Tw 9/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił dalszego rozpoznania wniosku Rady Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim dotyczącego zgodności przepisów Prawa budowlanego i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją i Europejską Kartą Samorządu Lokalnego z powodu braków formalnych i przekroczenia zakresu legitymacji.
Rada Miejska w Bytomiu Odrzańskim złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego kwestionując zgodność szeregu przepisów ustawowych z Konstytucją RP i Europejską Kartą Samorządu Lokalnego, argumentując, że naruszają one dochody gmin. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie dotyczącym przepisów Prawa budowlanego i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadniono to tym, że wskazane przepisy nie dotyczą bezpośrednio dochodów gmin lub że wniosek nie obejmuje wszystkich niezbędnych przepisów do oceny zgodności, co skutkuje przekroczeniem zakresu legitymacji czynnej Rady Miejskiej.
Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rady Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim dotyczący zgodności szeregu przepisów ustawowych z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego. Wniosek dotyczył m.in. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Prawa budowlanego, ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rada argumentowała, że zakwestionowane przepisy prowadzą do uszczuplenia dochodów gmin bez odpowiedniej rekompensaty. Trybunał Konstytucyjny, działając w trybie wstępnego rozpoznania, postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie dotyczącym przepisów Prawa budowlanego (art. 3 pkt 3 i 3a) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 27 ust. 1). Jako przyczynę wskazano, że wnioskodawca nie powiązał zaskarżonych przepisów z innymi kluczowymi regulacjami (np. ustawą o podatkach i opłatach lokalnych czy ustawą o dochodach), które są niezbędne do oceny zgodności z Konstytucją w kontekście dochodów gmin. W konsekwencji, Trybunał uznał, że wniosek w tych częściach nie pochodzi od podmiotu uprawnionego, gdyż przekracza zakres legitymacji czynnej Rady Miejskiej, wynikający z art. 191 ust. 2 Konstytucji RP. W pozostałym zakresie wniosek został przekazany do merytorycznego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek w tym zakresie nie może być rozpoznany z powodu braków formalnych i przekroczenia zakresu legitymacji czynnej Rady Miejskiej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zaskarżone przepisy Prawa budowlanego nie regulują bezpośrednio opodatkowania kabli, a ocena dochodów gminy wymaga analizy również ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o dochodach. Ponieważ te ostatnie nie były przedmiotem zaskarżenia, wniosek nie pochodzi od podmiotu uprawnionego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rada Miejska w Bytomiu Odrzańskim | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (29)
Główne
ustawa o dochodach art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 4
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W zakresie, w jakim nie uwzględnia mechanizmów kompensujących utracone dochody i koszty dodatkowych zadań jednostek samorządu terytorialnego.
ustawa o dochodach art. 4 § ust. 2 i 3
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W zakresie, w jakim przewidują udział gminy we wpływach podatku z podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych na poziomie nieadekwatnym do zakresu nałożonych na nią zadań.
ustawa o dochodach art. 9 § ust. 1
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W zakresie, w jakim przewidują udział gminy we wpływach podatku z podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych na poziomie nieadekwatnym do zakresu nałożonych na nią zadań.
prawo budowlane art. 3 § pkt 3 i 3a
Ustawa – Prawo budowlane
W brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w zakresie, w jakim skutki zmiany ustawowej ograniczają dochody gminy bez ich rekompensaty.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 17 § ust. 1
W zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 77 § ust. 1
W zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 79 § ust. 1
W zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 176 § pkt 4 i 5
W zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 247 § ust. 4
W zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
ustawa o sus art. 16 § ust. 1b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 21 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie, w jakim zwiększa obciążenia finansowe gmin bez zapewnienia środków kompensujących powstały w ten sposób uszczerbek.
ustawa o pomocy społecznej art. 17 § ust. 1 pkt 19 i 20
Ustawa o pomocy społecznej
W brzmieniu nadanym przez art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie, w zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki.
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim prowadzi do istotnego obniżenia przychodów podatkowych gminy bez jednoczesnego ograniczenia nałożonych na nią zadań.
Konstytucja RP art. 191 § ust. 1 pkt 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie zgodności aktów normatywnych.
Konstytucja RP art. 191 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przedmiotem wniosku organów stanowiących JST mogą być tylko takie przepisy, które dotyczą spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 167 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady finansowania samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 16 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady dotyczące samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 165 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady dotyczące finansów samorządu terytorialnego.
EKSL art. 1
Europejska Karta Samorządu Lokalnego
Zasady dotyczące samorządu lokalnego.
EKSL art. 9 § ust. 1, 2 i 4
Europejska Karta Samorządu Lokalnego
Zasady dotyczące finansowania samorządu lokalnego.
Pomocnicze
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 10
W związku z art. 17 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1.
ustawa o TK art. 36 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wniosek przedstawiony przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
ustawa o TK art. 32 § ust. 1 i 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
W postępowaniu wstępnym Trybunał bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Trybunał bada, czy wniosek nie jest oczywiście bezzasadny.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicje budynku i budowli na potrzeby podatku od nieruchomości.
ustawa o dochodach art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Źródła dochodów gminy, w tym wpływy z podatków od nieruchomości.
ustawa o dochodach art. 3 § ust. 2
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Definicja dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego.
ustawa o dochodach art. 2 § pkt 5
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Definicja ogólnej kwoty wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek nie obejmuje wszystkich niezbędnych przepisów do oceny zgodności z Konstytucją w kontekście dochodów gmin. Zaskarżone przepisy nie dotyczą bezpośrednio dochodów gmin, a jedynie pośrednio wpływają na ich budżety. Rada Miejska przekroczyła zakres swojej legitymacji czynnej, nie wskazując wszystkich relewantnych przepisów do kontroli.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot kontroli wykracza poza zakres ograniczonej rzeczowo legitymacji wniosek nie pochodzi od podmiotu uprawnionego oczywiście bezzasadny
Skład orzekający
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu legitymacji czynnej organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego we wnioskach do Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o kontrolę konstytucyjności przepisów dotyczących dochodów samorządu, gdzie kluczowe jest powiązanie z innymi ustawami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i samorządowym ze względu na precyzyjne określenie granic legitymacji czynnej organów JST.
“Trybunał Konstytucyjny stawia granice wnioskom samorządów: kluczowe znaczenie ma zakres legitymacji.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony373/5/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 17 września 2014 r. Sygn. akt Tw 9/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim o zbadanie zgodności: art. 7 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 4 ust. 2 i 3 oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 17 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 10, art. 176 pkt 4 i 5 oraz art. 247 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135, ze zm.) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 16 ust. 1b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 21 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 291, poz. 1706) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.); art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.), p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności: art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.), art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.). UZASADNIENIE W dniu 16 kwietnia 2014 r. Rada Miejska w Bytomiu Odrzańskim skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wniosek (dalej także: wnioskodawca, Rada) o zbadanie zgodności: po pierwsze, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.; dalej: ustawa o dochodach) w zakresie, w jakim nie uwzględnia mechanizmów kompensujących utracone dochody i koszty dodatkowych zadań jednostek samorządu terytorialnego –z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji oraz art. 9 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.; dalej: EKSL); po drugie, art. 4 ust. 2 i 3 oraz art. 9 ust. 1 ustawy o dochodach w zakresie, w jakim przewidują udział gminy we wpływach podatku z podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych na poziomie nieadekwatnym do zakresu nałożonych na nią zadań; po trzecie, art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.; dalej: prawo budowlane) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675; dalej: ustawa z 2010 r.) w zakresie, w jakim skutki zmiany ustawowej ograniczają dochody gminy bez ich rekompensaty – z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 EKSL; po czwarte, art. 17 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 10, art. 176 pkt 4 i 5 oraz art. 247 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135, ze zm.) w zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki; po piąte, art. 16 ust. 1b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 21 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 291, poz. 1706) w zakresie, w jakim zwiększa obciążenia finansowe gmin bez zapewnienia środków kompensujących powstały w ten sposób uszczerbek; po szóste, art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753) w zakresie, w jakim rozszerza zakres zadań własnych gmin bez zapewnienia środków kompensujących wynikające stąd dodatkowe wydatki; po siódme, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.; dalej: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588; dalej: ustawa zmieniająca z 2006 r.) w zakresie, w jakim prowadzi do istotnego obniżenia przychodów podatkowych gminy bez jednoczesnego ograniczenia nałożonych na nią zadań – z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 EKSL. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), a także, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności aktów normatywnych (ich części) z aktami normatywnymi mającymi wyższą rangę w hierarchicznie zbudowanym systemie źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Jednakże legitymacja tych podmiotów została – w porównaniu z uprawnieniami przysługującymi podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji – ograniczona przez ustrojodawcę w ten sposób, że przedmiotem wniosku mogą być tylko takie przepisy, które dotyczą spraw objętych „zakresem działania wnioskodawcy” (art. 191 ust. 2 Konstytucji). Zakres działania samorządu terytorialnego wyznaczają przepisy Konstytucji i ustaw. 3. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywany wniosek dotknięty jest dwoma uchybieniami formalnymi: po pierwsze – w odniesieniu do zarzutu niezgodności art. 3 pkt 3 i 3a prawa budowlanego w brzmieniu nadanym przez ustawę z 2010 r., w zakresie, w jakim skutki zmiany ustawowej ograniczają dochody gminy bez ich rekompensaty, z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 EKSL; po drugie – w odniesieniu do zarzutu niezgodności art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. a ustawy zmieniającej z 2006 r., w zakresie, w jakim prowadzi do istotnego obniżenia przychodów podatkowych gminy bez jednoczesnego ograniczenia nałożonych na nią zadań, z art. 2 i art. 167 ust. 1 i 4 w związku z art. 16 ust. 2 i art. 165 Konstytucji oraz art. 9 ust. 2 i 4 w związku z art. 1 EKSL. 4. Po analizie dopuszczalności kontroli kwestionowanych przepisów prawa budowlanego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wskazany we wniosku przedmiot kontroli wykracza poza zakres ograniczonej rzeczowo legitymacji (art. 191 ust. 2 Konstytucji), która w niniejszej sprawie przysługuje Radzie Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim. 4.1. Wnioskodawca zaskarżył art. 3 pkt 3 i 3a prawa budowlanego, zgodnie z którym budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; oraz określający, że obiekt liniowy to obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Wnioskodawca podkreśla, że skoro kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego, to w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stanowiącym dochód podatkowy gminy, co z kolei prowadzi do strat w budżetach jednostek samorządu terytorialnego. 4.2. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że art. 3 pkt 3 i 3a prawa budowlanego nie jest przepisem, który określa zasady opodatkowania kabli (kanalizacji kablowej). Te bowiem są przedmiotem unormowania zawartego (co przyznaje sam wnioskodawca) w art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849; dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych). Przywołane przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowią, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy czym budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; a budowlą – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że do skonstruowania kwestionowanej przez wnioskodawcę normy prawnej niezbędne jest odniesienie się zarówno do przepisów prawa budowlanego, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. 4.3. Trybunał Konstytucyjny uznaje za zasadne podkreślić, że podnoszony we wniosku zarzut uszczuplenia dochodów podatkowych gminy powinien również zostać powiązany z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o dochodach, który stwierdza, że źródłem dochodów gminy są wpływy z podatków od nieruchomości. 4.4. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Rada Miejska w Bytomiu Odrzańskim domaga się zbadania konstytucyjności samodzielnie art. 3 pkt 3 i 3a prawa budowlanego, jednak bez uwzględnienia treści art. 3 pkt 3 i 3a prawa budowlanego w związku art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o dochodach zarzut taki należałoby ocenić jako oczywiście bezzasadny. 4.5. Trybunał Konstytucyjny ustalił przy tym, że art. 2 ust. 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o dochodach nie zostały jednak wskazane jako przedmiot zaskarżenia w uchwale nr XXV/252/2014 Rady Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim z dnia 31 stycznia 2014 r. Oznacza to, że w powyższym zakresie wniosek nie pochodzi od podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 5. Po analizie dopuszczalności kontroli kwestionowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wskazany we wniosku przedmiot kontroli wykracza poza zakres ograniczonej rzeczowo legitymacji (art. 191 ust. 2 Konstytucji), która w niniejszej sprawie przysługuje Radzie Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim. 5.1. Zdaniem wnioskodawcy art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim prowadzi do istotnego obniżenia przychodów podatkowych gminy bez jednoczesnego ograniczenia nałożonych na nią zadań, jest niezgodny z Konstytucją i EKSL. Rada podkreśla, że z uwagi na zaliczkowe wpłacanie podatku dochodowego od osób fizycznych przez pracodawców, wprowadzenie nowych stawek podatkowych (18% i 32%) skutkowało obniżeniem dochodów gminy. 5.2. Kwestionowany art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza dwustopniową skalę podatkową, a nadto reguluje szczegółowo inne wskazane w nim sytuacje, m.in. dotyczące podatników, którzy osiągają przychody wyłącznie z tytułu emerytur i rent niepodlegających podwyższeniu, stosownie do art. 55 ust. 6 tej ustawy. 5.3. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przepisem, który reguluje kwestie dochodów własnych jednostki samorządu terytorialnego – udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych. 5.4. Powyższe dowodzi, że Rada domaga się zbadania konstytucyjności nie tyle art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ile art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku art. 3 ust. 2 (stanowiącego, że w rozumieniu ustawy dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnego są również udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z podatku dochodowego od osób prawnych) w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o dochodach (w myśl którego „ilekroć w ustawie jest mowa o ogólnej kwocie wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych – rozumie się przez to 100% wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych, pobieranego na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych [Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, Nr 57 poz. 352 i Nr 75, poz. 473], oraz podatku pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 19%; przez wpływy rozumie się wpłaty pomniejszone o dokonane zwroty)”. 5.5. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że art. 3 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o dochodach nie zostały wskazane jako przedmiot zaskarżenia w uchwale nr XXV/252/2014 Rady Miejskiej w Bytomiu Odrzańskim z dnia 31 stycznia 2014 r. Oznacza to, że w powyższym zakresie wniosek nie pochodzi od podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu we wskazanym zakresie (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 6. W odniesieniu do pozostałych zakwestionowanych przez Radę przepisów wniosek został przekazany do merytorycznego rozpoznania. Z powyższych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI