U 2/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek grupy posłów dotyczył zbadania zgodności uchwały Sejmu z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań podjętych w celu przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. w formie głosowania korespondencyjnego z przepisami Konstytucji. Głównym zarzutem było to, że uchwała, a w szczególności jej art. 2 określający zakres działania komisji, nie precyzuje wystarczająco "określonej sprawy", co jest wymogiem konstytucyjnym (art. 111 ust. 1 Konstytucji). Wnioskodawcy wskazywali na brak precyzyjnego określenia przedmiotu badania (czy dotyczy to tylko wyborów korespondencyjnych, czy wszystkich wyborów prezydenckich), horyzontu czasowego, a także na możliwość ingerencji komisji w kompetencje innych organów konstytucyjnych (Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego). Trybunał Konstytucyjny, po analizie, uznał art. 1 uchwały (akt kreujący komisję) za niedopuszczalny do kontroli konstytucyjności, ponieważ jest to akt stosowania prawa, a nie stanowienia. Natomiast art. 2 uchwały, określający zakres działania komisji, został uznany za akt normatywny podlegający kontroli. Trybunał stwierdził, że art. 2 uchwały jest niezgodny z art. 111 ust. 1 Konstytucji, ponieważ nie określa on "określonej sprawy" w sposób wystarczająco precyzyjny, co narusza wymóg konstytucyjny. Ponadto, brak precyzji w określeniu zakresu działania komisji narusza zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji) oraz zasadę podziału władz (art. 2 Konstytucji), stwarzając ryzyko nadmiernej ingerencji w kompetencje innych organów. W związku z tym, Trybunał orzekł, że art. 2 uchwały jest niezgodny z art. 111 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zakresu i precyzji działania komisji śledczych, interpretacja art. 111 Konstytucji, zasady legalizmu i podziału władz w kontekście kontroli parlamentarnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji powołania komisji śledczej do zbadania wyborów korespondencyjnych w 2020 r. i jej zakresu działania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 2 uchwały Sejmu powołującej komisję śledczą do zbadania wyborów korespondencyjnych w 2020 r. precyzyjnie określa "określoną sprawę" w rozumieniu art. 111 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 2 uchwały nie określa "określonej sprawy" w sposób wystarczająco precyzyjny, co narusza art. 111 ust. 1 Konstytucji.
Uzasadnienie
Brak precyzyjnego określenia przedmiotu, zakresu czasowego i podmiotowego działania komisji śledczej uniemożliwia realizację konstytucyjnego wymogu zbadania "określonej sprawy" i narusza zasadę legalizmu oraz podziału władz.
Czy uchwała Sejmu powołująca komisję śledczą, w zakresie określającym jej zadania, ma charakter normatywny i podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 2 uchwały Sejmu, określający zakres działania komisji śledczej, ma charakter normatywny i podlega kontroli konstytucyjności.
Uzasadnienie
Zakres działania komisji śledczej, określony w uchwale Sejmu, stanowi element normy kompetencyjnej, który uzupełnia przepisy ustawy o sejmowej komisji śledczej, nadając mu tym samym charakter normatywny i poddając go kontroli Trybunału Konstytucyjnego.
Czy nieprecyzyjne określenie zakresu działania komisji śledczej narusza zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji) i zasadę podziału władz (art. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprecyzyjne określenie zakresu działania komisji śledczej narusza zasadę legalizmu i podziału władz.
Uzasadnienie
Organy władzy publicznej muszą działać na podstawie i w granicach prawa, a kompetencje powinny być jednoznacznie określone. Nieprecyzyjność uchwały Sejmu stwarza ryzyko nadmiernej ingerencji w kompetencje innych organów i narusza zasadę podziału władz.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| grupa posłów | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | organ powołujący komisję |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania (nie zgłosił udziału) |
Przepisy (6)
Główne
Konstytucja RP art. 111 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Komisja śledcza może być powołana do zbadania określonej sprawy. Określoność sprawy jest przesłanką konstytucyjności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, która wymaga precyzyjnego określenia kompetencji organów władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Pomocnicze
u.s.k.ś. art. 1
Ustawa o sejmowej komisji śledczej
u.s.k.ś. art. 2
Ustawa o sejmowej komisji śledczej
u.s.k.ś. art. 7 § 1
Ustawa o sejmowej komisji śledczej
Komisja jest związana zakresem przedmiotowym określonym w uchwale o jej powołaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak precyzyjnego określenia "określonej sprawy" przez komisję śledczą. • Naruszenie zasady legalizmu i podziału władz przez nieprecyzyjny zakres działania komisji. • Uchwała Sejmu w zakresie określenia zadań komisji ma charakter normatywny i podlega kontroli TK.
Godne uwagi sformułowania
Komisja śledcza jest jednym z instrumentów kontroli sejmowej. • Granice działania komisji śledczych są wyznaczone konstytucyjnymi granicami kontroli sejmowej. • Uchwała Sejmu, której wybrane przepisy zostały zakwestionowane, odpowiada formalnym cechom aktu normatywnego. • Komisja śledcza może badać wyłącznie działalność organów i instytucji publicznych wyraźnie poddanych przez Konstytucję i ustawy kontroli Sejmu. • Nie można przypisywać sobie kompetencji, które konstytucyjnie są zastrzeżone dla innych organów.
Skład orzekający
Krystyna Pawłowicz
przewodniczący
Julia Przyłębska
członek
Bogdan Święczkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu i precyzji działania komisji śledczych, interpretacja art. 111 Konstytucji, zasady legalizmu i podziału władz w kontekście kontroli parlamentarnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania komisji śledczej do zbadania wyborów korespondencyjnych w 2020 r. i jej zakresu działania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii ustrojowych związanych z kontrolą parlamentarną, podziałem władz i precyzją prawa, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem państwa.
“Trybunał Konstytucyjny: Uchwała Sejmu o komisji śledczej do wyborów 2020 niezgodna z Konstytucją z powodu "nieokreślonej sprawy".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.