U. 12/92
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że oceny z religii organizowanej przez szkoły publiczne, nawet poza ich fizycznym terenem, mogą być umieszczane na świadectwach szkolnych.
Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął wątpliwości dotyczące wcześniejszego orzeczenia w sprawie nauczania religii. Wyjaśniono, że zdanie o niezgodności z prawem nauczania religii poza szkołami publicznymi dotyczy sytuacji, gdy nauczanie jest organizowane wyłącznie przez Kościoły, a nie przez same szkoły publiczne. Oznacza to, że oceny z religii organizowanej przez szkoły, nawet w punktach katechetycznych czy grupach międzyszkolnych, mogą być wpisywane na świadectwa.
Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując wątpliwości zgłaszane przez niektóre Kościoły, wyjaśnił znaczenie punktu 7 swojego wcześniejszego orzeczenia z dnia 20 kwietnia 1993 r. (sygn. akt U. 12/92). Wątpliwości dotyczyły interpretacji zdania o niezgodności z prawem przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, w zakresie w jakim dotyczy nauczania religii lub etyki poza szkołami publicznymi. Trybunał wyjaśnił, że zwrot „poza szkołami publicznymi” odnosi się do sytuacji, gdy nauczanie religii jest organizowane wyłącznie przez Kościoły, a nie przez system oświaty publicznej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy nauczanie religii jest organizowane przez szkoły publiczne (organy prowadzące szkoły), nawet jeśli odbywa się ono poza fizycznym budynkiem szkolnym, np. w punktach katechetycznych czy grupach międzyszkolnych. W takich przypadkach szkoły mają prawo umieszczać oceny z religii na świadectwach, ponieważ szkoła nie może poświadczać tego, co dzieje się całkowicie poza nią. Trybunał podkreślił, że jego orzeczenie nie kwestionuje możliwości organizowania nauki religii przez szkoły publiczne, a jedynie sytuacje, gdy nauczanie to jest całkowicie poza systemem oświaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zdanie to nie dotyczy sytuacji, w których nauczanie religii organizowane jest przez szkoły publiczne (organy prowadzące szkoły), bez względu na miejsce nauczania.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że zwrot „poza szkołami publicznymi” odnosi się do nauczania organizowanego wyłącznie przez Kościoły, a nie przez system oświaty publicznej. Szkoły publiczne mogą organizować nauczanie religii, nawet poza budynkiem szkolnym, i umieszczać oceny na świadectwach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyjaśnienie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | zgłaszający wątpliwości |
| Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | zgłaszający wątpliwości |
Przepisy (5)
Główne
rozp. MEN art. 9 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych
Przepis ten w zakresie, w jakim dotyczy nauczania religii lub etyki poza szkołami publicznymi jest niezgodny z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Wyjaśniono, że 'poza szkołami publicznymi' oznacza organizowanie nauczania wyłącznie przez Kościoły, a nie przez szkoły publiczne.
Pomocnicze
u.s.o. art. 12 § ust. 2
Ustawa o systemie oświaty
rozp. MEN art. 2 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych
Niezakwestionowany przez Trybunał, potwierdza możliwość organizacji nauczania religii w pozaszkolnych punktach katechetycznych.
rozp. MEN art. 5 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych
Niezakwestionowany przez Trybunał, potwierdza możliwość organizacji nauczania religii w pozaszkolnych punktach katechetycznych.
uchwała Sejmu art. 44
Uchwała Sejmu z dnia 31 lipca 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa prawna do rozstrzygania wątpliwości na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
zdanie drugie punktu 7 orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r., sygn. akt U. 12/92 nie dotyczy sytuacji, w których nauczanie religii organizowane jest przez szkoły publiczne (organy prowadzące szkoły), bez względu na miejsce nauczania. Przepis § 9 ust. 4 powołanego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy nauczania religii lub etyki poza szkołami publicznymi jest niezgodny z art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Szkoła nie może bowiem poświadczyć na świadectwie tego co dzieje się całkowicie poza nią i o czym może nawet nie wiedzieć.
Skład orzekający
Mieczysław Tyczka
przewodniczący
Tomasz Dybowski
członek
Kazimierz Działocha
członek
Maria Łabor-Soroka
członek
Wojciech Łączkowski
sprawozdawca
Remigiusz Orzechowski
członek
Janina Zakrzewska
członek
Andrzej Zoll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nauczania religii w szkołach publicznych i umieszczania ocen na świadectwach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i interpretacji orzeczenia TK z 1993 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii religii w szkołach publicznych i interpretacji przepisów, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem oświatowym i wyznaniowym.
“Religia w szkole: Czy ocena na świadectwie zawsze jest legalna? Wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony28 Postanowienie z dnia 14 lipca 1993 r. Sygn. akt (U. 12/92) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia TK Mieczysław Tyczka Sędziowie TK: Tomasz Dybowski Kazimierz Działocha Maria Łabor-Soroka Wojciech Łączkowski - sprawozdawca Remigiusz Orzechowski Janina Zakrzewska Andrzej Zoll na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 1993 r. w trybie art. 44 uchwały Sejmu z dnia 31 lipca 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 39, poz. 184), rozstrzygając wątpliwości dotyczące treści drugiego zdania punktu 7 orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r., sygn. akt U. 12/92. postanowił: wyjaśnić, iż zdanie drugie punktu 7 orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r., sygn. akt U. 12/92 nie dotyczy sytuacji, w których nauczanie religii organizowane jest przez szkoły publiczne (organy prowadzące szkoły), bez względu na miejsce nauczania. UZASADNIENIE Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie zetknął się z wątpliwościami, zgłaszanymi przez niektóre Kościoły, dotyczącymi pkt 7 orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r., sygn. akt U. 12/92. Wątpliwości związane są z zakresem, w jakim Trybunał Konstytucyjny orzekł nielegalność przepisu (§ 9) ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 36, poz. 155). Dotyczy to drugiego zdania pkt 7 cytowanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zdanie to brzmi: "Przepis § 9 ust. 4 powołanego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy nauczania religii lub etyki poza szkołami publicznymi jest niezgodny z art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty". Zdanie to jest niekiedy rozumiane w ten sposób, że dotyczy ono nauczania religii poza terenem szkól publicznych w znaczeniu fizycznym choćby nawet było ono organizowane przez szkoły publiczne. Takie wątpliwości zgłosił np. Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej i Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego przesądza jedynie to, że na świadectwie szkoły publicznej nie można umieszczać ocen z religii nauczanej poza systemem oświaty publicznej (według określenia zawartego w orzeczeniu TK poza szkołami publicznymi). Przy czym nie chodzi tu o fizyczne miejsce, w których te zajęcia się odbywają. Mogą się bowiem one odbywać np. w zorganizowanym przez organ prowadzący szkołę punkcie nauczania religii dla tzw. grupy międzyszkolnej lub w pozaszkolnym punkcie katechetycznym, co wyraźnie wynika z niezakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny § 2 ust. 2 oraz § 5 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Zwrot "poza szkołami publicznymi" użyty w omawianym fragmencie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r. nawiązuje do tytułu i do materii regulacji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Dotyczy więc tylko takich sytuacji, w których nauczanie religii jest organizowane nie przez szkoły publiczne, lecz wyłącznie przez Kościoły, tj. znajduje się poza systemem oświaty publicznej. Szkoła nie może bowiem poświadczyć na świadectwie tego co dzieje się całkowicie poza nią i o czym może nawet nie wiedzieć. W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny uznał nielegalność przepisu ś9 ust.4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. W pozostałym zakresie przepis ten obowiązuje nadal. Pomimo, że Trybunał Konstytucyjny nie podjął tej sprawy z własnej inicjatywy to jednak uznał, że należy ją w powyższy sposób rozstrzygnąć ponieważ brzmienie § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej nie rozróżnia organizowania nauki religii przez szkoły publiczne od organizowania tego nauczania przez same Kościoły. Nie ma więc przeszkód, aby na świadectwie szkoły publicznej umieszczać oceny z religii, jeśli jej nauczanie było organizowane przez szkoły publiczne (organ prowadzący szkołę), choćby nawet odbywało się ono w tzw. grupach międzyszkolnych lub pozaszkolnych punktach katechetycznych. Wyjaśniając w powyższy sposób powstałe wątpliwości Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.