K. 2/93
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek grupy posłów dotyczący zgodności przepisów ustawy o radiofonii i telewizji z Konstytucją z powodu rozwiązania Sejmu i utraty mandatu przez wnioskodawców.
Grupa 55 posłów wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o radiofonii i telewizji, które nakazywały szanowanie chrześcijańskiego systemu wartości. W trakcie postępowania Sejm został rozwiązany, co spowodowało utratę mandatu przez wnioskodawców. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny, zgodnie z przepisami proceduralnymi, pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego złożyła grupa 55 posłów, kwestionując zgodność z Konstytucją art. 18 ust. 2 oraz art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Przepisy te nakazywały audycjom szanowanie uczuć religijnych odbiorców, a zwłaszcza respektowanie chrześcijańskiego systemu wartości. Wnioskodawcy argumentowali, że nadawanie tym wartościom charakteru normatywnego, pod rygorem sankcji państwowej, narusza zasadę państwa prawnego, wolność wyrażania opinii oraz zasadę równości wobec prawa. Jednakże, w trakcie postępowania, Prezydent rozwiązał Sejm. Zgodnie z ustawą o Trybunale Konstytucyjnym, obecność wnioskodawcy lub jego przedstawiciela na rozprawie jest obowiązkowa. Wobec rozwiązania Sejmu i utraty mandatu przez posłów, podmiot uprawniony do udziału w postępowaniu przestał istnieć. W tej sytuacji Trybunał Konstytucyjny, na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania, nie znajdując podstaw do wszczęcia postępowania z własnej inicjatywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z powodu utraty mandatu przez wnioskodawców po rozwiązaniu Sejmu.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny pozostawił wniosek bez rozpoznania, ponieważ rozwiązanie Sejmu spowodowało utratę mandatu przez posłów będących wnioskodawcami, co zgodnie z przepisami proceduralnymi uniemożliwiło dalsze prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie wniosku bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| pięćdziesięciu pięciu posłów | inne | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
u.r.t. art. 18 § ust. 2
Ustawa o radiofonii i telewizji
Nakaz szanowania uczuć religijnych odbiorców i respektowania chrześcijańskiego systemu wartości.
u.r.t. art. 21 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o radiofonii i telewizji
Obowiązek respektowania chrześcijańskiego systemu wartości za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja RP
Zasada państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 2
Konstytucja RP
Zasada równości wobec prawa i jednakowej ochrony praw każdego człowieka.
U.K. art. 77
Ustawa Konstytucyjna o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym
Przepis utrzymujący w mocy przepisy Konstytucji RP.
u.T.K. art. 26 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek obecności wnioskodawcy lub jego przedstawiciela na rozprawie.
Uchwała Sejmu art. 10 § ust. 2
Uchwała Sejmu z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Sposób działania grupy posłów jako wnioskodawcy.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Audycje powinny szanować uczucia religijne odbiorców, a zwłaszcza respektować chrześcijański system wartości chrześcijańskiego systemu wartości, za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki nadawanie tym wartościom charakteru normatywnego, a więc uznanie ich za kryterium legalności określonego zachowania się, pod rygorem sankcji państwowej
Skład orzekający
Mieczysław Tyczka
przewodniczący
Czesław Bakalarski
członek
Maria Łabor-Soroka
członek
Wojciech Łączkowski
członek
Ferdynand Rymarz
członek
Janina Zakrzewska
sprawozdawca
Andrzej Zoll
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przypadku rozwiązania Sejmu."
Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter czysto proceduralny i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca ze względu na kontekst historyczny i polityczny (przełom lat 80/90, debata o wartościach w mediach), ale rozstrzygnięcie jest czysto proceduralne.
“Czy media powinny promować chrześcijańskie wartości? Trybunał Konstytucyjny musiał zmierzyć się z tym pytaniem, ale sprawa zakończyła się inaczej niż oczekiwano.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony30 Postanowienie z dnia 17 sierpnia 1993 r. Sygn. akt (K. 2/93) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia TK Mieczysław Tyczka Sędziowie TK: Czesław Bakalarski Maria Łabor-Soroka Wojciech Łączkowski Ferdynand Rymarz Janina Zakrzewska - sprawozdawca Andrzej Zoll - sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 1993 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku pięćdziesięciu pięciu posłów o stwierdzenie: czy art. 18 ust. 2 oraz art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34) są zgodne z przepisami art. 1 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, utrzymanymi w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 12 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426). postanowił: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 19 stycznia 1993 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek pięćdziesięciu pięciu posłów (wniosek nasi datę "styczeń 1993 r.") o zbadanie konstytucyjności ustanowionego w art. 18 ust. 2 przedmiotowej ustawy nakazu: "Audycje powinny szanować uczucia religijne odbiorców, a zwłaszcza respektować chrześcijański system wartości". Wg wnioskodawców odwołanie się do chrześcijańskiego systemu wartości nastąpiło w wyniku głosowania nad poprawką Senatu, w którym to głosowaniu wniosek o odrzucenie poprawki nie uzyskał bezwzględnej większości głosów (za - 172, przeciw - 198, przy 17 osobach wstrzymujących się od głosowania). Według wnioskodawców, przedmiotowa ustawa ponadto, określając w art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawowe wymagania w odniesieniu do programów publicznej radiofonii i telewizji, wprowadziła obowiązek respektowania "chrześcijańskiego systemu wartości, za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki". Wnioskodawcy podkreślili, że przedmiotem ich zastrzeżeń i wątpliwości nie są same "ważności chrześcijańskie", lecz nadawanie tym wartościom charakteru normatywnego, a więc uznanie ich za kryterium legalności określonego zachowania się, pod rygorem sankcji państwowej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy jednak podnieśli zarzut, że powołane wyżej przepisy przedmiotowej ustawy są niezgodne z art. 1 Konstytucji, z istotą państwa prawnego oraz z zasadą wolności wyrażania opinii wynikającą z norm i zasad prawa międzynarodowego, a także z art. 67 ust. 2 Konstytucji wysławiającego zasadę równości wobec prawa i jednakową ochronę praw każdego człowieka. Po wpłynięciu wniosku i wszczęciu postępowania w sprawie, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zarządzeniem z dnia 29 maja 1993 r. rozwiązał Sejm (M.P. z dnia 31 maja 1993 r. Nr 27, poz. 285). Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1991 r. Nr 109, poz. 470; zm.: z 1993 r. Nr 47, poz. 214) obecność na rozprawie wnioskodawcy lub jego przedstawiciela jest obowiązkowa. Grupa posłów występująca w sprawie jako wnioskodawca w myśl art. 10 ust. 2 uchwały Sejmu z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 39, poz. 184), powinna działać przez wyznaczonego przez siebie posła. Wobec rozwiązania Sejmu i utraty przez posłów z dniem 1 czerwca 1993 r. mandatów poselskich, przestał istnieć podmiot w postaci 55 posłów uprawniony do udziału w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy. W tej sytuacji należało pozostawić wniosek bez rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z inicjatywy własnej, ponieważ od 19 marca 1993 r. toczy się postępowanie z wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34) w związku z art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 2 przedmiotowej ustawy. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.