V ACA 40/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę kwoty z tytułu umowy kredytu gotówkowego. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz banku kwotę 150.030,54 zł. Pozwani wnieśli apelację, domagając się zmiany wyroku i oddalenia powództwa. Argumentowali m.in., że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich dokonanych wpłat oraz że prowizja za udzielenie kredytu w wysokości 50.602,27 zł stanowi klauzulę abuzywną. Sąd Apelacyjny, analizując apelację, podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do zawarcia umowy, jej wysokości i wypowiedzenia. Kluczową kwestią stała się ocena prowizji. Sąd uznał, że prowizja w wysokości 50.602,27 zł (stanowiąca ok. 28,4% kwoty przekazanej kredytobiorcom) jest niedozwoloną klauzulą umowną (abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., rażąco naruszającą interesy konsumentów i sprzeczną z dobrymi obyczajami. W związku z tym, kwota kredytu została pomniejszona o tę prowizję, a zasądzona kwota obniżona do 143.828,28 zł. Sąd Apelacyjny uwzględnił również częściowo zarzuty dotyczące wpłat, korygując kwotę spłaconą przez pozwanych. Apelacja została uwzględniona w tym zakresie, a w pozostałej części oddalona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności wysokich prowizji w kredytach konsumenckich, dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy kredytu, interpretacja art. 75c Prawa bankowego w kontekście możliwości restrukturyzacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wysokości prowizji. Interpretacja art. 75c Prawa bankowego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prowizja za udzielenie kredytu konsumenckiego, której wysokość jest znacząco oderwana od faktycznych kosztów banku, może zostać uznana za klauzulę niedozwoloną (abuzywną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja za udzielenie kredytu, która nie służy pokryciu faktycznych kosztów banku, a stanowi dodatkowe źródło zysku, może być uznana za klauzulę niedozwoloną, rażąco naruszającą interesy konsumenta i sprzeczną z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja nie jest głównym świadczeniem w umowie kredytu i podlega kontroli abuzywności. Bank nie wykazał zasadności naliczenia prowizji w tak wysokiej kwocie, co wskazuje na jej niedozwolony charakter, naruszający równowagę kontraktową i interesy konsumenta.
Czy warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu, zawierające wezwanie do zapłaty i wskazanie terminu wypowiedzenia, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu, które daje kredytobiorcy możliwość spłaty zadłużenia i tym samym zapobiega skutkom wypowiedzenia, jest dopuszczalne i może być skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu jest dopuszczalne, a jego zastrzeżenie jest korzystne dla kredytobiorcy, dając mu szansę na uniknięcie skutków wypowiedzenia.
Czy naruszenie przez bank procedury wynikającej z art. 75c Prawa bankowego (obowiązek wezwania do spłaty przed wypowiedzeniem) skutkuje nieważnością wypowiedzenia, jeśli kredytobiorca miał możliwość restrukturyzacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kredytobiorca miał możliwość restrukturyzacji zadłużenia (np. poprzez złożenie wniosku o restrukturyzację, który został rozpatrzony), naruszenie formalnej procedury wezwania do spłaty nie musi skutkować nieważnością wypowiedzenia, zwłaszcza jeśli cel przepisu (ochrona kredytobiorcy) został osiągnięty.
Uzasadnienie
Sąd, analizując ratio legis art. 75c Prawa bankowego, uznał, że jeśli kredytobiorca miał możliwość restrukturyzacji, a bank rozpatrzył jego wnioski, to nawet jeśli formalne wezwanie do zapłaty nie było idealne, cel przepisu został zachowany. Dodatkowo, bank pouczył o uprawnieniach z art. 75c w samym wypowiedzeniu.
Czy błędna ocena zdolności kredytowej przez bank zwalnia kredytobiorcę z obowiązku spłaty kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędna ocena zdolności kredytowej przez bank nie zwalnia kredytobiorcy z obowiązku spłaty zaciągniętego długu. Obowiązek weryfikacji zdolności kredytowej ma charakter publicznoprawny i jego naruszenie podlega kontroli organów nadzoru finansowego, nie wpływając na ważność umowy w sferze prawa prywatnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek badania zdolności kredytowej jest normą publicznoprawną, a jego niedopełnienie przez bank nie wywołuje konsekwencji w sferze prywatnoprawnej umowy kredytu, w szczególności nie wpływa na jej ważność ani nie zwalnia kredytobiorcy z obowiązku spłaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powódka |
| J. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne).
u.k.k. art. 3 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Umowa kredytu gotówkowego zawarta z konsumentem stanowi umowę o kredyt konsumencki.
p.b. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
p.b. art. 75c
Prawo bankowe
Procedura wezwania kredytobiorcy do spłaty zadłużenia przed wypowiedzeniem umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Bank musiał wykazać zasadność naliczenia prowizji.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach postępowania. Bank musiał wykazać zasadność naliczenia prowizji.
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Całkowity koszt kredytu konsumenckiego obejmuje wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową, w tym prowizje.
p.b. art. 70
Prawo bankowe
Obowiązek banku badania zdolności kredytowej kredytobiorcy.
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Dopuszczalność zastrzeżenia warunku w jednostronnej czynności prawnej.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność przedkładania poświadczonych odpisów dokumentów zamiast oryginałów.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady naliczania odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania przez sąd drugiej instancji w przypadku uwzględnienia apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania przez sąd drugiej instancji w przypadku oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu w przypadku uwzględnienia i oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu w przypadku oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja za udzielenie kredytu jest klauzulą niedozwoloną (abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Bank nie wykazał zasadności naliczenia prowizji w tak wysokiej kwocie. • Część wpłat dokonanych przez pozwanych nie została uwzględniona przez Sąd Okręgowy. • Warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Apelacja w zakresie nieuwzględnienia wszystkich wpłat (poza dwoma wskazanymi przez Sąd Apelacyjny). • Naruszenie przez bank procedury z art. 75c Prawa bankowego. • Błędna ocena zdolności kredytowej przez bank jako podstawa do zwolnienia z obowiązku spłaty. • Naruszenie art. 129 § 1 k.p.c. poprzez przedłożenie kopii dokumentów zamiast oryginałów.
Godne uwagi sformułowania
prowizja dla Banku, stanowi klauzulę niedozwoloną albowiem kształtuje prawa i obowiązki pozwanych w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy • Sama dopuszczalność obciążenia kredytobiorcy prowizją za udzielenie kredytu nie oznacza jeszcze jednak, że może ona zostać ustalona przez kredytodawcę w sposób dowolny, całkowicie oderwany od kosztów jakie faktycznie poniósł w związku z udzieleniem konsumentowi kredytu. • Obowiązek ten ma jednak charakter publicznoprawny, zaś jego należyte wykonanie kontrolują organy nadzoru finansowego. Norma ta nie zawiera natomiast żadnego odniesienia do sfery prawa prywatnego. • Celem tego przepisu jest ochrona kredytobiorcy poprzez przeciwdziałanie braku świadomości kredytobiorcy co do możliwego wypowiedzenia umowy, umożliwienie podjęcie restrukturyzacji zadłużenia.
Skład orzekający
Dariusz Chrapoński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności wysokich prowizji w kredytach konsumenckich, dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy kredytu, interpretacja art. 75c Prawa bankowego w kontekście możliwości restrukturyzacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wysokości prowizji. Interpretacja art. 75c Prawa bankowego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnie abuzywnych klauzul, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Bank musi zwrócić tysiące złotych! Sąd uznał prowizję za kredyt za nielegalną.”
Dane finansowe
WPS: 150 030,54 PLN
kwota kredytu: 143 828,28 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.