestrzeni publicznej, głównie powielana przez osoby, które zaciągnęły podobny kredyt. Brak jest również dowodów potwierdzających, że to pracownicy Banku informowali powoda, że frank szwajcarski jest bardzo stabilną walutą i że kredyt w CHF jest w konsekwencji bezpieczny. Informacja taka istotnie krążyła w przestrzeni publicznej, jednak trudno odpowiedzialność za rozpowszechnianie tej informacji przypisać pozwanemu. Oczywiste jest, że pracownicy banku mogli powodowi udzielić jedynie informacji, że historycznie frank był walutą względnie stabilną. Przeciętnie inteligentny człowiek musi sobie zadawać sprawę, że przez okres 35 lat zarówno jego sytuacja finansowa i osobista, jak i sytuacja na rynku (w tym zwłaszcza kurs waluty i stopy procentowe) może się diametralnie zmienić. Już tylko biorąc pod uwagę okres umowy konsument oceniający sprawę z dołożeniem należytej staranności winien mieć świadomość, że prawdopodobieństwo aby sytuacja gospodarcza w Polsce i na świecie (determinująca relacje walutowe) będzie przez cały czas podobna, jest nikłe. Ani z dokumentów, ani ze złożonych przez powoda zeznań nie wynika aby powodowi zagwarantowano, że wzrost kursu nie przekroczy jakiejś określonej wartości. Bank (do którego powód - jak twierdzi miał zaufanie) już przed zawarciem każdej z umów informował powoda, że zarówno saldo jego zadłużenia jak i rata będą wyrażone w walucie. Ustalenie wysokości zadłużenia w złotówkach w przypadku zmiany kursu franka nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanych działań matematycznych. Jednocześnie jest oczywiste, że jeżeli kurs danej waluty wzrośnie, to wzrośnie saldo całego zadłużenia wyrażone w złotówkach. Po drugie, w przypadku drugiej umowy, którą powód zawierał bogatszy o doświadczenia związane z wykonywaniem pierwszej umowy, Bank wyraźnie poinformował powoda, że z zaciąganym zobowiązaniem jest związane ryzyko kursowe, które będzie miało wpływ na wysokość jego zobowiązania na rzecz Banku (§ 2 ust. 2 umowy nr 2, oświadczenie k. 375-376 ). Ze złożonego przez powoda oświadczenia i z podpisanej przez niego umowy nr 2 wynika, że powód został zapoznany przez pracownika banku z kwestią ryzyka kursowego w przypadku udzielenia kredytu indeksowanego do waluty obcej. Ciężar wykazania, że własne oświadczenia powoda było nieprawdziwe i w rzeczywistości pracownik banku nie uprzedził powoda o związanym z zaciągnięciem kredytu ryzyku, a wręcz wskazywał, że kredyt indeksowany do waluty jest kredytem bezpiecznym, a kurs franka zmieni się najwyżej minimalnie spoczywał na powodzie ( art. 6 k.c. ). Strona powodowa nie zaoferowała żadnych dowodów w celu wykazania tej okoliczności. Z podpisanych przez powoda dokumentów wynika, że powód został zapoznany w banku z kwestią ryzyka kursowego w przypadku udzielenia kredytu indeksowanego do waluty obcej. W oświadczeniu do drugiej umowy wyraźnie wskazano, że ryzyko kursowe ma wpływ na wysokość zobowiązania względem banku oraz na wysokość rat spłaty kredytu oraz, że kredyt w złotówkach może się okazać korzystną alternatywą dla osoby osiągającej dochody w złotych. Oznacza to, że powód otrzymał informację, że zmiana kursu będzie miała wpływ na saldo jego zadłużenia wyrażone w złotówkach. Trudno zatem zrozumieć zarzuty powoda, że nie został dostatecznie poinformowany, że wraz ze wzrostem kursu waluty wzrośnie wysokość jego zobowiązania w złotówkach, że nie wiedział jak funkcjonują te kredyty, a także że nie wiedział, że z kredytami łączy się znaczne ryzyko wynikające z możliwości wzrostu kursu waluty. Zdaniem Sądu powód otrzymał od Banku wszystkie informacje niezbędne do dokonania oceny konsekwencji ekonomicznych zaciąganych zobowiązań w przypadku niekorzystnej dla niego zmiany kursu waluty, a jedynie „liczył” na to, że zmiana ta nie nastąpi, ewentualnie, że nawet jeżeli zmiana nastąpi to i tak kredyty te będą dla niego korzystniejsze niż gdyby zaciągnął kredyty złotówkowe. Powód chciał zdaniem Sądu obie umowy zawrzeć dlatego, że ocenił je, po dokonanej analizie, za korzystniejsze od oferowanych kredytów złotówkowych, gdyż wiedział, że kurs franka szwajcarskiego musiałby znacznie wzrosnąć żeby rata kredytu frankowego zrównała się z ratą kredytu złotówkowego. Dotyczy to obu umów kredytowych, ale w większym stopniu kredytu z 2007 roku, kiedy to powód miał bardzo pozytywne doświadczenia z kredytem z 2004 roku. Kiedy od 2007 do 2008 roku kurs franka szwajcarskiego nadal spadał kredyty zaciągnięte przez powoda wydały mu się jeszcze bardziej atrakcyjne, co doprowadziło do podjęcia decyzji o zaciągnięciu trzeciego, identycznego co do samej konstrukcji zobowiązania. Sąd uznał, że powód otrzymał od pracownika banku wystarczające informacje, pozwalające na dokonanie oceny ryzyka związanego z zaciąganymi kredytami. Okoliczność, że powód liczył na to, że przez 35 lat (licząc od daty zawarcia dla każdej z dwóch podpisanych przez powoda umów) kurs franka szwajcarskiego nie będzie podlegał znacznym wahaniom i że te oczekiwania powoda się nie ziściły, stanowi odrębną kwestię. Nie ma przy tym żadnego powodu żeby niespełnienie oczekiwań/nadziei powoda w tym zakresie miało obciążać pozwany Bank. Zdaniem sądu ryzyko, które ponosił Bank jest nieporównywalne do ryzyka ponoszonego przez kredytobiorców już tylko z powodu wielkości posiadanych przez Bank aktywów w walucie. Po drugie konsekwencje upadłości Banku ponieśliby przede wszystkim klienci Banku, którzy zdeponowali oszczędności na rachunkach i w depozytach, nie mówiąc o kryzysie do którego mogłoby dojść na skutek upadku takiej instytucji. Po trzecie zaś obowiązek zabezpieczania się przez Bank przed ryzykiem walutowym, podobnie jak obowiązek zabezpieczenia się przez Bank przed ryzykiem zmiany stóp procentowych, wynika z obowiązujących przepisów i zaleceń Komisji Nadzoru Finansowego (w tym np. Rekomendacji I z 1 grudnia 1999 r. dotyczącej zarządzania ryzykiem walutowym w bankach oraz zasad dokonywania przez banki operacji obciążonych ryzykiem walutowym). Stosowane przez Bank zabezpieczenia przed zmianą kursu waluty powodowały, że bank nie zarabiał na zmianie kursu CHF/PLN. Z tych względów nie można mówić, że fakt ponoszenia przez powoda ryzyka kursowego przy jednoczesnym zabezpieczaniu się przed tym ryzykiem przez Bank narusza równowagę stron. Powód miał również możliwość zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym - wystarczającym zabezpieczeniem było podjęcie decyzji o zaciągnięciu kredytów w walucie, w której powód zarabiał, co całkowicie neutralizowało ryzyko kursowe. Powód mógł też w każdej chwili odciąć się od ryzyka kursowego decydując się na przewalutowanie kredytów. Bank również ponosił ryzyko zmiany kursu waluty i to co do zobowiązań w znacznie większej skali. Banki ponoszą także stratę wynikającą z, utrzymującego się od kilku lat, ujemnego oprocentowania niektórych kredytów frankowych, gdyż w pewnej liczbie przypadków ujemny Libor całkowicie, bądź - jak w tej sprawie w znacznej części - skonsumował ustaloną w umowie marżę kredytu. Nie jest zatem tak, że ryzyko zmiany kursu waluty oraz ryzyko zmiany stóp procentowych obciąża wyłącznie kredytobiorców. Sąd uznał, że powód świadomie zdecydował się na kredyty, które miały niższe raty od kredytu złotówkowego, godząc się na poniesienie ryzyka związanego ze zmianą kursu i licząc na to, że nawet jeżeli kurs wzrośnie, to nieznacznie. Powyższe nie świadczy o szczególnej dbałości powoda o własne interesy. Zdaniem sądu brak jest podstaw do uznania, że zawarte przez powoda umowy są nieważne z powodu nieuzgodnienia przez strony wszystkich istotnych elementów umowy zgodnie z art. 69 ust. 1 prawa bankowego . Faktem jest, że w zawartych umowach wysokość zobowiązania powoda była określona w złotówkach i że w dacie podpisania umów nie była znana wysokość jego ostatecznego zobowiązania we frankach. Taka konstrukcja kredytu była dopuszczona wprost przez KNF, która nie zgłaszała do niej żadnych zastrzeżeń. Jej prawidłowość potwierdza także ustawa o zmianie ustawy prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw z 29 lipca 2011 r., która w art. 5 ust. 2 przewidziała stosowanie nowej regulacji do wcześniej zawartych umów kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych. Ustawa zmodyfikowała w zakresie sposobu spłaty kredytu treść umów zawartych przed dniem jej wejścia w życie, a w konsekwencji - nawet gdyby przyjąć, że umowy zawierały klauzule abuzywne - wyeliminowała klauzule abuzywne z treści tych umów, w tym z umów zawartych przez powoda. Powód wiedział, że wypłata kredytu będzie się wiązała z przeliczeniem go na franki po kursie kupna z tabeli Banku (§ 2 ust. 2 umowy nr 1, § 2 ust. 2, § 7 ust. 1 umowy nr 2). Po ostatecznym określeniu wielkości jego zobowiązań we frankach - do czasu skierowania do pozwanego wezwania do zapłaty w dniu 8 marca 2017 r. ( k. 26-28 ) - nigdy, w żaden sposób nie zakwestionował tych kwot ani sposobu ich ustalenia. Zdaniem Sądu fakt niekwestionowania przez powoda wielkości jego zobowiązań w walucie przez wiele lat wykonywania umów, brak reklamacji, a nawet brak jakichkolwiek kontaktów z doradcą po otrzymaniu przez powoda harmonogramu w celu wyjaśnienia w jaki sposób kwota jego zobowiązania została ustalona, świadczy o tym, że powód znał mechanizm ustalenia tych kwot i akceptował go. Nie można się zgodzić, że w dacie zawarcia umów wysokość świadczenia powoda nie została jednoznacznie określona skoro powód w chwili wypłaty kredytów wiedział (mógł z łatwością ustalić) jaka jest kwota jego zobowiązania wynikająca z konkretnej umowy (w dacie podpisania umów została przez strony określona wysokość zobowiązania w złotówkach, natomiast wysokość zobowiązania w walucie była ustalana w momencie finalizowania umowy, tj. w dacie wypłaty kredytu). Nie można również przyjąć, że przedmiotowe umowy są nieważne z uwagi na naruszenie art. 358 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 23 stycznia 2009 r. oraz wyrażonej w nim zasady walutowości. Dopuszczalne było zawarcie przedmiotowych umów bez konieczności uzyskania zezwolenia dewizowego, a zatem umowy nie zostały zawarte z naruszeniem art. 358 § 1 k.c. i przepisów ustawy prawo dewizowe . Nie można również przyjąć, że waloryzacja świadczenia z umowy kredytowej nie była dopuszczalna, jako sprzeczna z zasadą nominalizmu z art. 358 1 k.c. , w szczególności z § 5 tego przepisu. Przyjęcie za miernik waloryzacji waluty obcej nie stanowiło również naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów ani zasad współżycia społecznego. Za dopuszczalnością kredytów indeksowanych, opowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 22 stycznia 2016 r. (I CSK 1049/14, Legalis). Strona powodowa chciała uzyskać kredyt z możliwie najniższymi ratami i z niskim oprocentowaniem, a wówczas na rynku najniższe raty i najniższe oprocentowanie były w przypadku kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że praktyki stosowane przez pozwany Bank przy oferowaniu kredytów indeksowanych były nieuczciwe jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i aby mogły zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po zawarciu. Powód w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że pozwany bank stosował jakiekolwiek zabiegi marketingowe mające na celu nakłonienie go do skorzystania akurat z tej oferty (kredytu indeksowanego), a tym bardziej, że zabiegi te były sprzeczne z dobrymi obyczajami, wprowadzały w błąd lub mogły zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta. W związku z powyższym nie ma podstaw do uznania, że zawarte przez powoda umowy kredytu są nieważne z jakichkolwiek przyczyn. Zdaniem sądu powód posiadał interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności umów. Niewątpliwie ewentualne stwierdzenie nieważności umów rozstrzygnęłoby spór między stronami i stanowiłoby podstawę dokonania całościowych rozliczeń, obejmujących również tę część wynikającej z umowy należności, która dotychczas nie została uregulowana. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że niektóre postanowienia zawartych przez powoda umów są bezskuteczne, gdyż są nieuczciwe i nieprzejrzyste a bank jednostronnie ustalał wysokość jego zobowiązania. Strona powodowa odwołała się do treści art. 385 1 k.c. Kwestionowane przez stronę powodową zapisy umów dotyczą głównych świadczeń stron, gdyż stanowią przedmiotowo istotne elementy tych umów. Cechą kredytów indeksowanych było ustalenie niezbędnej z punktu widzenia celu umowy kwoty w złotówkach, co dawało kredytobiorcy pewność uzyskania niezbędnych środków i co powodowało konieczność ustalenia w umowie zasad przeliczenia tej kwoty na ustaloną walutę obcą, w celu określenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy. Z tego powodu - w związku z wyrażeniem ostatecznego zobowiązania kredytobiorcy w walucie - w walucie wyrażone były również raty, co powodowało konieczność określenia w jaki sposób będzie następowało jego przeliczenie na złotówki. Wszystkie te elementy były ze sobą ściśle powiązane i stanowiły essentialia negotii umowy kredytu indeksowanego. Podkreślenia wymaga, że w tej sprawie kredytobiorca od początku miał możliwość spłacania swojego zobowiązania bezpośrednio w walucie, co - na etapie spłaty kredytu - czyniło go całkowicie niezależnym od kursów ustalanych przez pozwanego. W konsekwencji świadczenia podstawowe tej umowy odnoszą się do kwoty pieniężnej, która musi być określona w stosunku do waluty wypłaty i określonej spłaty. W ocenie Sądu regulacje umowne zawarte w § 2 ust. 1 i § 2 ust. 2 umowy z 2004 r. i § 2 ust. 2 oraz § 7 ust. 1 umowy z 2007 r. dotyczą głównych świadczeń stron w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Oceny zatem wymaga, czy świadczenia zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zdaniem Sądu również na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Kredytobiorca na taki mechanizm ustalenia wysokości zobowiązania wyraził zgodę (informacje o nim były zawarte w dokumentach, które powód otrzymał). Fakt niekwestionowania przez powoda wielkości jego zobowiązania w walucie przez wiele lat wykonywania umów, brak reklamacji, a nawet brak jakichkolwiek kontaktów z doradcą po otrzymaniu przez powoda pisma z banku informującego o kwocie jego zobowiązania w CHF oraz harmonogramu w celu wyjaśnienia w jaki sposób kwota jego zobowiązania została ustalona, świadczy o tym, że powód znał mechanizm ustalenia tych kwot i akceptował go. Doręczone stronie powodowej przez pozwany Bank dokumenty przedstawiały konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu i na tej podstawie - przy uwzględnieniu ogólnie obserwowanej na rynku papierów wartościowych różnicy między kursem sprzedaży a kursem kupna waluty obcej - była ona w stanie oszacować wypływające dla niej z tej umowy konsekwencje ekonomiczne. Dodatkowo informacja o związanym z tą umową ryzyku kursowym i jednoczesna świadomość każdego człowieka o przeciętnej inteligencji, że kursy walut nie mają żadnej „górnej granicy”, była wystarczająca do zrozumienia związanego z tą umową ryzyka. Ryzyko to zostało przy tym przez pozwanego wyeksponowane, gdyż informacja o nim znajdowała się w odrębnych dokumentach, tj. oświadczeniu, które powód podpisał. Brak dokładnego wskazania przez pozwany bank sposobu ustalania kursu waluty niczego nie zmieniał w kwestii umożliwienia powodowi oszacowania konsekwencji ekonomicznych zaciąganego zobowiązania. Wysokość kursu danej waluty zależy od tak wielu czynników i może podlegać tak dużym wahaniom (na które pozwany Bank nie miał wpływu), że ani informacja o sposobie ustalania przez Bank kursu ani też informacja o wielkości spreadu walutowego stosowanego przez bank w żaden sposób nie zwiększała możliwości dokonania oceny skutków ekonomicznych umowy. Wystarczającą wiedzę pozwalającą na dokonanie tej oceny kredytobiorca uzyskiwał z informacji, że jego zobowiązanie jest wyrażone w walucie, w której nie ma dochodów, a zatem którą musi nabyć, a kurs której w przyszłości jest nieznany. Informację o stosowanej przez pozwanego marży kursowej powód mógł uzyskać w prosty sposób, porównując kursy pozwanego do kursów innych Banków i na tej podstawie mógł ocenić, czy ustalany przez pozwanego kurs jest dla niego korzystny. Powód od początku spłaty kredytów mógł się uniezależnić od stosowanych przez pozwanego kursów decydując się na ich spłatę bezpośrednio w CHF. Zgodnie z art. 385 2 k.c. ocenie nie podlega wyabstrahowana klauzula, lecz wymagana jest analiza ogółu postanowień kształtujących dany stosunek prawny. W konsekwencji wiedza kredytobiorcy jakie jest jego ostateczne zobowiązanie (po wypłacie kredytu) jest wystarczająca do uznania, że w dacie kiedy umowa fatycznie zaczęła wiązać strony świadczenie główne stron w postaci kwoty udzielonego kredytu zostało sformułowane w sposób jednoznaczny. Gdyby nawet uznać, że kwestionowane przez powoda postanowienia umów z jakiegoś powodu nie stanowiły głównych świadczeń stron ani nie stanowiły elementu wynagrodzenia Banku, to nadal brak jest podstaw do uznania, że kwestionowane przez powoda zapisy są wobec niego bezskuteczne. Nie ma w szczególności podstaw do uznania, że kwestionowane przez powoda zapisy umów są sprzeczne z dobrymi obyczajami, brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwany bank w jakikolwiek sposób zachęcał powoda do wyboru akurat tych produktów kredytowych. Zdaniem Sądu wpisanie takich samych, czy też bardzo podobnych klauzul do rejestru klauzul niedozwolonych nie przesądza w sposób bezwzględny, że klauzule te nie mogą być stosowane przez innych przedsiębiorców we wzorcach umów i umowach z konsumentami ani nie przesądza w sposób bezwzględny, że klauzule zastosowane we wcześniejszych wzorcach umów i umowach z konsumentami są abuzywne. Oceny danej klauzuli należy dokonać przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy. To do sądu badającego konkretną sprawę należy ustalenie, czy w świetle okoliczności danego przypadku warunek spełnia wymogi dobrej wiary, równowagi i przejrzystości, biorąc pod uwagę charakter towarów lub usług, w odniesieniu do których zawarto umowę oraz odwołując się w momencie zawarcia umowy do wszystkich okoliczności towarzyszących zawarciu Sąd Okręgowy wskazał, że strona powodowa nie wskazała w czym upatruje rażącego naruszenia jej interesów, a jak wynika z porównania przeliczeń dokonanych przez pozwanego wg kursów z tabel Banku z przeliczeniami po kursach z tabel NBP, nie doszło do pokrzywdzenia powoda, w tym w szczególności rażącego. W przedmiotowej sprawie powód twierdził, że pozwany przedstawił mu do podpisania wzory umów, na których treść nie miał żadnego wpływu tj. że nie miał żadnej możliwości negocjowania zapisów umowy, przy czym jednocześnie przyznał, że żadnych zapisów negocjować nie próbował. Z faktu, że pozwany przedstawia gotową propozycję treści umowy nie wynika, że jej zapisów nie można negocjować i zmienić ani że nie są to postanowienia indywidualnie uzgodnione. To od decyzji powoda zależało, czy chce negocjować i ewentualnie w jakim zakresie inne postanowienia zawieranej umowy. W związku z tym należy uznać, że powód nie wykazał, że pozwany nie pozostawił mu miejsca na jakiekolwiek negocjacje, zwłaszcza że z jego zeznań nie wynika, że występował z propozycją zmian jakichkolwiek innych postanowień umowy i że spotkał się z odmową. Nawet jeżeli pozwany przedstawia gotową propozycję treści umowy nie oznacza to, że jej zapisów nie można negocjować i zmienić ani że nie są to postanowienia indywidualnie uzgodnione. Przedstawiona przez Bank oferta uwzględnia indywidualne potrzeby powoda, a także oferowane przez powoda zabezpieczenia. Okoliczność ta ogranicza potrzebę klienta ingerowania w zapisy umowy, gdyż otrzymuje on satysfakcjonujące z punktu widzenia jego potrzeb warunki umowne. Zwrócić należy uwagę, że wykładania użytego w art. 385 1 § 1 k.c. terminu „indywidualne uzgodnienie” obejmuje zarówno sytuację, w których konsument ma wpływ na treść konkretnego postanowienia, jak i przypadki, gdy konsument dokonuje wyboru np. typu danego produktu, który to wybór determinuje to, które z postanowień wzorca odnoszące się do kilku typów produktów (np. do kredytów w złotych oraz kredytów denominowanych do walut obcych) wiąże go, a które nie. Nie można zaakceptować poglądu, że indywidualnie uzgodnione mogą być tylko takie klauzule, które zostały zmodyfikowane z inicjatywy konsumenta i zgodnie z jego życzeniem i to w sytuacji, gdy klient nie zgłasza potrzeby modyfikowania jakichkolwiek postanowień. W konsekwencji należy uznać, że twierdzenia powoda o braku możliwości negocjowania umowy są gołosłowne. Brak jest podstaw do uznania żeby powód dążył do wyeliminowania z umów indeksacji kredytów do CHF, gdyż po pierwsze złożył oświadczenie, że rezygnuje z oferty innego kredytu złotówkowego, a po drugie dążył do obniżenia wielkości oprocentowania i rat, co było możliwe w zasadzie wyłącznie przy zmianie waluty kredytu. W związku z powyższym zdaniem Sądu należy uznać, że pozwany Bank wykazał, że postanowienia zawartej przez strony umowy zostały z powodem indywidualnie uzgodnione. Odnośnie klauzuli zawartej w § 2 ust. 2 umowy z 2007 r. oraz § 2 ust. 1 umowy nr 1, to powód dokonał - już na etapie składania wniosków kredytowych - wyboru kredytów indeksowanych do CHF. Trudno uznać, żeby nie został z powodem indywidualnie uzgodniony zapis, który wynikał wprost ze złożonych przez niego wniosków o udzielenie kredytu. Zapis ten należy przy tym czytać łącznie z pozostałymi postanowieniami umowy i regulaminu. Oznacza on, że powód z możliwych wariantów waloryzowania kredytu walutą zdecydował się na franki szwajcarskie. Wskazany w tych paragrafach umowy zapis zawierał ustalenie odnośnie sposobu obliczenia kwoty zobowiązania powoda w walucie obcej, do której indeksowany jest kredyt. Powód mógł z łatwością wyeliminować to postanowienie z umowy decydując się na zawarcie kredytu w złotych polskich zamiast kredytu indeksowanego do waluty obcej. Z zeznań powoda nie wynika przy tym, żeby składał wniosek o przeliczenie kwoty uruchomionych kredytów po innym kursie niż kursy kupna waluty CHF z tabel kursowych pozwanego Banku z dnia uruchomienia Kredytu i żeby Bank się na to nie zgodził. Odnośnie klauzuli zawartej w § 7 ust. 1 umowy nr 2 oraz § 2 ust. 2 umowy nr 1 sąd wskazał, że z żadnych dokumentów nie wynika, żeby powód wnosił o jakąkolwiek zmianę tego postanowienia, a w szczególności, żeby zwrócił się z propozycją zastosowania do przeliczeń innego, niż wynikającego z Tabel Banku kursu waluty. Zgodnie z zapisami Regulaminów, powód mógł zdecydować się od razu na spłatę kredytów bezpośrednio w walucie, całkowicie odcinając się od kursów ustalanych przez Bank. Nie można się zgodzić z zarzutami, że brak zamieszczenia w umowie sposobu ustalania kursów walutowych na potrzeby przeliczenia salda zadłużenia na walutę obcą oraz przeliczenia na złote kwoty wymaganej do spłaty raty naruszały interes konsumenta w rażący sposób. Informacja ta w żaden sposób nie zmieniała wiedzy konsumenta co do zakresu związanego z zawartą umową ryzyka. Po drugie można byłoby uznać, że brak tej informacji rażąco narusza interes konsumenta w sytuacji, gdyby banki istotnie miały możliwość całkowicie dowolnego ustalania kursu waluty, w sposób oderwany od warunków rynkowych. Takiej możliwości banki (w tym pozwany) nie miały. Stosowany przez pozwany Bank spread był jednym z niższych na rynku (w dniu zawarcia przez powoda pierwszej umowy spread wynosił 0,0898 zł, podczas gdy w NBP wynosił on 0,0544 zł, a zatem 35 grosza mniej, a w momencie zawarcia drugiej umowy spread wynosił 0,1053 zł, podczas gdy w NBP wynosił on 0,048 zł, a zatem 57 groszy mniej), zaś w dacie aneksu podwyższającego wysokość kredytu spread wynosił 0,1015 zł, podczas gdy w NBP wynosił on 0,0414 zł, a zatem 60 groszy mniej . Powód nawet nie twierdził, żeby w trakcie wykonywania umów zastosowany przez pozwanego spread był znacząco wyższy co miałoby rażąco naruszać jego interesy. Do ewentualnego pogorszenia sytuacji ekonomicznej powoda przyczynił się obiektywny wzrost kursu franka szwajcarskiego, który był jednak powszechny i miał zasięg globalny. Nie jest prawdą, że powód był całkowicie uzależniony od decyzji Banku jeżeli chodzi o wysokość kursu waluty, gdyż po pierwsze wysokość kursu ustalonego przez Bank zależała od czynników niezależnych od Banku i od kursu ustalonego na rynku międzybankowym, a po drugie od początku mógł się zdecydować na spłatę bezpośrednio w walucie. Wprowadzenie do umów indeksacji nie stanowi warunku korzystnego wyłącznie dla Banku. Mimo wzrostu kursu waluty kredyt złotówkowy nadal jest kredytem droższym. Zaciągnięcie przez powoda kredytów indeksowanych umożliwiło skorzystanie przez powoda ze znacznie niższego oprocentowania kredytów (w porównaniu do kredytu złotówkowego), na którym tak bardzo mu zależało. Miało to dla powoda wymierną korzyść, chociaż jednocześnie było powiązane z ryzykiem kursowym. Obowiązek banku publikowania stosowanych tabel kursowych wynika z art. 111 ust. 1 pkt 4 prawa bankowego . Oznacza to, że Bank może stosować własne kursy walutowe, a nieznajomość tych przepisów obciąża powoda. Z doświadczenia życiowego wynika, że tabele kursowe stosowane przez Banki są umieszczone w placówkach banków w miejscach rzucających się w oczy i trudno przyjąć, żeby powód, nigdy nie zauważył tabel kursowych w Oddziałach Banków. Ponadto z treści podpisanych przez powoda umów wynika, że do przeliczeń będzie stosowany kurs z tabel Banku. W związku z powyższym - mimo braku wyraźnego wskazania w umowach i w regulaminach w jaki sposób kursy będą ustalane nie można mówić o rażącym pokrzywdzeniu powoda w związku z brakiem tej informacji. Brak tej informacji nie oznaczał bowiem dowolności po stronie banku w ustalaniu wysokości kursu waluty, a jednocześnie zamieszczenie tej informacji nie miało żadnego wpływu na możliwość oszacowania związanych z tymi kredytami kosztów. zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi wypadek wymieniony w art. 385 3 pkt 20) k.c. Bank ustalał kurs powiększony o spread, co miało na celu zapewnienie Bankowi zysku oraz pokrycie ewentualnej straty w przypadku konieczności zrealizowania transakcji na rynku międzybankowym po niekorzystnej dla Banku zmianie kursu. Po drugie od początku konsument miał zapewnioną możliwość spłacania kredytów bezpośrednio w walucie, mógł też odstąpić od umów, bądź skorzystać z możliwości przewalutowania kredytów i uniezależnienia się od kursu waluty stosowanego przez pozwanego. Pozwany Bank dokonywał przeliczeń z Tabeli kursowej z danego dnia zawierającej kurs korzystniejszy dla klienta, niezależnie od późniejszych zmian na rynku walutowym. Zwrócił Sąd uwagę na treść art. 23 ust. 3 Dyrektywy 2014/17/UE. Prawodawstwo unijne nie tylko przewiduje możliwość zastosowania do przeliczeń obiektywnego kursu rynkowego, ale również dopuszcza ustalenie przez strony w umowie innego kursu waluty. Kursy waluty w tabeli Banku zmieniały się również w okresie od podpisania przez powoda wniosków kredytowych, a następnie umów do momentu wypłaty kredytów, a ponadto w okresie między zawarciem przez powoda pierwszej i drugiej umowy. Powód miał możliwość obserwowania tych kursów i ewentualnie rezygnacji z kredytów w tym okresie, jednak nigdy nie zakwestionował wysokości ustalanych przez Bank kursów i nie zrezygnował z zawartych umów przed dniem wypłaty kredytów/transzy. Nie uchylił się też od złożonego oświadczenia woli wówczas, kiedy po otrzymaniu pisma z banku i harmonogramu, znał wysokość swojego zobowiązania we frankach. Powód nie zakwestionował sposobu ustalania przez bank wysokości kursu waluty nawet wówczas, gdy ten kurs obiektywnie rzecz biorąc wzrósł. Zdaniem Sądu, zakwestionował go dopiero wtedy kiedy w mediach zaczęły pojawiać się informacje o korzystnych dla „frankowiczów” orzeczeniach Sądów. Brak jest też podstaw do uznania, że zapisy umów odnoszące się do indeksacji są bezskuteczne w stosunku do powoda w oparciu o treść dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Dyrektywa ta ma na celu objęcie ochroną konsumenta świadomego i dbającego o własne interesy, który dokładnie zapoznaje się z udzielanymi mu informacjami i w oparciu o te informacje podejmuje decyzję odnośnie zawarcia danej umowy. Nie można przyjąć, że zapisy tych umów powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków powoda jako konsumenta. Powód nie wskazał na czym ta nierównowaga miałaby polegać. Braku równowagi stron nie można upatrywać w tym, że bank zabezpieczał się przed ryzykiem kursowym, gdyż powód mógł się przed nim zabezpieczyć zaciągając kredyt w walucie, w której zarabiał. Braku równowagi stron nie można także upatrywać w braku możliwości skutecznego negocjowania postanowień umowy, której projekt przedstawił pozwany Bank, gdyż takie możliwości negocjacji umowy istniały. Nie ma w konsekwencji podstaw do uznania, żeby przedstawione powodowi projekty umów stanowiły standardową umowę, wyłączającą podstawowe prawa konsumenta i żeby zawierały zapisy naruszające prawa konsumenta i równowagę świadczeń w sposób rażący. Zdaniem Sądu zgodnie z Dyrektywą 93/13/EWG nie ma podstaw do uznania, że nieuczciwe wobec konsumenta jest ustalenie umowy uzależniające ostateczne koszty umowy od zmiany kursu waluty, czy też zmiany oprocentowania gdyż nad zmianami tymi Bank nie ma kontroli, a zmiany kursów w tabelach stosowanych przez pozwany Bank oraz zmiany oprocentowania kredytu zależały od czynników zewnętrznych - wynikały ze zmian tych kursów na rynkach międzybankowych. Z Dyrektywy wynika ponadto, że stosowanie lit. l) nie narusza warunków indeksacji cen, o ile jest to zgodne z prawem, pod warunkiem, że zostanie jasno przedstawiona metoda, według której następują zmiany cen. W ocenie Sądu metoda zastosowania indeksacji została przedstawiona w sposób wystarczający do zrozumienia tego mechanizmu, w umowie wskazano kiedy i po jakim kursie będą następowały przeliczenia, a wskazanie konkretnej wysokości kursu nie było możliwe, gdyż - z oczywistych przyczyn - jego wysokość nie była w dacie podpisywania umowy znana. Na taki mechanizm, który mógł spowodować zarówno korzystną dla konsumenta jak i dla niego niekorzystną zmianę wysokości kursu waluty, powód wyraził zgodę. Zgodzić się należy, że nie były znane, nawet w dniu złożenia dyspozycji wypłaty kredytu koszty, które strona powodowa będzie musiała ponieść, żeby zaciągnięte zobowiązanie spłacić. Podkreślenia jednak wymaga, że taka jest specyfika umów kredytowych. Nie można się zgodzić z twierdzeniem, że w przypadku tego typu umów dobre obyczaje wymagają, żeby koszty były możliwe do przewidzenia. Zarówno zmiana kursu waluty jak i oprocentowania była niezależna od stron i wynikała z czynników obiektywnych. Postanowienia umowy w tym zakresie w dacie zawarcia umów nie naruszały dobrych obyczajów i nie naruszały interesów konsumenta - szczególnie w rażący sposób. Każdy kredytobiorca, który decyduje się na wieloletni kredyt z oprocentowaniem zmiennym musi liczyć się z tym, że na przestrzeni lat oprocentowanie kredytu wzrośnie i kredyt będzie znacznie droższy niż pierwotnie zakładał. W przypadku kredytów walutowych klient - w zamian za niższe oprocentowanie - godził się na dodatkowe ryzyko w postaci zmiany kursu waluty. Gdyby nawet uznać, że różnica w wartości wypłaconej powodowi kwoty kredytu w związku z różnicą między kursem kupna i sprzedaży stanowi dodatkowy koszt kredytu, to istnienie tego kosztu jest bardzo łatwe do zauważenia po przeczytaniu umowy i Regulaminu. Z dokumentów tych jasno wynika bowiem, że kredyt jest wypłacany po kursie kupna, a spłacany po kursie sprzedaży, a różnice między tymi kursami są powszechnie znane i łatwe do ustalenia. W konsekwencji należy uznać, że możliwość wystąpienia tego kosztu była stronie powodowej znana w momencie podpisania umów i to jeszcze przed uruchomieniem kredytów. Strona powodowa całkowicie pomija korelację między kursem franka szwajcarskiego a Liborem i wpływ tej korelacji na koszty kredytu. Nie jest bowiem prawdą, że istnieje proste przełożenie wzrostu kursu franka szwajcarskiego na wielkość ponoszonych przez kredytobiorcę kosztów kredytu ani, że korzyść z niższego oprocentowania jest jedynie pozorna. Wręcz przeciwnie, szczegółowe wyliczenia mogłyby pokazać, że pomimo wzrostu kursu waluty koszty kredytu wzrosły niewiele lub nie wzrosły w ogóle, a nawet że spadły. Wszystko zależy od treści zawartej przez strony umowy, a w szczególności od wielkości ustalonego oprocentowania kredytu (a w przedmiotowej sprawie ustalona przez strony marża była bardzo niska). Faktem jest bowiem, że w związku ze wzrostem kursu waluty wielkość zobowiązania powodów w przeliczeniu na złotówki wzrosła, ale jednocześnie znaczny spadek oprocentowania kredytu (związany z ujemną stopą procentową) powoduje, że spłacając raty powodowie spłacają przede wszystkim udostępniony im kapitał kredytu. Oznacza to, że z jednej strony oprocentowanie kredytu powodów niższe, a z drugiej spłacanie większej części kapitału powoduje, że szybciej maleje kwota kapitału, od której naliczane są odsetki, co powoduje znaczne obniżenie kosztów kredytu związanych z jego oprocentowaniem. Okoliczność ta dodatkowo świadczy o braku pokrzywdzenia powoda jako konsumenta, a tym bardziej „rażącym pokrzywdzeniu”. Sąd wskazał, że powód zawarł aneksy, na mocy których wyeliminowane zostały kwestionowane przez niego zapisy umowy zawarte w § 2 i odpowiednio 8 ust. 2 oraz 7 ust. 3 umów, a strony uzgodniły, że chcą przedmiotowe umowy nadal wykonywać na zmienionych zasadach. Ta decyzja stron (w tym powoda) wyklucza zdaniem Sądu możliwość uznania pierwotnych zapisów umów za abuzywne bądź nieważne, gdyż zapisy te zostały zmienione przez same strony i zastąpione nowymi zapisami, w przypadku których nie ma podstaw do stwierdzenia ich abuzywności czy nieważności i które przez strony nie są kwestionowane. Przy umowach zawartych - jak w niniejszej sprawie - na bardzo długi okres czasu przede wszystkim należy dążyć do utrzymania umowy w mocy. W związku z powyższym zdaniem Sądu zawarte przez strony umowy są istniejące i ważne, a jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że kwestionowane postanowienia umów są bezskuteczne wobec powoda. Gdyby uznać zarzuty odnośnie dowolności ustalania przez pozwanego kursu, po którym następowały przeliczenia, to zdaniem Sądu za ewentualnie uzasadnione można byłoby uznać roszczenie o odszkodowanie w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością kosztów obsługi kredytu naliczonych w oparciu o kursy stosowane przez Bank, a wysokością tych kosztów obliczonych w oparciu o obiektywne, niezależne od stron kursy kupna i sprzedaży Narodowego Banku Polskiego. Przeliczenie takie nie spowodowałoby zmiany postanowień umowy, a jedynie zastosowanie obiektywnego przelicznika, którego ustalenie byłoby całkowicie niezależne od woli stron umowy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że spread stosowany przez pozwany Bank przekraczał wysokość uczciwego wynagrodzenia, a w konsekwencji, że stosowany przez bank kurs odbiegał od kursu rynkowego. W przedmiotowej sprawie ewentualna konieczność zastosowania kursu obiektywnego dotyczyłaby tylko uruchomienia kredytów, gdyż powód od początku miał możliwość spłacania kredytów bezpośrednio w walucie i odcięcia się od kursów ustalanych przez Bank. Zasadniczym celem Dyrektywy 93/13/EWG jest dążenie do utrzymania zawartej umowy w mocy. Kwestia ta jest szczególnie istotna w sprawie, w której powód był obiektywnie uzależniony od kursów stosowanych przez pozwanego jedynie przy uruchomieniu kredytów. W odniesieniu do postanowienia stanowiącego element tzw. spreadu walutowego Trybunał zajął stanowisko wskazując, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, „by sąd krajowy uchylił, zgodnie z zasadami prawa zobowiązań, nieuczciwy warunek poprzez zastąpienie go przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym” ( zob. wyrok z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie Kásler, pkt 80 i n. ).”. Przepisami takimi mogą być zdaniem Sądu przepisy stanowiące podstawę do ogłaszania kursów kupna i sprzedaży waluty ustalane przez NBP, których wysokość jest niezależna od obu stron postępowania, bądź ewentualnie stosowane przez analogię przepisy innych ustaw jak prawo wekslowe , czy prawo dewizowe , przewidujących zastosowanie w razie wątpliwości kursu średniego waluty ustalonego przez NBP. W jednym z orzeczeń Trybunał Sprawiedliwości dopuścił zastąpienie oprocentowania ustalonego w umowie oprocentowaniem ustalanym przez właściwy organ Państwa Członkowskiego i nie ma powodu aby tej samej konstrukcji nie zastosować w odniesieniu do kursu waluty. Sąd przywołał treść art. 410 § 1 i 2 k.c. oraz art. 405 k.c. Powód oczekuje zwrotu przez Bank kwot uiszczonych na rzecz banku. W ocenie Sądu roszczenie takie byłoby nieuzasadnione nawet w przypadku uznania, że umowy są nieważne chociażby ze względu na treść art. 411 pkt 3 k.c. Z pewnością też nie można uznać, że pozwany Bank jest w tym zakresie bezpodstawnie wzbogacony kosztem powoda. Roszczenie takie należałoby zresztą uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż powód uzyskałby kosztem pozwanego majątek o znacznej wartości. W ocenie Sądu nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz powoda kwoty dochodzonej przez niego jako roszczenie ewentualne, tj. przyjęcia, że wobec bezskuteczności zawartych w umowach klauzul przewidujących przeliczenie franków na złotówki i złotówek na franki należy uznać, że powód zaciągnął kredyt złotówkowy oprocentowany Liborem. Nie ma żadnych podstaw ekonomicznych ani prawnych żeby zastosować do kredytu złotówkowego oprocentowanie właściwe dla franka szwajcarskiego. Libor jest ceną za franki, natomiast Wibor jest ceną za złotówki. W konsekwencji, wobec braku podstaw stwierdzenia bezskuteczności kwestionowanych klauzul oraz braku możliwości potraktowania przedmiotowego kredytu jako kredyt złotówkowy oprocentowany w powiązaniu w Liborem Sąd oddalił powództwo ewentualne. Odnośnie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczeń powoda wskazał, że roszczenie kredytobiorcy, który domaga się zwrotu określonych kwot wynikających z nieważności umowy czy też abuzywności klauzul indeksacyjnych należy zakwalifikować jako roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 410 § 1 k.c. Jednocześnie termin spełnienia przez dłużnika świadczenia w przypadku tych zobowiązań określa art. 455 k.c. , według którego dłużnik powinien je spełnić niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Początek biegu terminu przedawnienia należy wyznaczyć według art. 120 § 1 zd. 2 k.c. W przedmiotowej sprawie strony zawarły dwie umowy, tj. 17 grudnia 2004 r. i 9 stycznia 2007 r. Pozew wniesiony został w dniu 27 lutego 2018 r., pozwany otrzymał odpis pozwu w dniu 27 lipca 2018 r., a zatem roszczenia powoda są częściowo przedawnione. Gdyby nawet nie podzielić powyższej argumentacji to żądania powodów są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, tj. zasadą uczciwego postępowania w obrocie gospodarczym, równego traktowania kontrahentów, czy lojalności. Gdyby roszczenie strony powodowej zostało uwzględnione, a powód nie byłby zobowiązany do wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania mimo że zrealizował cel umów, tj. przez wiele lat korzystał z udostępnionego mu kapitału, to stanowiłoby to naruszenie praw osób, które w tym samym okresie zaciągały kredyty, jednak z uwagi na ryzyko związane z kredytami indeksowanymi nie zdecydowały się na ich zaciągnięcie i zaciągnęły kredyt złotówkowy, który w tym czasie był znacznie droższy. W większości wypadków, pomimo wzrostu kursu waluty, kredyty złotówkowe nadal są kredytami droższymi niż kredyty frankowe (indeksowane czy denominowane). W sytuacji gdy od początku powód przy spłacie kredytów mógł być niezależny od kursów stosowanych przez bank - spłacanie przez powoda zaciągniętych zobowiązań czyni zadość zasadom współżycia społecznego ( art. 411 pkt 2 k.c. ). Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w zakresie żądania ustalenia, że zawarta pomiędzy stronami umowa o kredyt hipoteczny nr (...) z 9 stycznia 2007 r. jest nieważna wobec tego, że powód pismem z 18 marca 2021 r. ( k. 824 ) cofnął żądanie w związku ze spłatą całości kredytu. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w części obejmującej pkt II i III, i zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.: 1.1. art. 365 § 1 k.p.c. i art. 479 ( 43) w zw. z art. 479 ( 45) k.p.c. i art. 2 oraz 9 ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1634), poprzez rozstrzygnięcie przez Sąd I instancji istotnego zagadnienia prawnego w sposób odmienny niż w prejudycjalnym dla niniejszej sprawy prawomocnym wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt XVII Amc 426/09, podczas gdy tożsame normatywnie postanowienia, co zawarte w § 2 ust. 1 i § 2 ust. 2 - w przypadku Umowy Kredytu 1 oraz § 2 ust. 2 i § 7 ust. 1 - w przypadku Umowy Kredytu 2, zostały uznane prawomocnym wyrokiem SOKiK za abuzywne i wpisane do Rejestru Klauzul Niedozwolonych pod numerami odpowiednio 3178 i 3179, zaś strona pozwana nie zaprezentowała żadnych twierdzeń, zarzutów i dowodów, które miałyby znaczenie tej prejudycjalności unicestwić; 1.2. art. 233 § 1 k.p.c. , poprzez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów z dokumentów, zeznań świadka M. D. oraz z zeznań powoda, które doprowadziły do rażąco błędnych ustaleń faktycznych, że: - w banku istniała możliwość negocjowania zawieranych umów kredytowych, co miałoby potwierdzać, że w zakresie postanowień odnoszących się do indeksacji kredytów miały miejsce indywidualne uzgodnienia, podczas gdy możliwości negocjacji ograniczone były do ściśle określonych parametrów umów kredytu, lecz nigdy do negocjacji treści postanowień odnoszących się do indeksacji, - sam fakt, że wysokość zobowiązania wyrażana była w walucie waloryzacji kredytu oraz doświadczenie i wykształcenie powoda powinny przesądzać, że powód powinien mieć świadomość, że ryzyko związane z jego kredytami ma charakter nieograniczony, podczas gdy jak wynika z zeznań powoda, ale także z dokumentu zat. „Informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej” pozwany bank przedstawiał ryzyko walutowe posługując się pojęciami nieostrymi jako nieistotne, a przynajmniej o ograniczonym zakresie, - powód już od daty zawarcia każdej z umów kredytu, miał rzeczywistą możliwość spłaty kredytów bezpośrednio w walucie waloryzacji, podczas gdy powód zaprzeczył, aby takie informacje mu przekazano, a jednocześnie z postanowień regulaminu wynika, że spłata mogła być dokonywana jedynie w drodze pobierania rat kredytu z rachunku walutowego, o ile taki rachunek byłby dostępny w aktualnej ofercie banku i nie zostało przez pozwanego wykazane, że istniała możliwość prowadzenia dla powoda rachunku w CHF, a praktycznie o braku takiej możliwości zeznała świadek M. D. , - powód został poinformowany przez pozwanego w sposób bardzo dokładny i przejrzysty o nieograniczonym ryzyku kursowym, w sytuacji gdy informacje przedstawione powodowi przez przedstawiciela banku wprost sugerowały, że istnieją granice tego ryzyka, zaś świadek M. D. nie miała żadnego bezpośredniego kontaktu z powodem, co czyni jej zeznania w tej części nieprzydatnymi, - posiadane przez powoda wykształcenie i wykonywany zawód przedstawiciela handlowego zapewniały mu możliwość znacznie lepszego niż w przypadku przeciętnego konsumenta zrozumienia treści i wszystkich konsekwencji zawieranych mów, podczas gdy ani wykształcenie powoda, ani też wykonywany zawód nie dawały mu żadnych dodatkowych kompetencji, które przekraczały wiedzę konsumenta przeciętnego i pozwalały ocenić w pełnym zakresie konsekwencje ekonomiczne zaciągania kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, - powód otrzymał od banku wszystkie informacje niezbędne do dokonania oceny konsekwencji ekonomicznych zaciąganych zobowiązań w przypadku niekorzystnej dla niego zmiany kursu waluty, w sytuacji gdy informacje te ograniczały się jedynie do ogólnych sformułowań, zaś podane dane historyczne sugerowały, że ryzyko kursowe ma charakter ograniczony, a nadto w przypadku pierwszej z zawartych umów kredytu w 2004 r., nie było w ogóle takiej informacji, - nie występowała nierównowaga stron jeśli chodzi o ponoszenie ryzyka kursowego, w sytuacji gdy powód nie posiadał możliwości zabezpieczenia się przed ryzykiem kursowym takich jakie posiadał pozwany bank, - poprzez możliwość podjęcia decyzji i złożenia dyspozycji, co do daty wypłacenia danej transzy kredytu, powód miał wpływ na ostateczną wysokość swojego zobowiązania we frankach szwajcarskich tj., że znał lub przynajmniej mógł znać wysokość tego zobowiązania, w sytuacji, gdy wskazując w dyspozycji przyszłą datę wypłaty transzy kredytu nie był i nie mógł być znany powodowi kurs, po którym zostanie przeliczona wypłacana w PLN kwota na franki szwajcarskie, który to kurs ustalał jednostronnie bank w swoich tabelach kursowych, - kwota kredytu nie mogła zostać wypłacona w walucie waloryzacji, z uwagi na cel kredytowania, który był wyrażony w złotówkach, podczas gdy z treści umów kredytu oraz regulaminu nie wynikało, że były to powody braku możliwości wypłaty kredytu w walucie waloryzacji, a pozwany bank zainteresowany był wyłącznie wypłatą kredytu w PLN z uwagi na korzyści, które osiągał poprzez taką operację w postaci spreadu walutowego, - powód znał z treści umowy, regulaminu i rozmów z konsultantem mechanizm ustalania wysokości jego zobowiązania z umów kredytu, podczas gdy wartość kredytu w walucie waloryzacji uzależniona była wyłącznie od kursów ustalanych jednostronnie przez bank i publikowanych w tabelach kursowych, a powód nie znał nawet parametrów, w oparciu o które kursy te są ustalane, - regulacje umowne zawarte w §2 ust. 1 i §2 ust. 2 umowy z 2004 r. oraz §2 ust. 2 i §7 ust. 1 umowy z 2007 r. sformułowane zostały w sposób jednoznaczny, czemu zupełnie przeczy sama treść tych postanowień, które odwołują się kursów wymiany waluty waloryzacji, jednostronnie ustalanych przez bank i publikowanych w tabelach kursowych, przy jednoczesnym braku przedstawienia kredytobiorcy mechanizmu jaki jest stosowany dla ustalania tychże kursów, - umowy kredytu zawarte przez strony, w tym także postanowienia odnoszące się do indeksacji były przedmiotem indywidualnych uzgodnień, podczas gdy umowy zawarte zostały według wzorców przedstawionych przez bank, zaś pozwany nie obalił domniemania braku indywidualnych uzgodnień, - brak zamieszczenia w umowach kredytu sposobu ustalania kursów walutowych na potrzeby przeliczania salda zadłużenia na walutę obcą oraz przeliczenia na złote kwoty wymaganej do spłaty raty nie naruszał interesu konsumenta w rażący sposób, podczas gdy takie ujęcie tego zagadnienia powoduje, że ustalanie kursów waluty indeksacji odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą konsumenta, który jest zdany wyłącznie na arbitralną decyzję banku, co nie jest dozwolone w świetle przepisów o klauzulach niedozwolonych, - powód nie był całkowicie uzależniony od decyzji banku jeżeli chodzi o wysokość kursu waluty waloryzacji gdyż kurs ten zależał od czynników niezależnych od banku, a po drugie powód mógł od początku zdecydować się na spłatę bezpośrednio w walucie, podczas gdy nie zostało powodowi zakomunikowane przez bank jakiego rodzaju czynniki zewnętrzne są brane pod uwagę przy ustalaniu kursów w tabelach kursowych, a ponadto z treści umowy i regulaminu nie wynika, aby powód mógł swobodnie zdecydować, że chce spłacać kredyt w walucie waloryzacji, - stosowany przez banki spread walutowy miał stanowić dla banku dodatkową formę zabezpieczenia oraz sfinansowania kosztów związanych z obsługą kredytów walutowych, a zatem odpowiadać mu miało świadczenie ekwiwalentne, podczas gdy powoda o kosztach tych i odpowiadających mu rzekomo świadczeniach ze strony banku nie poinformowano na etapie zawierania umów kredytu; 1.3. art. 278 § 1 w zw. z art. 227 i art. 235 2 §1 pkt 2) k.p.c. (w odniesieniu do żądania ewentualnego powoda) poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, finansów i bankowości na okoliczność „określenia jaka byłaby wysokość miesięcznych rat obu kredytów, które powód byłby zobowiązany płacić pozwanemu bankowi od marca 2008 r. do stycznia 2021 r. w sytuacji, gdyby wyeliminować z umów kredytu mechanizm indeksacji i uznać, że kredyty te są kredytami udzielonymi w złotych polskich, stosując przy tym pozostałe parametry wynikające z umów kredytu, oraz określenia, czy biorąc pod uwagę wysokość rat faktycznie zapłaconych w tym okresie przez powoda wystąpiła nadpłata w spłacie kredytów, a jeśli tak to w jakiej wysokość?; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 2.1. art. 385 1 §1 i 2 k.c. poprzez przyjęcie, że postanowienia umowne zakładające przeliczenie świadczeń pieniężnych po kursach określonych w tabeli kursów walut banku nie naruszają równowagi kontraktowej, nie kształtowały praw i obowiązków powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i nie naruszały interesu powoda, 2.2. art. 6 w zw. z art. 385 1 §1 i 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 i 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG 

[... tekst skrócony ...]