U. 4/86

Trybunał Konstytucyjny1986-12-03
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyuchwała Rady Ministrówustawa o rzemioślezasady wynagradzaniakompetencjeumorzenie postępowaniaprawo administracyjneprawo pracy

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zgodności uchwały Rady Ministrów z ustawą, ponieważ uchwała została zmieniona przez Radę Ministrów, usuwając sporny przepis.

Centralny Związek Rzemiosła wniósł o zbadanie zgodności uchwały Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania z ustawą o rzemiośle, twierdząc, że narusza ona kompetencje Krajowej Rady Rzemiosła. Po wstępnym zbadaniu sprawy i wymianie stanowisk między stronami, Związek Rzemiosła wystąpił o umorzenie postępowania, informując o porozumieniu w sprawie zasad wynagradzania. Ostatecznie Rada Ministrów zmieniła swoją uchwałę, usuwając sporny punkt, co doprowadziło do umorzenia postępowania przez Trybunał Konstytucyjny.

Centralny Związek Rzemiosła (CZR) złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności § 1 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Ministrów (RM) z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników z art. 43 ust. 2 ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła. CZR argumentował, że uchwała RM narusza kompetencje Krajowej Rady Rzemiosła (KRR) do ustalania zasad wynagradzania pracowników organizacji rzemieślniczych. Trybunał Konstytucyjny uznał wniosek za zasadny i nadał mu dalszy bieg. Przedstawiciel RM wyjaśnił, że uchwała RM została podjęta na podstawie Kodeksu pracy, a jej zastosowanie do pracowników CZR wynikało z braku skutecznego ustalenia zasad wynagradzania przez KRR. Podkreślono, że uchwała RM stanie się nieaktualna po wydaniu przez KRR stosownych przepisów. Prokurator Generalny PRL poparł stanowisko CZR. Następnie CZR wystąpił o umorzenie postępowania, informując o osiągnięciu porozumienia z Ministrem Pracy i planowanym podjęciu uchwały przez KRR. Trybunał nie zgodził się z automatycznym domniemaniem dezaktualizacji uchwały RM. Ostatecznie, przedstawiciel RM złożył wniosek o umorzenie, informując, że RM uchwałą nr 186/86 z dnia 26 listopada 1986 r. zmieniła uchwałę nr 49, skreślając sporny § 1 ust. 1 pkt 3. Trybunał Konstytucyjny uznał ten wniosek za zasadny i umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Postępowanie zostało umorzone z uwagi na zmianę uchwały Rady Ministrów.

Uzasadnienie

Wniosek o umorzenie postępowania został złożony przez wnioskodawcę (CZR) oraz przedstawiciela Rady Ministrów. Podstawą umorzenia była zmiana uchwały Rady Ministrów, która skreśliła sporny przepis, co uczyniło przedmiot postępowania nieaktualnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Centralny Związek Rzemiosłainstytucjawnioskodawca
Rada Ministróworgan_państwowyorgan, którego akt był przedmiotem kontroli
Prokurator Generalny PRLorgan_państwowyorgan opiniujący

Przepisy (5)

Główne

u. TK art. 4 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku, gdy przedmiot sprawy stał się nieaktualny lub został uchylony.

u. o rzemiośle art. 43 § ust. 2

Ustawa o wykonywaniu i organizacji rzemiosła

Przepis określający kompetencje Krajowej Rady Rzemiosła do ustalania zasad wynagradzania w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych.

Pomocnicze

u. TK art. 20 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna do wniesienia wniosku o zbadanie zgodności aktu normatywnego.

u. TK art. 20 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Procedura wstępnego badania wniosku przez Trybunał.

k.p. art. 79

Kodeks pracy

Przepis upoważniający Radę Ministrów do ustalania zasad wynagradzania za pracę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana uchwały Rady Ministrów przez Radę Ministrów, skreślająca sporny przepis, co czyni przedmiot postępowania nieaktualnym. Wniosek o umorzenie postępowania złożony przez obie strony (wnioskodawcę i organ, którego akt był kontrolowany).

Odrzucone argumenty

Argument wnioskodawcy i przedstawiciela RM o automatycznej dezaktualizacji uchwały RM z chwilą podjęcia uchwały przez KRR.

Godne uwagi sformułowania

nie do przyjęcia jest stanowisko, że z chwilą podjęcia przez Krajową Radę Rzemiosła wspomnianej uchwały kwestionowana we wniosku uchwała Rady Ministrów nr 49 w zakresie dotyczącym Centralnego Związku Rzemiosła stanie się nieaktualna taka automatyczna i domniemana dezaktualizacja obowiązujących przepisów nie ma żadnego oparcia w ustalonych regułach legislacyjnych, a ponadto nie dałaby się pogodzić z zasadą spójności i pewności systemu prawnego.

Skład orzekający

Kazimierz Buchała

przewodniczący

Andrzej Kabat

sprawozdawca

Stanisław Pawela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad umarzania postępowań przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku zmiany lub uchylenia kwestionowanego aktu prawnego; zasady legislacji i spójności systemu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji z 1986 roku, ale ogólne zasady dotyczące umorzenia postępowania i zmiany prawa są nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na postępowania sądowe, a także podkreśla znaczenie formalnych procedur w prawie. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.

Jak zmiana prawa ratuje sprawę przed Trybunałem Konstytucyjnym?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 3 grudnia 1986 r. /U 4/86 r./ Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia TK Kazimierz Buchała Sędziowie TK: Andrzej Kabat (sprawozdawca) Stanisław Pawela na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 1986 r. po rozpoznaniu wniosku umocowanego przedstawiciela Rady Ministrów z dnia 26 listopada 1986 r. o umorzenie postępowania w sprawie sygn. akt U. 4/86, postanowił: umorzyć postępowanie w sprawie z wniosku Centralnego Związku Rzemiosła w Warszawie z dnia 23 maja 1986 r. sygn. akt U. 4/86, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 22, poz. 98). UZASADNIENIE Centralny Związek Rzemiosła pismem z dnia 23 maja 1986 r. wniesionym na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 22, poz. 98), wystąpił z wnioskiem o zbadanie zgodności § 1 ust. 1 pkt 3 uchwały Nr 49 Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w biurach naczelnych i centralnych organów spółdzielczych oraz w niektórych innych jednostkach organizacyjnych (uchwała nie publikowana) z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 7, poz. 40). W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł m. in., że wymieniona uchwała Rady Ministrów w § 1 ust. 1 pkt 3 przyjęła, że zawarte w niej zasady wynagrodzenia stosuje się także do pracowników zatrudnionych w biurach Centralnego Związku Rzemiosła, gdy tymczasem przepis art. 43 ust. 2 powołanej ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła stanowi, iż zasady wynagradzania m. in. pracowników zatrudnionych w biurach Centralnego Związku Rzemiosła ustala Krajowa Rada Rzemiosła w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych. W podsumowaniu wnioskodawca wniósł o stwierdzenie, że § 1 ust. 1 pkt 3 powołanej uchwały Nr 49 Rady Ministrów jest niezgodny z art. 43 ust. 2 wymienionej ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła. Powyższy wniosek, zgodnie z art. 20 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., został wstępnie zbadany przez Trybunał Konstytucyjny na posiedzeniu w dniu 23 czerwca 1986 r., który m. in. uznał, że uchwała jest aktem normatywnym podlegającym kompetencji Trybunału określonej w art. 1 ust. 2 ustawy oraz iż wniosek nie jest oczywiście bezzasadny, wobec czego nadał temu wnioskowi dalszy bieg. Umocowany przedstawiciel Rady Ministrów, a więc organu który podjął uchwałę, ustosunkował się do powyższego wniosku w piśmie z dnia 30 lipca 1986 r. i stwierdził, że kwestionowana uchwała podjęta została na podstawie art. 79 Kodeksu pracy, a więc przepisu upoważniającego Radę Ministrów do ustalania zasad wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą. Uchwała objęła również pracowników Centralnego Związku Rzemiosła dlatego, ponieważ dotychczas organy samorządu rzemieślniczego nie ustaliły w sposób prawnie skuteczny, to jest w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zasad wynagradzania pracowników w organizacjach rzemieślniczych. Dotycząca tej materii uchwała Krajowej Rady Rzemiosła nr 105 z 28 stycznia 1983 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników Centralnego Związku Rzemiosła i innych organizacji rzemieślniczych nie uzyskała koniecznego w świetle delegacji ustawowej porozumienia z Ministrem Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych, w związku z czym, zgodnie z decyzją Wiceprezesa Rady Ministrów miała zastosowanie jedynie do końca 1983 r. Umocowany przedstawiciel Rady Ministrów podniósł ponadto, że z chwilą wydania przez Krajową Radę Rzemiosła stosownych przepisów w trybie określonym w art. 43 ust. 2 powołanej ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła, kwestionowana we wniosku uchwała nr 49 Rady Ministrów "w zakresie dotyczącym Centralnego Związku Rzemiosła stanie się nieaktualna". Prokurator Generalny PRL w piśmie z dnia 29 lipca 1986 r. podzielił stanowisko wnioskodawcy i wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność podanych we wniosku przepisów. Dnia 10 listopada 1986 r. wnioskodawca wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 powołanej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wyjaśniając, że osiągnął ostateczne porozumienie z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w sprawie zasad wynagradzania pracowników cechów, spółdzielni rzemieślniczych i Centralnego Związku Rzemiosła w związku z czym Krajowa Rada Rzemiosła w dniu 21 listopada 1986 r. podejmie w tym względzie uchwałę. Wnioskodawca powołując się na przytoczony wyżej pogląd przedstawiciela Rady Ministrów również twierdził, że z chwilą podjęcia przez Krajową Radę Spółdzielczą zapowiedzianej uchwały, kwestionowana we wniosku uchwała nr 49 Rady Ministrów w części dotyczącej Centralnego Związku Rzemiosła stanie się nieaktualna, co - jego zdaniem - może uzasadniać przyjęcie, iż nastąpiło jej uchylenie w rozumieniu art. 4 ust. 2 powołanej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny nie podzielił tego stanowiska wychodząc przede wszystkim z założenia, że może ono prowadzić do sytuacji, w której w tej samej materii obowiązywałyby dwa różnej treści i rangi akty prawne. Wbrew bowiem twierdzeniom wnioskodawcy i przedstawiciela Rady Ministrów, nie do przyjęcia jest stanowisko, że z chwilą podjęcia przez Krajową Radę Rzemiosła wspomnianej uchwały kwestionowana we wniosku uchwała Rady Ministrów nr 49 w zakresie dotyczącym Centralnego Związku Rzemiosła stanie się nieaktualna. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego taka automatyczna i domniemana dezaktualizacja obowiązujących przepisów nie ma żadnego oparcia w ustalonych regułach legislacyjnych, a ponadto nie dałaby się pogodzić z zasadą spójności i pewności systemu prawnego. Uchylenie kwestionowanych przez wnioskodawcę przepisów mogło nastąpić w wyniku podjęcia przez Radę Ministrów stosownej uchwały. Dnia 28 listopada 1986 r. umocowany przedstawiciel Rady Ministrów złożył wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z uwagi na to, że Rada Ministrów uchwałą nr 186/86 z dnia 26 listopada 1986 r. podjętą na podstawie art. 79 Kodeksu pracy, zmieniła powołaną uchwałę nr 49 Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. skreślając w § 1 ust. 1 pkt 3. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższy wniosek za zasadny i dlatego postępowanie w sprawie na podstawie wymienionego art. 4 ust. 2 umorzył.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI