U 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek grupy posłów dotyczący zgodności z Konstytucją RP art. 2 uchwały Sejmu z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus. Wnioskodawcy zarzucili, że zakres działania komisji został określony w sposób wadliwy, z naruszeniem zasady określoności prawa (art. 2 Konstytucji), że nie stanowi on "określonej sprawy" w rozumieniu art. 111 ust. 1 Konstytucji, a także że narusza zasadę podziału władz (art. 10 Konstytucji) i funkcję kontrolną Sejmu (art. 95 ust. 2 Konstytucji) poprzez umożliwienie oceny działań sądów. Trybunał, oprócz analizy zarzutów materialnoprawnych, zbadał również tryb wydania uchwały. Stwierdził, że działania Marszałka Sejmu i organów postępowania wykonawczego, które doprowadziły do pozbawienia posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika możliwości udziału w pracach Sejmu nad uchwałą, naruszyły zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W konsekwencji, wadliwie ukształtowany skład Sejmu uchwalił kontrolowaną uchwałę. Trybunał uznał art. 2 uchwały za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, wskazując na nieprecyzyjność sformułowań, pojemność definicji "czynności operacyjno-rozpoznawczych", szeroki zakres podmiotowy i czasowy działania komisji, co uniemożliwiało zakwalifikowanie przedmiotu jej działania jako "określonej sprawy". Ponadto, Trybunał podkreślił, że komisja śledcza nie może oceniać legalności działań sądów, co stanowiłoby naruszenie zasady podziału władz. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady państwa prawnego, zasady określoności prawa, zasady podziału władz w kontekście działalności komisji śledczych i kontroli operacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Sejmu dotyczącej komisji śledczej ds. Pegasusa i związanych z nią kontrowersji proceduralnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 2 uchwały Sejmu powołującej Komisję Śledczą ds. Pegasusa, określający jej zakres działania, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada państwa prawnego, zasada określoności prawa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 2 uchwały jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Zakres działania komisji został określony w sposób nieprecyzyjny, z użyciem niejednoznacznych sformułowań i pojemnej definicji, co narusza zasadę określoności prawa. Ponadto, wadliwy tryb uchwalenia uchwały, wynikający z bezprawnych działań uniemożliwiających posłom udział w głosowaniu, naruszył zasadę państwa prawnego.
Czy zakres działania Komisji Śledczej ds. Pegasusa, określony w art. 2 uchwały, stanowi "określoną sprawę" w rozumieniu art. 111 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres działania komisji nie stanowi "określonej sprawy".
Uzasadnienie
Zakres działania komisji jest zbyt szeroki, obejmuje wiele organów i długi okres, co czyni go badaniem wycinka działalności państwa, a nie konkretnej, sprecyzowanej sprawy.
Czy art. 2 uchwały Sejmu powołującej Komisję Śledczą ds. Pegasusa, poprzez umożliwienie badania legalności działań sądów, narusza zasadę podziału władz (art. 10 Konstytucji) i funkcję kontrolną Sejmu (art. 95 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza te zasady.
Uzasadnienie
Komisja śledcza nie może oceniać legalności orzeczeń sądowych, gdyż stanowi to ingerencję w niezawisłość sędziowską i narusza zasadę podziału władz. Zakres działania komisji wykracza poza konstytucyjnie dopuszczalną kontrolę Sejmu nad organami administracji rządowej.
Czy działania Marszałka Sejmu i organów postępowania wykonawczego, które uniemożliwiły posłom Kamińskiemu i Wąsikowi udział w pracach Sejmu nad uchwałą, naruszyły zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działania te naruszyły zasadę państwa prawnego.
Uzasadnienie
Działania te, w tym próba stwierdzenia wygaśnięcia mandatów poselskich wbrew prawomocnym orzeczeniom Sądu Najwyższego i bezprawne pozbawienie wolności, były rażącym naruszeniem prawa i doprowadziły do uchwalenia uchwały przez Sejm w wadliwym składzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| grupa posłów | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | podmiot uchwałodawczy |
Przepisy (9)
Główne
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada określoności prawa, zasada podziału władz.
Konstytucja art. 111 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm może powołać komisję śledczą do zbadania określonej sprawy.
Pomocnicze
Konstytucja art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podziału i równowagi władz.
Konstytucja art. 95 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm sprawuje kontrolę nad działalnością Rady Ministrów.
Konstytucja art. 139
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo łaski Prezydenta RP.
u.o.t.p.TK art. 47 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne wniosku do Trybunału Konstytucyjnego.
u.o.t.p.TK art. 68
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Obowiązek badania przez Trybunał Konstytucyjny trybu wydania aktu normatywnego.
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 5a
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Status posła pozbawionego wolności.
ustawa o sejmowej komisji śledczej art. 8 § 2
Ustawa o sejmowej komisji śledczej
Przedmiot działania komisji śledczej nie może obejmować oceny zgodności z prawem orzeczeń sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres działania komisji śledczej jest nieprecyzyjny i zbyt szeroki, co narusza zasadę określoności prawa. • Zakres działania komisji nie stanowi "określonej sprawy" w rozumieniu art. 111 ust. 1 Konstytucji. • Komisja śledcza nie może oceniać legalności działań sądów, co narusza zasadę podziału władz. • Tryb uchwalenia uchwały był wadliwy z powodu bezprawnych działań uniemożliwiających posłom udział w pracach Sejmu.
Godne uwagi sformułowania
"zakres działań Komisji Śledczej został określony w sposób wadliwy, z naruszeniem zasady określoności prawa" • "zakres działań komisji śledczej nie jest „sprawą” w rozumieniu art. 111 ust. 1 Konstytucji" • "badanie i ocena legalności, prawidłowości i celowości podejmowanych działań, podczas gdy konstytucyjnym celem działania komisji śledczej może być ustalenie stanu faktycznego, a nie badanie legalności działań innych organów państwa" • "działania Marszałka Sejmu oraz organów postępowania karnego wykonawczego – ignorujące wskazane orzeczenia Sądu Najwyższego – doprowadziły do petryfikacji stanu naruszenia zasady państwa prawnego" • "komisja śledcza nie może badać legalności postanowień sądów powszechnych wydawanych m.in. w przedmiocie stosowania kontroli operacyjnej"
Skład orzekający
Zbigniew Jędrzejewski
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady państwa prawnego, zasady określoności prawa, zasady podziału władz w kontekście działalności komisji śledczych i kontroli operacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Sejmu dotyczącej komisji śledczej ds. Pegasusa i związanych z nią kontrowersji proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnej komisji śledczej ds. Pegasusa, a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma istotne znaczenie dla funkcjonowania państwa, podziału władz i praw obywatelskich. Wątek proceduralny związany z posłami Kamińskim i Wąsikiem dodaje dramatyzmu.
“Trybunał Konstytucyjny: Komisja śledcza ds. Pegasusa nielegalna! Kluczowe orzeczenie dla państwa prawnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.