V ACA 252/18

Sygn. akt V ACa 252/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia: Lucjan Modrzyk (spr.) Sędziowie: Tomasz Pidzik Grzegorz Stojek Protokolant: Diana Pantuchowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. w Katowicach na rozprawie: I. sprawy ze skargi T. H. przy udziale (...) Spółki Akcyjnej w W. o uchylenie wyroku sądu polubownego II. sprawy ze skargi K. G. przy udziale (...) Spółki Akcyjnej w W. o uchylenie wyroku sądu polubownego, I. w sprawie ze skargi T. H. : 1. uchyla wyrok Stałego Sądu Polubownego prowadzonego przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. z 23 października 2017 r., sygn. akt 54/2017, w stosunku do skarżącego; 2. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz T. H. kwotę 3.400 (trzy tysiące czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania; 3. nakazuje pobrać od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w Katowicach) kwotę 8.438 (osiem tysięcy czterysta trzydzieści osiem) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych; II. w sprawie ze skargi K. G. : 1. uchyla wyrok Stałego Sądu Polubownego prowadzonego przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. z 23 października 2017 r., sygn. akt 54/2017, w stosunku do skarżącej; 2. nakazuje pobrać od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w Katowicach) kwotę 8.738 (osiem tysięcy siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Tomasz Pidzik Lucjan Modrzyk Grzegorz Stojek Sygn. akt VACa 252/18 UZASADNIENIE T. H. w skardze z 3.07.2018 roku wniósł o uchylenie wyroku Stałego Sadu Polubownego prowadzonego przez (...) spółka z o.o. w Ł. z 23.10.2017 roku, sygn. akt 54/2017 wskazując jako podstawę skargi art. 1206 § 1 punkt 2 i 5 k.p.c. i zarzucając, że nie był powiadomiony o postępowaniu przed Sadem polubownym a podstawą uchylenia wyroku był dokument podrobiony (sprawa sygn.. akt V AGa 151/18). K. G. w skardze z 31.07.2018 roku wniosła o uchylenie powyższego wyroku Sądu Polubownego wskazując jako podstawę art. 1206 § 1 punkt 1-4 k.p.c. i art. 1206 § 2 punkt 2 k.p.c. (sprawa sygn. akt V ACa 308/18). Postanowieniem z 22.10.2018 roku w sprawie sygn. akt V ACa 308/18 ( punkt 2 ) zarządzono połączenie obu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przeciwnik skargi w odpowiedziach na obie skargi wniósł o ich odrzucenie jako spóźnionych ewentualnie o ich oddalenie. Sąd Apelacyjny ustalił: W dniu 3.07.2014 roku przeciwnik skargi zawarł z G. G. umowę ugody, którą przedmiotem było uregulowanie spłaty zadłużenia G. G. z tytułu nierozliczonych składek ubezpieczeniowych. W §10 umowy zawarto zapis na sąd polubowny dotyczących wszelkich spraw wynikających z ugody i poddano takie sprawy postępowaniu pod Sad Arbitrażowy prowadzony przez (...) spółka z o.o. w Ł. . Umowa ugody została podpisana przez G. G. a w rubryce „podpis poręczyciela” znalazły się odręczne podpisy” (dowód: umowa ugody z 3.07.2014 rok – k. 54-55 akt I ACa 252/18). Zgodność podpisów potwierdziła przedstawiciel przeciwnika B. B. , przy czym przesłuchiwana w charakterze świadka zeznała, że mogło się zdarzyć, że G. G. przedstawił ugodę z podpisami poręczycieli i świadek potwierdziła zgodność podpisów bez obecności poręczycieli (dowód zeznanie świadka B. B. k. 181 verte). Podpisy skarżących jako poręczycieli pod umową ugody zostały podrobione – nie zostały nakreślone przez T. H. i K. G. (dowód: opinia biegłego-Laboratorium (...) w K. ) sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w W. w sprawie sygn. PR 1 Ds. 1173.2018 rok przeciwko G. G. podejrzanemu o czyn z art. 270 § 1 k.k. (k. 245-251 akt V ACa 252/18). Opinia biegłego jest w pełni wiarygodna, przejrzysta, czytelna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Uczestnicy postępowania w pismach – k. 269, 271 i 273 oświadczyli, iż nie kwestionują powyższej opinii i nie żądają ustnego wysłuchania biegłego na rozprawie apelacyjnej wobec czego Sąd Apelacyjny przeprowadził dowód z tej opinii uznając, że wobec zgodnego stanowiska uczestników nie jest konieczne ponawianie dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii bez naruszenia zasady bezpośredniości przeprowadzenia dowodu zgodnie z art. 235 § 1 k.p.c. Odpis pozwu został przesłany skarżącej K. G. 18.09.2017 roku i został odebrany 21.09.2017 roku pod adresem zameldowania przez jej matkę. Odpis pozwu został przesłany T. H. 18.09.2017 roku i brak jest dowodu doręczenia tej przesyłki skarżącemu w postaci potwierdzenia odbioru. Historia śledzenia przesyłki zawiera adnotację, że przesyłkę doręczono 21.09.2017 roku bez wskazania osoby, której przesyłkę doręczono. Odpis wyroku sądu polubownego został przesłany T. H. 30.10.2017 roku i przesyłka była dwukrotnie awizowana 12 i 13.11.2017 roku i zwrócona jako nieodebrana. Sprostowanie wyroku zostało T. H. przesłane 28.11.2017 roku i było awizowane 4.12.2017 roku, a następnie wydane 6.12.2017 roku, przy czym bez wskazania osoby, której przesyłkę doręczono (dowód: historia śledzenia przesyłki, potwierdzenia nadania – k. 55-62 akt sygn. V ACa 252/18, a akta sądu polubownego zawierającego oryginały dokumentów). Odpis wyroku sądu polubownego został przesłany K. G. 30.10.2017 roku i odebrany 3.11.2017 roku, przy czym brak jest wskazania osoby, której przesyłkę doręczono. Również w taki sposób przedłożono skarżącej sprostowanie wyroku – przesyłkę odebrano 4.12.2017 roku bez wskazania osoby, której przesyłkę doręczono (historia śledzenia przesyłek i potwierdzenia nadania – k. 122-123 akt V ACa 252/18 i akta sądu polubownego zawierające oryginały dokumentów). W okresie, o którym sąd polubowny przesłał na adres zameldowania T. H. przesyłki zawierające odpisy pozwu, wyroku i sprostowania wyroku skarżący T. H. przebywał służbowo w Rosji i na terenie Polski pracując jako operator maszyn. W tym okresach korespondencję kierowaną do skarżącego odbierali jego rodzice ale nie przekazali mu przesyłek z sądu polubownego. Pod koniec maja lub na początku czerwca 2018 roku zajęto jego rachunek bankowy i zgłosił się do pełnomocnika, który wystąpił do komornika o przedstawienie tytułu wykonawczego i zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Informacja z powyższymi dokumentami została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 29.06.2018 roku i w tej dacie skarżący dowiedział się o wyroku sądu polubownego. (dowód: przesłuchanie skarżącego, pismo komornika z 12.06.2018 roku – k.42). Skarżąca K. G. pod adresem zameldowania, pod który przesłano odpis pozwu, odpis wyroku sądu polubownego i sprostowania tego wyroku nie mieszka od 2015 roku i od tego czasu zamieszkuje i pracuje we W. . W połowie czerwca po zalogowaniu się do systemu bankowego dowiedziała się, ze jej rachunek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym i niezwłocznie skontaktowała się z komornikiem prowadzącym egzekucję, a następnie dokonała przeglądu akt egzekucyjnych i udała się do siedziby sądu polubownego, gdzie z akt sprawy dowiedziała się o wyroku tego sądu wydanego na podstawie umowy ugody zawartej przez jej ojca G. G. . Pod koniec czerwca 2018 roku skontaktował się ze skarżącą T. H. (dowód: przesłuchanie skarżącej, odpisy umów najmu – k. 45-52 akt, sygn. V ACa 308/18). W ocenie Sądu Apelacyjnego wiarygodność zeznań skarżących nie budzi wątpliwości, są one zgodne co do czasu, w którym skarżący dowiedzieli się o egzekucji z ich rachunków bankowych i korespondencją z informacją komornika z 22.06.2018 roku. Oceniając tak ustalony stan faktyczny Sąd Apelacyjny zważył: Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż obie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego znajdują podstawę w treści art. 1206 §1 punkt 1 i 5 k.p.c. Jak ustalono powyżej w oparciu o niekwestionowaną opinię biegłego z zakresu grafologii skarżący nie podpisali jako poręczyciele umowy ugody z 3.07.2014 roku zawartej przez przeciwnika skargi z G. G. . Ich podpisy na ugodzie zostały podrobione ( art. 1206 § 1 punkt 5 k.p.c. ), a w konsekwencji brak było w odniesieniu do skarżących zapisu na sąd polubowny ( art. 1206 § 1 punkt 1 k.p.c. ) co oznacza, iż skarżący mogli skutecznie domagać się uchylenia wyroku tego sądu na podstawie powyższych przepisów. Nie budzi także wątpliwości Sądu Apelacyjnego, iż skarżący dotrzymali terminu do wniesienia skargi zgodnie z art. 1208 § 1 i § 2 k.p.c. Terminy te wynoszą dwa miesiące od daty doręczenia wyroku sądu polubownego lub od daty, w której skarżący dowiedzieli się o podstawie skargi określonej w art. 1206 § 1 punkt 5 k.p.c. Skoro wobec skarżących brak było zapisu na sąd polubowny zawartego w umowie ugody z 3.07.2014 roku to do odręczenia im odpisu wyroku sądu polubownego nie ma zastosowania regulacja Regulaminu sądu polubownego ani art. 1160 k.p.c. regulujący sposób doręczenia zawiadomień w postępowaniu przed sądem polubownym w tym także doręczenia wyroków tego sądu. W ocenie Sądu Apelacyjnego w takim przypadku ewentualnie można przez analogię zastosować art. 61 k.c. dotyczący składania oświadczeń woli. Oznacza to, że wyrok sądu polubownego mógłby zostać uznany za doręczony, gdyby przesyłka została doręczona skarżącym osobiście lub w taki sposób, że mogliby się oni zapoznać z jej treścią. Tymczasem jak ustalono skarżąca K. G. w okresie wysłania przesyłek zawierających odpis wyroku i jego sprostowanie mieszkała i pracowała we W. , a nadto dowody nadania i śledzenia przesyłek nie wskazują komu zostały one wydane 3.11.2017 roku i 4.12.2017 roku. Natomiast odpis pozwu doręczony został matce skarżącej 21.09.2018 roku. Odpis pozwu, wyroku sądu polubownego i sprostowanie tego wyroku przesłane T. H. zostały wydane według historii śledzenia przesyłek 21.09.2017 roku i 6.12.2017 roku nieokreślonej osobie, a odpis wyroku był dwukrotnie awizowany w czasie, gdy skarżący przebywał służbowo poza miejscem zamieszkania. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, iż przesyłki zawierające odpis pozwu i odpisy orzeczeń zostały przesłane skarżącym w taki sposób, że mogli się oni zapoznać z ich treścią. Oznacza to, że jeśli idzie o doręczenie wyroku sądu polubownego to dwumiesięczny termin określony w art. 1206 § 1 punkt 1 k.p.c. rozpoczął bieg najwcześniej od daty uzyskania jego odpisu od komornika przy piśmie z 22.06.2018 roku w odniesieniu do T. H. i od połowy czerwca 2018 roku w odniesieniu do K. G. , kiedy to skarżąca zapoznała się z aktami komorniczymi. Wobec braku skutecznego doręczenia odpisu pozwu zawierającego informację o zapisie na sąd polubowny, uznać należy, iż skarżący dowiedzieli się o podstawie skargi dotyczącej podrobienia ich podpisów na umowie ugody z 3.09.2014 roku najwcześniej w powyżej wskazanych datach. W tym stanie rzeczy skargi obu skarżących znajdują uzasadnienie w treści art. 1206 § 1 punkt 1 i 5 k.p.c. i zostały wniesione w dwumiesięcznym terminie zgodnie z art. 1208 § 1 i 2 k.p.c. , a zatem zaskarżony wyrok Sądu polubownego podlega na podstawie powyższych przepisów w zw. z art. 1207 k.p.c. uchyleniu. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego T. H. na podstawie art. 98 k.p.c. zasadzając od przeciwnika skargi zwrot uiszczonej części opłaty od skargi (1000 złotych) koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej (2400 złotych). O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 113 ust 1 u.k.s.c. nakazując pobrać od przeciwnika skargi na rzecz Skarbu Państwa, Sądu Apelacyjnego w Katowicach nieuiszczoną część opłaty od skargi, od uiszczenia której zwolniony był T. H. (8438 złotych) oraz nieuiszczoną opłatę od skargi, od uiszczenia której zwolniona była K. G. (8738 złotych). Tomasz Pidzik Lucjan Modrzyk Grzegorz Stojek