V .2 Ka 98/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-04-09
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskaokręgowy
oszustwoZUSpodrabianie dokumentówfałszowanie ksiągapelacjapostępowanie karneskarżeniedowody

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za oszustwo, podrabianie dokumentów i fałszowanie ksiąg, uznając apelację obrońcy za bezzasadną.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Z. J., skazanego przez Sąd Rejonowy za oszustwo na szkodę ZUS, podrabianie dokumentów i fałszowanie ksiąg. Obrońca zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania, w tym oddalenie wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok i obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, V Wydział Karny, rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Z. J. od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku, który skazał go za przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 kk), podrabiania dokumentów (art. 270 § 1 kk) i fałszowania ksiąg (art. 219 kk) w związku z przedkładaniem w ZUS korygujących raportów i podrobionych kart wynagrodzeń pracownicy, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ZUS na kwotę 79.983,30 zł. Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił wykonanie kary roku pozbawienia wolności i orzekł grzywnę. Obrońca zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dodatkowych opinii grafologicznych oraz błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że oskarżony nie działał z zamiarem popełnienia przestępstwa i nie miał świadomości nieprawdziwości danych. Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i nie naruszała zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd odrzucił argumenty o sprzeczności opinii biegłego i potrzebie dalszych badań, uznając je za pozorne i mające na celu przedłużenie postępowania. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a apelacja w tym zakresie była bezzasadna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji nie naruszyła zasad logicznego rozumowania ani wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Odmowa wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego była uzasadniona całokształtem okoliczności sprawy, a zeznania świadków były spójne i potwierdzały ustalenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
Z. J.osoba_fizycznaoskarżony
J. P.osoba_fizycznapokrzywdzona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R.instytucjapokrzywdzony

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 219

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 2 i 3

k.p.k. art. 170 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. Zbieżność zeznań świadków potwierdzająca ustalenia sądu. Brak podstaw do dopuszczenia dodatkowych opinii biegłych. Argumenty apelacji miały charakter polemiczny i nie podważały trafności rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 2 kpk, art. 193 § 1 kpk, art. 201 kpk). Błąd w ustaleniach faktycznych (art. 4, 7, 410 kpk). Niewiarygodność opinii biegłego grafologa. Konieczność poszerzenia tezy dowodowej dla biegłego grafologa. Pominięcie zeznań świadków D. M., J. G., W. K. Oskarżony nie miał świadomości nieprawdziwości danych i nie działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja obrońcy oskarżonego na uwzględnienie nie zasługiwała i to w stopniu wręcz oczywistym. Prawo swobodnej oceny dowodów jest jedną z najistotniejszym prerogatyw Sądu. Zarzucone wady opinii grafologicznej mają charakter pozorny. Sugestia, aby rozszerzyć sferę badawczą listy płac o sprawdzenie autentyzmu podpisów G. M. musi być postrzegana jako zabieg zmierzający do przedłużenia postępowania.

Skład orzekający

Jacek Myśliwiec

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Chmiel

sędzia

Anita Ossak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny dowodów w postępowaniu karnym, w tym opinii biegłych, oraz zasad rozpoznawania apelacji od wyroków skazujących."

Ograniczenia: Sprawa o charakterze rutynowym, dotycząca konkretnego stanu faktycznego i standardowej interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter typowo proceduralny i dowodowy, bez nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć, co czyni ją mało interesującą dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V .2 Ka 98/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec (spr.) Sędziowie: SSO Janusz Chmiel SSO Anita Ossak Protokolant : Justyna Napiórkowska w obecności Jacka Sławika Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy: Z. J. / J. / s. J. i Z. ur. (...) w H. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 15 października 2014r. sygn. akt III K 1071/12 I.utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną; II.obciąża oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatą za II instancję w kwocie 380zł ( trzysta osiemdziesiąt złotych ) i zasądza od niego wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20zł ( dwadzieścia złotych). Sygn.akt V.2 Ka 98/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 października 2014r. Sąd Rejonowy w Rybniku uznał oskarżonego Z. J. za winnego tego, że w okresie od 24 maja 2011r. do 30 września 2011r. w R. , w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, prowadząc działalność gospodarczą w postaci PPHU (...) i będąc z tego tytułu płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, przedłożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w R. korygujące imienne raporty miesięczne ZUS RCA za okres 01-12/2001, 01-10/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-11/2005 odnośnie J. P. , zatrudnionej w PPHU (...) na stanowisku głównej księgowej oraz podrobione karty wynagrodzeń w/w pracownika za okres od stycznia 2001r. do grudnia 2005r., na podstawie których dokonał powyższych korekt, wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty i rozliczenie konta, czym wprowadził w błąd ZUS poprzez podanie nieprawdziwych danych mających wpływ na wysokość świadczeń emerytalno-rentowych J. P. i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ZUS w R. w łącznej kwocie 79.983,30zł wypłaconej mu tytułem zwrotu nadpłaty składek, czym działał również na szkodę J. P. tj. popełnienia występku z art. 286§1 kk , art. 270 § 1 kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i w zw. z art. 12 kk i za to na mocy art. 286§1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 33 § 2 kk wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 20zł. Na mocy art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawiesił wobec oskarżonego wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 4 lat. Na podstawie art. 627 kpk i art. 2 i 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe obejmujące opłatę w wysokości 380zł oraz wydatki postępowania w wysokości 4350,15zł . Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając : I.obrazę przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść wyroku , a mianowicie: 1. art.170§1 pkt 2 kpk w zw. z art. 193§1 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego w przedmiocie poszerzenia tezy dowodowej dla biegłego grafologa co do zbadania podpisów G. M. tj. drugiej osoby, której podpisy znajdują się na dokumentach będących przedmiotem oceny biegłego K. M. , a który to dowód wbrew stanowisku Sądu miał znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. 2. art.201 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii Katedry Kryminalistyki Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (...) bądź innego instytutu prowadzącego badania kryminalistyczne w zakresie pisma w sytuacji gdy opinia grafologiczna sporządzona przez biegłego sądowego K. M. była sprzeczna i niespójna; 3. art. 4 art. 7, art. 410 kpk poprzez oparcie ustaleń co do winy oskarżonego jedynie na okolicznościach obciążających go , a to poprzez pominięcie zeznań świadków D. M. , J. G. oraz W. K. w zakresie w jakim zeznania te potwierdzały wersję wydarzeń prezentowaną przez oskarżonego przy jednoczesnej odmowie przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w części , w której zapewniał on, że pokrzywdzona miała otrzymywać niższe wynagrodzenie miesięczne niż to, które wynikało z pierwotnych dokumentów przesyłanych do ZUS, a także , iż pokrzywdzona sama podwyższała sobie wysokość swoich składek, mając ku temu możliwość jako główna księgowa w firmie w sytuacji gdy twierdzenia te znajdowały potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dowodach z zeznań ww. świadków; II.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na jego treść, a wynikający z przyjęcia, iż oskarżony Z. J. prowadząc działalność gospodarczą w postaci PPHU (...) przedkładając w okresie od dnia 24 maja 2011r. do 30 września 2011r. w ZUS w R. korygujące imienne raporty miesięczne ZUS RCA za okres 01-12/2001, 01-10/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-11/2005 odnośnie J. P. oraz karty wynagrodzeń ww. pracownika za okres od stycznia 2001r. do grudnia 2005r. , na podstawie których dokonał powyższych korekt wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty i rozliczenie konta działał w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takich ustaleń, a wręcz wskazuje, iż oskarżony składając w/w dokumenty nie miał świadomości, iż zawierają one nieprawdziwe dane i są podrobione, a tym samym jego działania nie były ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej zaś wszystkie dokumenty opracowane były nie przez oskarżonego, a świadka W. K. . Stawiając powyższe zarzuty na podstawie art. 437 kpk wniósł o: 1.zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; lub 2.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja obrońcy oskarżonego na uwzględnienie nie zasługiwała i to w stopniu wręcz oczywistym. Apelacja ta bowiem w zakresie , w jakim kwestionowała ustalenia faktycznie w zaskarżonym wyroku całkowicie pozbawiona była słuszności. Polemizując z ustaleniami faktycznymi autor apelacji usiłował wykazać , że Sąd I instancji bezpodstawnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego zaprzeczającego, aby dopuścił się przypisanego mu przestępstwa i ustalenia oparł na zeznaniach świadków, które zdaniem skarżącego budzą wątpliwości. Skarżący kwestionował nadto ocenę dowodów przeprowadzoną przez Sąd I instancji podnosząc, że zgromadzone w sprawie dowody oceniono przekraczając granicę swobodnej oceny dowodów. Przed odniesieniem się do tego ostatniego stwierdzenia, należy przede wszystkim podkreślić, iż wynikające z art. 7 kpk prawo swobodnej oceny dowodów jest jedną z najistotniejszym prerogatyw Sądu , a zarzut obrazy tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy , gdy zostanie wykazane , że Sąd Orzekający oceniając dowody naruszył zasady logicznego rozumowania , nie uwzględnił przy ocenie dowodów wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Z kolei zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia byłby słuszny tylko wtedy , gdyby Sąd I instancji oparł swój wyrok na faktach, które nie znajdują potwierdzenia w wynikach postępowania dowodowego albo też z faktów tych wysnuł wnioski niezgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Takich uchybień Sąd Rejonowy w przedmiotowej sprawie się nie dopuścił, albowiem Sąd ten wskazał dowody , na których oparł ustalenia faktyczne a jednocześnie wskazał przesłanki, którymi kierował się odmawiając wiary dowodom przeciwnym. Sąd I instancji mając do wyboru przeciwstawne relacje dotyczące wysokości osiąganych przez J. P. wynagrodzeń oraz zasad ich przyznawania poczynił ustalenia opierając się na zeznaniach pewnej grupy świadków ( w tym pokrzywdzonej ) uznając je za wiarygodne, zaś wyjaśnieniom oskarżonego tego waloru odmówił . Z faktu , że Sąd merytoryczny dokonał oceny dowodów - do czego zresztą był zobowiązany- nie wynika samo przez się, że poczynione ustalenia faktyczne są błędne jeśli ocena dowodów zebranych w sprawie nie wykracza poza ramy zakreślone w przepisach postępowania, zwłaszcza, zaś w art. 4 i 7 kpk . W istocie Sąd Rejonowy dokonał oceny dowodów w sposób bezstronny, nie przekroczył granic oceny swobodnej, a przy tym uwzględnił zasady wiedzy i doświadczenia życiowego, a swój pogląd na ostateczne wyniki przewodu sądowego przekonująco uzasadnił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Odnośnie wyjaśnień oskarżonego, na które to w apelacji powołuje się skarżący , to wypada tylko zauważyć , iż wyjaśnienia te w zakresie , w którym oskarżony zaprzecza , aby miał świadomość wysokości wynagrodzeń pokrzywdzonej gdy składał deklaracje korygujące zostały poddane przez Sąd merytoryczny wnikliwej analizie i konfrontując je z całokształtem ujawnionych okoliczności Sąd Rejonowy uznał je za niewiarygodne. Taka ocena tego dowodu nie zawiera w sobie ani błędu ani nie jest oceną dowolną, skoro została poparta wszechstronną analizą całokształtu okoliczności sprawy. Co do świadków J. P. , D. M. , J. G. , na podstawie zeznań których Sąd I instancji oparł swoje ustalenia faktyczne odnośnie wysokości wynagrodzeń pokrzywdzonej , to zeznania te co do istotnych dla sprawy elementów są z sobą zbieżne. D. M. i J. G. wskazują nie tylko na wysokość uzyskiwanych przez pokrzywdzoną wynagrodzeń , ale również opisują mechanizm ich przyznawania . To oskarżony każdorazowo określał tę wysokość i przyznawał ją pokrzywdzonej. Ta właśnie wysokość stanowiła następnie podstawę składanych deklaracji w ZUS. Wynika zatem z tych zeznań , iż oskarżony miał pełną świadomość wysokości wynagrodzeń swojego pracownika, tym bardziej, iż w tamtym okresie z pokrzywdzoną łączyły go nie tylko relacje służbowe. Oskarżony zaprzeczył równocześnie, aby wiedział, iż dołączane do deklaracji korygujących listy płac sygnowane są nieautentycznym podpisem pokrzywdzonej. Jak wynika z jednoznacznej opinii biegłego grafologa pokrzywdzona nie była autorką podpisów na wspomnianych wyżej listach płac. Należy zwrócić uwagę w kontekście zarzutów apelacji , iż tylko wówczas gdy opinia jest niepełna, logicznie sprzeczna, można dopuścić kolejną opinię biegłego . W przedmiotowej sprawie wskazywane przez skarżącego wady opinii grafologicznej mają charakter pozorny. Biegły wskazując na pewne elementy podobieństwa kwestionowanych grafizmów z autentycznymi podpisami pokrzywdzonej miał na względzie wskazanie intencjonalnych zabiegów osoby podrabiającej ten podpis. To stwierdzenie w żadnym wypadku nie może być odebrane jako wewnętrzna sprzeczność tej opinii. Również sugestia , aby rozszerzyć sferę badawczą listy płac o sprawdzenie autentyzmu podpisów G. M. musi być postrzegana jako zabieg zmierzający do przedłużenia postępowania , bowiem zagadnienie to nie wnosi żadnych istotnych elementów doniosłych w przedmiotowej sprawie. Generalnie zarzuty i argumenty apelacji miały charakter czysto polemiczny, powielały zagadnienia podnoszone w toku postępowania przed Sądem I instancji , a co do których Sąd ten zajął przekonujące stanowisko w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Argumenty te w żadnym przypadku nie podważyły trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego . W świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez Sąd I instancji materiału dowodowego nie ulega wątpliwości , że oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa. Mając powyższe na uwadze i uznając analizę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji za prawidłową Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie winy ani też podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności i grzywny nie mogą być postrzegane jako rażąco surowe, zwłaszcza, iż pierwsza z nich orzeczona została z zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Również wymierzona grzywna odpowiada nie tylko wysokości szkody , ale także możliwościom zarobkowym i majątkowym oskarżonego. Tak więc również w tej części brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. Z tych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI