V ACa 108/13

Sygn. akt V ACa 108/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Grela Sędziowie: SA Włodzimierz Gawrylczyk SA Katarzyna Przybylska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo - akcyjnej we W. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt VI GC 160/12 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy UZASADNIENIE Powód (...) sp. z o.o. S.K.A we W. w pozwie przeciwko pozwanemu (...) sp. z o.o. w W. wniósł o zapłatę kwoty 111.869,73 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 14 lipca 2012 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nakazem zapłaty z dnia 12 września 2012 r. w sprawie akt VI (...) Sąd Okręgowy w (...) uwzględnił w całości żądanie pozwu. W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty pozwany zaskarżając go w całości wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Po rozpoznaniu sprzeciwu Sąd Okręgowy wyrokiem z 15.11.2013 r. oddalił powództwo w całości oraz orzekł o kosztach postępowania w sprawie. Swoje ustalenie oparł na następujących okolicznościach. W dniu 29 września 2010 r. strony zawarły umowę o realizację inwestycji nr (...) , której przedmiotem było wykonanie przez powoda parku handlowego składającego się z dwóch odrębnych budynków tj. budynku A o powierzchni użytkowej około 1.450 m 2 oraz budynku B o powierzchni użytkowej około 1.930 m 2 wraz z miejscami parkingowymi w ilości 50 oraz towarzyszącą infrastrukturą komunikacyjną i techniczną, w tym instalacją gazową i przyłączami mediów oraz komunikacyjnymi w terminie do dnia 30 czerwca 2011 r. Za wykonanie przedmiotu umowy strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 9.600.000 zł netto; przy czym odrębnie uregulowano kwestie wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni realizowanych obiektów. Mianowicie zgodnie z § 13 ust. 4 tej umowy strony ustaliły, że „jeżeli całkowita wynajmowana powierzchnia budynków wchodzących w skład (...) inwestycyjnego liczona zgodnie z umowami najmu będzie wyższa od zakładanej, wskazanej w załączniku nr 11 do niniejszej umowy i zgodnie z umowami najmu doprowadzi do zwiększenia przychodów z umów najmu w stosunku do kalkulacji stanowiącej załącznik nr 11 do niniejszej umowy więcej niż 1% ogólnej zakładanej kwoty przychodu z tych umów najmu, co zostanie potwierdzone w protokole odbioru końcowego lub oddzielnym protokole po odbiorze lokali przez najemców, wówczas (...) zapłaci na rzecz B. wynagrodzenie dodatkowe stanowiące iloczyn nadwyżki powierzchni wynajmowanej budynków wchodzących w skład (...) inwestycyjnego, liczonej zgodnie z postanowieniami umów najmu powyżej 1% zakładanej powierzchni najmu wskazanej w załączniku nr 11 do niniejszej umowy i kwoty 4.270 zł/m 2 netto + VAT, jednakże nie więcej niż 150.000 zł + VAT. Jeżeli kwota dodatkowego wynagrodzenia B. miałaby być większa niż 150.000 zł – strony podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia B. ”. W załączniku nr 11 do powyższej umowy powierzchnia wszystkich lokali objętych umowami najmu przewidywana była na około 3.350 m 2 . W dniu 27 maja 2011 r. został sporządzony protokół odbioru końcowego i przekazania obiektu, w którym w pkt 3 ustalono powierzchnię efektywną 3.445,48 m 2 od jakiej najemcy mieli płacić czynsz oraz ustalono związaną z tym dopłatę w kwocie netto 264.483,80 zł. Ustalenia powyższe zostały potwierdzone w załączniku nr 1 do tego protokołu. Ze strony pozwanego powyższy protokół i załącznik podpisali M. W. jako dyrektor, Ł. H. jako dyrektor działu rozwoju i J. S. pełniący funkcję inspektora nadzoru. Następnie w dniu 30 maja 2011 r. powód wystawił pozwanemu fakturę VAT nr (...) na kwotę netto 264.483,80 zł, która z podatkiem VAT wyniosła 325.315,07 zł brutto z tytułu robót budowlanych dodatkowych – dopłaty do kontraktu zgodnie z załącznikiem nr 1 do protokołu końcowego. Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. pozwany m.in. poinformował powoda, że w protokole odbioru końcowego i w załączniku nr 1 do tego protokołu została niewłaściwie obliczona dopłata wynikająca z dodatkowych powierzchni i przychodów, a prawidłowa dodatkowa kwota do zapłaty to 173.532,80 zł. Wyliczenie tej kwoty zawierał załącznik do powyższego pisma. Powód w piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. nie zgodził się z powyższym wyliczeniem dokonanym przez pozwanego; z kolei pozwany w piśmie z dnia 6 lipca 2011r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W dniu 20 lipca 2011 r. pozwany przelał na konto powoda kwotę 213.445,34 zł tj. wyliczone przez siebie dodatkowe wynagrodzenie powoda w kwocie netto 173.532,80 zł powiększone o podatek VAT. Pismem z dnia 19 września 2011 r. powód wezwał pozwanego m.in. do zapłaty pozostałej kwoty 111.869,73 zł z faktury VAT nr (...) z dnia 30 maja 2011 r. Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony, których autentyczność nie była przez nie kwestionowana. Oddalił wnioski dowodowe powoda z zeznań świadków T. D. , B. L. , M. M. , M. W. i J. S. oraz z przesłuchania stron na okoliczności wskazane w pkt 4 petitum pozwu oraz wnioski dowodowe pozwanego z zeznań świadków M. W. , J. S. i Ł. H. oraz z przesłuchania w charakterze strony prezesa pozwanej spółki (...) na okoliczności wskazane w pkt 3-6 petitum sprzeciwu od nakazu zapłaty (k. protokół rozprawy z dnia 15 listopada 2012 r. – k. 206-207) bowiem w ocenie Sądu Okręgowego wnioskowane dowody nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu I instancji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego roszczenie powoda o zasądzenie kwoty 111.869,73 zł tytułem pozostałej części dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do postanowień § 13 ust. 4 łączącej strony umowy nr (...) z dnia 29 września 2010 r. pozwany zobowiązał się do zapłaty na rzecz powoda z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów wynagrodzenie dodatkowe w kwocie nie większej niż 150.000 zł + VAT. Strony ustaliły też, iż w przypadku jeżeli kwota tego dodatkowego wynagrodzenia należnego powodowi będzie wyższa 150.000 zł to wówczas podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia powoda. Dodatkowe wynagrodzenie przekroczyło zastrzeżoną w umowie kwotę 150.000 zł + VAT. Jak wynika z pkt 3 protokołu odbioru końcowego i przekazania obiektu z dnia 27 maja 2011 r. oraz z treści załącznika nr 1 do tego protokołu łączna powierzchnia efektywna obiektów zwiększyła się w stosunku do wielkości umownej tj. 3.350 m 2 o 61,94 m 2 , wskutek zwiększenia tej powierzchni dodatkowe wynagrodzenie powoda zostało wyliczone na kwotę 264.483,80 zł netto. Pozwany uiścił na rzecz powoda dodatkowe wynagrodzenie w kwocie netto 173.532,80 zł powiększone o podatek VAT (tj. łącznie w kwocie 213.445,34 zł), a więc wyższej niż zastrzeżona w umowie. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczność ta nie świadczy jednak, iż powodowi należy się również pozostała część ustalonego w protokole odbioru końcowego dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej kubatury zrealizowanych obiektów. Wyższe, ponad kwotę 150.000 zł netto, dodatkowe wynagrodzenie należałoby się powodowi jedynie wtedy, gdyby zgodnie z § 13 ust. 4 przedmiotowej umowy strony w drodze negocjacji podjętych w dobrej wierze uzgodniły wypłatę powodowi tego wyższego, ponad kwotę 150.000 zł netto, dodatkowego wynagrodzenia. Tymczasem powód nawet nie twierdził w procesie, że strony takie negocjacje podjęły i w ich następstwie zgodziły się na wypłatę powodowi ustalonego dodatkowego wynagrodzenia w kwocie netto 264.483,80 zł. Sąd Okręgowy podkreślił, iż pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wyraźnie zarzucił, że powód nie skorzystał z jego zaproszenia do rozmów i nigdy nie zaproponował terminu spotkania. Powód nie odniósł się do tego zarzutu; stosownie zatem do art. 230 k.p.c. okoliczność tą Sąd Okręgowy uznał za przyznaną przez powoda. W ocenie Sądu I instancji uzgodnienia nie stanowi ani protokół odbioru końcowego ani załącznik nr 1 do tego protokołu; dokumenty te co najwyżej stanowiły podstawę do podjęcia negocjacji w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia powoda. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, iż pozwana spółka skutecznie zarzuciła, iż jej pracownicy, którzy podpisali protokół odbioru nie byli umocowani do zaciągania zobowiązań finansowych w jej imieniu. W świetle treści odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS pozwanej spółki z dnia 1 października 2012 r. organem uprawnionym do jej reprezentacji jest prezes zarządu B. Ż. . Ponadto ani z protokołu odbioru końcowego, ani z załącznika nr 1 do tego protokołu nie wynika, że pozwany reprezentowany przy odbiorze zrealizowanego przedmiotu umowy przez M. W. , Ł. H. i J. S. , wyraził zgodę na wypłatę powodowi dodatkowego wynagrodzenia w kwocie netto 264.483,80 zł. W ocenie Sądu Okręgowego w okolicznościach sporu bez znaczenia pozostawała też podnoszona przez strony kwestia nadmetrażu powierzchni lokalu wynajmowanego przez C. i wysokości czynszu płaconego przez tego najemcę. W świetle § 13 ust. 4 przedmiotowej umowy kwestię dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów, ponad kwotę 150.000 zł + VAT, została poddana wyłącznej woli stron, które w drodze podjętych w dobrej wierze negocjacji mogli uzgodnić to wyższe dodatkowe wynagrodzenie. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił: 1. Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj. art. 217 § 2 k.p.c. przez oddalenie wniosków dowodowych powódki mimo, iż w świetle ustaleń Sądu I instancji i argumentacji powołanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zachodziła żadna z przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło to do wydania wyroku o treści odmiennej od wydanego uprzednio nakazu zapłaty i to mimo nie zmienionych okoliczności faktycznych istniejących zarówno w chwili wydania zaskarżonego wyroku jak i wcześniej, w chwili wydawania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym a ostatecznie również do oddalenia żądania pozwu mimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych. 2. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że: a) powód nie twierdził w procesie (ani w uzasadnieniu pozwu ani do protokołu rozprawy), że strony podjęły negocjacje przewidziane w § 13 ust. 4 Umowy, w następstwie których strony wyraziłyby zgodę na wypłatę powodowi ustalonego dodatkowego wynagrodzenia w kwocie 264.483,80 zł jak również i to, że powód nie skorzystał z zaproszenia pozwanego do rozmów i nigdy nie zaproponował terminu spotkania, które to ustalenie oparto wyłącznie na przyjęciu, że powód przyznał te okoliczności. 3. Uchybienia procesowe, które miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku a w szczególności a) art. 230 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. b) art. 233 § 1 k.p.c. przez nie uwzględnienie i nieroważenie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poczynienie zupełnie dowolnych ustaleń chociażby w odniesieniu do przypisania najistotniejszego znaczenia negocjacjom, które powinny doprowadzić do ustalenia wysokości dodatkowego wynagrodzenia na rzecz powódki, c) art. 328 § 2 k.p.c. przez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czy i jakie znaczenie miały powyższe dokumenty dla przyjęcia stanowiska Sądu, że strony nie podjęły negocjacji, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 65 k.c. i pozostanie przy literalnym brzmieniu § 13 ust. 4 Umowy z dnia 29 września 2010 roku o realizacje inwestycji nr (...) . W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o: 1. zmianę wyroku w zaskarżonej części, odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uwzględnienie w całości żądania pozwu z równoczesnym zasądzeniem na rzecz powódki od pozwanego kosztów procesu za I i II instancję 2. na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pozostawiając temuż sądowi orzeczenie o kosztach procesu. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji oraz wywiedzione na tej podstawie konsekwencje prawne i przyjmuje je za własne. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Apelacyjny nie podziela zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 65 kc. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował treść umowy oraz zasady ustalania wynagrodzenia dodatkowego powyżej maksymalnego limitu 150.000,00 zł plus VAT. W realiach sprawy jest zupełnie bezsporne, że powódka nie wynegocjowała wynagrodzenia powyżej tej kwoty. Jedynie wynik obopólnych negocjacji mógł stanowić podstawę roszczenia powoda. W ocenie Sądu II instancji bez znaczenia jest okoliczność, iż pozwany wypłacił powodowi kwotę wyższą niż 150.000 zł + VAT ustalona jako górny limit wynagrodzenia dodatkowego, mimo, że pomiędzy stronami nie doszło do negocjacji. Świadczy to jedynie o dobrej woli strony, zobowiązanej do świadczenia pieniężnego, która to nie daje podstaw do rozszerzającej interpretacji umowy. Z § 13 pkt 4 jednoznacznie wynika, że gdyby kwota dodatkowego wynagrodzenia B. miałaby być wyższa niż 150.000 zł strony podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy prawidłowo w ocenie Sądu Apelacyjnego przyjął, że negocjacje takie nie miały miejsca. W szczególności za skuteczne sfinalizowanie negocjacji nie można uznać fragmentu odbioru technicznego podpisanego przez technicznych współpracowników stron. Żaden z nich nie miał umocowania do podejmowania wiążących zobowiązań w imieniu którejkolwiek ze stron, co istotne powód nie wykazał tych umocowań żadnymi dokumentami, a na nim to w myśl art. 6 kc ciążył obowiązek dowodowy na powyższe okoliczności. O tym, iż nie doszło do wynegocjowania wspólnego stanowiska świadczy również okoliczność, iż prowadzona między stronami korespondencja również nie doprowadziła do wspólnego konsensusu, co wprost zostało przyznane przez powoda w toku procesu. Nie zasługują w ocenie Sądu Apelacyjnego na uwzględnienie pozostałe zarzuty apelacji – naruszenie prawa procesowego art. 217 § 2, 230, 328 § 2, 380 kpc . Skarżący bardzo ogólnie wskazuje argumentacje zmierzającą do wykazania błędnego działania Sądu I instancji polegającego na oddaleniu wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych. Nie dokonuje jednak rzeczowej analizy, które z dowodów mogły mieć wpływ na ewentualne odmienne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu nie jest istotne czy powód przedstawił jakiekolwiek zaproszenie do negocjacji skoro powód nie był w stanie skutecznie poza protokołem odbioru technicznego przedstawić jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu świadczącego o tym, że posiada skuteczne roszczenie o przyznanie wyższego niż wypłacone wynagrodzenie, które zostało ustalone w drodze negocjacji. Zdaniem Sądu II instancji tylko wymierny efekt negocjacji mógł stanowić podstawę wydania przez Sąd Okręgowy odmiennego orzeczenia. Zatem zarzuty pozwanego dotyczące naruszenia postępowania w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowią jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego i nie mają żadnego wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako niezasadna. O kosztach orzeczono na mocy art. 98 k.p.c.