V ACa 144/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, potwierdzając brak odpowiedzialności ubezpieczyciela za śmierć męża powódki, który zmarł wskutek upadku ze schodów, gdy znajdował się pod wpływem alkoholu.
Powódka domagała się od ubezpieczyciela odszkodowania za śmierć męża, który zmarł po upadku ze schodów. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, wskazując, że zmarły był pod wpływem alkoholu, co zgodnie z OWU wyłącza odpowiedzialność. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając istnienie związku przyczynowego między stanem nietrzeźwości a wypadkiem. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji co do związku przyczynowego i prawidłowości zastosowania wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczeniowej.
Powódka D. K. dochodziła od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej odszkodowania w kwocie 65.800 zł (pierwotnie 110.000 zł) z tytułu śmierci męża, M. K., na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia. Zmarły spadł ze schodów w swoim domu, doznając obrażeń skutkujących śmiercią. Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, powołując się na postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU), które wyłączały odpowiedzialność ubezpieczyciela, gdy nieszczęśliwy wypadek powstał w związku ze stanem nietrzeźwości ubezpieczonego. Sąd Okręgowy w T. oddalił powództwo, uznając, że istniał związek przyczynowy między stanem nietrzeźwości M. K. a wypadkiem i jego skutkiem śmiertelnym. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację powódki, uznał ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, w tym kluczowe ustalenie o istnieniu związku przyczynowego między stanem psychofizycznym męża powódki (pod wpływem alkoholu) a jego upadkiem ze schodów. Sąd Apelacyjny uznał opinię biegłego sądowego za wiarygodną, mimo zarzutów powódki o jej teoretyczny charakter. Podkreślono, że stan nietrzeźwości wpływa na zdolność oceny sytuacji i koordynację ruchową, co w tym przypadku miało bezpośredni wpływ na zdarzenie. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności, jeśli Ogólne Warunki Ubezpieczenia wyłączają odpowiedzialność za skutki wypadku powstałego w związku ze stanem nietrzeźwości ubezpieczonego, a stan ten pozostawał w związku przyczynowym z wypadkiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan nietrzeźwości męża powódki miał wpływ na jego zdolność oceny sytuacji i koordynację ruchową, co doprowadziło do upadku ze schodów. W związku z tym, istniał związek przyczynowy między stanem nietrzeźwości a wypadkiem, co uzasadniało zastosowanie wyłączenia odpowiedzialności przewidzianego w OWU.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 829 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan nietrzeźwości ubezpieczonego pozostawał w związku przyczynowym z wypadkiem. Ogólne Warunki Ubezpieczenia wyłączają odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku wypadku powstałego w związku ze stanem nietrzeźwości.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowego między stanem nietrzeźwości a wypadkiem. Opinia biegłego jest czysto akademicka i nieadekwatna do konkretnego zdarzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznał tę opinię za w pełni wiarygodną. Niewątpliwie uzasadnieniem tego zagrożenia karnego jest świadomość poważnych zaburzeń psychofizycznych osoby będącej w tym stanie. Skoro mąż powódki miał w chwili wypadku (...) niewątpliwie miał wpływ na zachowanie się męża powódki, a zatem istniej wskazany wyżej związek przyczynowy.
Skład orzekający
Maryla Domel-Jasińska
przewodniczący
Włodzimierz Gawrylczyk
sprawozdawca
Teresa Karczyńska - Szumilas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego między stanem nietrzeźwości a wypadkiem w kontekście wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych zapisów OWU i stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak stan nietrzeźwości może wpływać na odpowiedzialność ubezpieczyciela, co jest ważnym aspektem dla wielu osób ubezpieczonych.
“Czy alkohol zawsze wyklucza odszkodowanie z ubezpieczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 65 800 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V ACa 144/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Maryla Domel-Jasińska Sędziowie: SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) SO del. Teresa Karczyńska - Szumilas Protokolant: stażysta Lucjan Sroczyński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa D. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt I C 347/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. V ACa 144/15 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z 19 września 2014 r. oddalił powództwo D. K. przeciwko (...) Zakładowi (...) na (...) S.A. w W. – Oddziałowi w T. o zapłatę kwoty 65.800 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zasadnicze motywy wyroku są następujące: Powódka domagała się zasądzenia kwoty 110.000 zł – a potem ograniczyła roszczenie do kwoty 65.800 zł – na podstawie umowy ubezpieczenia tytułem odszkodowania z tytułu śmiertelnego wypadku jej męża wskutek (...) Podała, że pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, wskazując że nie ponosi odpowiedzialności w sytuacji, (...) . Twierdziła, że jej mąż nie znajdował się (...) , bo nie miał zaburzeń równowagi, a jego mowa była zrozumiała, a ponadto pozwany nie wykazał, że pomiędzy (...) a wypadkiem zachodzi związek przyczynowy, tylko a priori przyjął istnienie tego związku, zaś umowa ubezpieczenia nie wyklucza wypłaty odszkodowania, jeśli między (...) a wypadkiem nie ma związku przyczynowego. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa i o zasądzenie kosztów procesu. Twierdził, że śmierć męża powódki pozostaje w związku przyczynowym (...) , co uzasadnia odmowę wypłaty odszkodowania. Sąd Okręgowy ustalił, że powódka i jej mąż M. K. byli objęci grupowym ubezpieczeniem (...) na podstawie umowy zawartej między (...) w T. a pozwanym, umowa obejmowała dodatkowe grupowe ubezpieczenie na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem oraz śmierci jego małżonka spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem. (...) mąż powódki, schodząc ze schodów w swoim domu w K. , potknął się i spadł z kilkunastu stopni na sam dół. Schody nie były zabezpieczone barierkami. Nie zapalił on światła na klatce schodowej. (...) . W wyniku wypadku doznał (...) , został przewieziony do szpitala w B. , a następnie do G. , gdzie został poddany zabiegowi operacyjnemu. Na Oddział (...) przyjęty o godzinie 05.09, w badaniu laboratoryjnym stwierdzono u niego (...) Mimo stosownego leczenia pacjent zmarł. W dniu 26 marca 2012 r. powódka zgłosiła pozwanemu zgon męża i wskazała okoliczności wypadku, ale nie podała, ż. Decyzją z 19 kwietnia 2012r. pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, bo zmarły w chwili (...) Potem pozwany podtrzymał swą decyzję. W dniu 26 marca 2012 r. pozwany wypłacił powódce, jako uposażonej z polisy jej męża, świadczenie w wysokości 55.000 zł z tytułu zgonu ubezpieczonego oraz wypłacił jej świadczenie, jako ubezpieczonej, w wysokości 13.200 zł z tytułu śmierci jej męża. (...) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, opinii biegłego i częściowo na podstawie zeznań powódki. Sąd uznał jej zeznania za wiarygodne w zakresie, w jakim nie były sprzeczne z dokumentami i opinią biegłego, którą uznał za wiarygodną. Sąd stwierdził, że powódka nie wnosiła zastrzeżeń do opinii uzupełniającej biegłego. Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadków A. D. , W. K. i K. K. na okoliczność (...) , bo świadkowie nie dysponowali specjalistyczną wiedzą pozwalającą to ustalić, a okoliczność ta została ustalona w toku badania laboratoryjnego i przy pomocy opinii biegłego. Sąd oddalił też wniosek o dokonanie oględzin miejsca zdarzenia, bo wniosek był bezprzedmiotowy, albowiem co do miejsca zdarzenia nie było sporu między stronami. W ocenie Sądu Okręgowego powództwo jest niezasadne. Wprawdzie strony łączyła umowa ubezpieczenia, na podstawie której co do zasady pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą zgodnie z art. 805 § 1 k.c. i art. 829 § 1 k.c. , jednak zgodnie z (...) Ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego oraz zgodnie z (...) Ogólnych warunków dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci małżonka pozwany nie ponosi odpowiedzialności za skutki nieszczęśliwego wypadku, który powstał, gdy ubezpieczony był (...) , a spowodowało to zaistnienie nieszczęśliwego wypadku. Sąd stwierdził, że niesporne jest, iż małżonek powódki był (...) w chwili wypadku, sporne było tylko, czy istnieje związek przyczynowy między tym (...) . W ocenie Sądu Okręgowego taki związek istnieje, co uzasadnia oddalenie powództwa na podstawie powyższych przepisów i Ogólnych warunków ubezpieczenia. Powódka złożyła apelację. Wnosiła o zmianę wyroku przez uwzględnienie powództwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Powódka zarzuciła sprzeczność z zebranymi dowodami ustalenia, że istnieje związek przyczynowy między zdarzeniem i jego skutkiem w postaci śmierci jej męża (...) , w jakim on się znajdował. W ocenie skarżącej istnienie tego związku przyczynowego nie zostało wykazane, zaś „stosowne przepisy ubezpieczeniowe” przewidują wypłatę odszkodowania osobie uprawnionej, gdy między (...) zmarłego a jego śmiercią nie było związku przyczynowego. Jej zdaniem opinia biegłego jest dokumentem czysto akademickim, zaś związek przyczynowy powinien być ustalony pod potrzeby konkretnego zdarzenia. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślił, że powódka nie kwestionowała opinii uzupełniającej biegłego sądowego i nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, nie złożyła też innych wniosków dowodowych, zaś z zebranych dowodów wynika, że istnieje związek przyczynowy między (...) M. K. a jego wypadkiem i śmiercią. Ponadto podał, że powódka w zawiadomieniu o śmierci męża wskazywała, że nie zachował on minimum ostrożności, schodząc ze (...) . Wskazał, że zachowanie ostrożności, w tym włączenie światła, jest typowym zachowaniem się osoby schodzącej ze schodów, tymczasem M. K. zaniechał tej podstawowej ostrożności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty są nietrafne. Sąd Okręgowy ocenił zebrane dowody zgodnie z wymogami art. 233 § 1 k.p.c. i trafnie ustalił, iż istnieje związek przyczynowy między (...) męża powódki a jego śmiertelnym wypadkiem. Opinia biegłego nie ma – wbrew twierdzeniu skarżącej – charakteru czysto teoretycznego. Biegły wypowiedział się w niej na podstawie dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia męża powódki, w tym dokumentacji wskazującej (...) w chwili przyjęcia do szpitala, oraz na podstawie własnego wieloletniego doświadczenia zawodowego i na podstawie literatury, w której inni lekarze wypowiedzieli się o objawach poszczególnych stopni (...) . Zarzuty powódki do opinii były enigmatycznej i nieprzekonujące (k. 252), biegły zaś w ustnych wyjaśnieniach uzupełnił tę opinię i ją podtrzymał (k. 314). Sąd Apelacyjny uznaję tę opinię za w pełni wiarygodną. Powódka nie kwestionowała ustalonego (...) jej męża zarówno w chwili przyjęcia do szpitala, jak i w chwili wypadku. Po wyjaśnieniach biegłego nie wnosiła o dalsze wyjaśnienia opinii lub o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego. (...) . Niewątpliwie uzasadnieniem tego zagrożenia karnego jest świadomość poważnych zaburzeń psychofizycznych osoby będącej w tym stanie. Skoro mąż powódki miał w chwili wypadku (...) niewątpliwie miał wpływ na zachowanie się męża powódki, a zatem istniej wskazany wyżej związek przyczynowy. Mając powyższe argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z art.391 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI