Tw 9/09

Trybunał Konstytucyjny2009-07-22
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
emerytury pomostoweTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPwniosekbraki formalnezwiązki zawodoweprawo pracy

Trybunał Konstytucyjny odmówił dalszego biegu wnioskowi Forum Związków Zawodowych w sprawie zgodności przepisów o emeryturach pomostowych z Konstytucją z powodu braków formalnych wniosku.

Forum Związków Zawodowych złożyło wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy o emeryturach pomostowych z Konstytucją. Trybunał wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych, w tym uzasadnienia zarzutów i przedstawienia dokumentów potwierdzających statutowe uprawnienia. Wnioskodawca nie usunął braków w całości, co skutkowało odmową nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności kluczowych przepisów z Konstytucją.

Prezydium Forum Związków Zawodowych złożyło wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stwierdził braki formalne wniosku i wezwał wnioskodawcę do ich usunięcia. Wśród braków wskazano m.in. konieczność uzasadnienia, w jaki sposób kwestionowane przepisy naruszają Konstytucję, powołania przepisów statutowych potwierdzających uprawnienia Prezydium do złożenia wniosku oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających prawidłowość podjętych uchwał. Wnioskodawca odniósł się do wezwania, jednak Trybunał uznał, że braki formalne nie zostały w pełni usunięte. W szczególności, wnioskodawca nie uzasadnił, w jaki sposób art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 44 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych naruszają art. 2 i art. 32 Konstytucji. Z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności wskazanych przepisów z Konstytucją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie został rozpoznany merytorycznie z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, ponieważ wnioskodawca nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych, w tym nie uzasadnił w sposób wystarczający, w jaki sposób kwestionowane przepisy naruszają wskazane przepisy Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Prezydium Forum Związków Zawodowychinstytucjawnioskodawca

Przepisy (10)

Główne

u.e.p. art. 1 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o emeryturach pomostowych

Wyznacza przedmiotowy zakres ustawy.

u.e.p. art. 44 § pkt 1

Ustawa o emeryturach pomostowych

Dotyczy wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

u.o.TK art. 36 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wnioski organów związków zawodowych podlegają wstępnemu rozpoznaniu.

u.o.TK art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymogi formalne wniosku.

u.o.TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanka odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi (oczywista bezzasadność, braki formalne).

Konstytucja RP art. 191 § ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podmiotowość organów związków zawodowych do składania wniosków do TK.

u.e.i.r. z FUS art. 24 § ust. 2 i 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

u.z.f.ś.s. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Wysokość odpisu podstawowego na ZFŚS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie zarzutów naruszenia Konstytucji przez wnioskodawcę. Nieusunięcie braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie. Przepisy art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych wyznaczają jedynie przedmiotowy zakres ustawy, co czyni zarzut naruszenia Konstytucji przez te przepisy oczywiście bezzasadnym.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi uzasadnienie, w jaki sposób [...] naruszają, zdaniem wnioskodawcy, art. 2 i art. 32 Konstytucji zarzut naruszenia powołanych wzorców kontroli przez kwestionowany przepis należy uznać za oczywiście bezzasadny Okoliczność ta [...] stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi

Skład orzekający

Janusz Niemcewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego, wymogi formalne wniosków związków zawodowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych, nie rozstrzyga merytorycznie o zgodności przepisów z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze złożeniem wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o zgodności przepisów z Konstytucją, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
219/4/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 22 lipca 2009 r. Sygn. akt Tw 9/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydium Forum Związków Zawodowych o zbadanie zgodności: art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1-6, art. 4 pkt 5 i 6, art. 44 pkt 1 i art. 57 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności: art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. UZASADNIENIE W dniu 24 marca 2009 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Prezydium Forum Związków Zawodowych o zbadanie zgodności art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1-6, art. 4 pkt 5 i 6, art. 44 pkt 1 i art. 57 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656; dalej: ustawa o emeryturach pomostowych) z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 2009 r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, braków formalnych wniosku przez: uzasadnienie, w jaki sposób art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 44 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych naruszają, zdaniem wnioskodawcy, art. 2 i art. 32 Konstytucji; powołanie przepisu statutu Forum Związków Zawodowych, który wskazuje, że wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności kwestionowanych przez wnioskodawcę przepisów z powołanymi wzorcami kontroli należy do zakresu działania Prezydium Forum Związków Zawodowych, nie zaś innego organu statutowego tej organizacji; doręczenie wyciągu z protokołu, pozwalającego stwierdzić, że podjęta 17 marca 2009 r. przez Prezydium Forum Związków Zawodowych uchwała nr 36/II/2009 w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego została podjęta zgodnie ze statutem Forum Związków Zawodowych, oraz jego 4 (czterech) kopii; wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy składem Prezydium Forum Związków Zawodowych, w jakim organ ten podjął powołaną uchwałę, a doręczonym przez wnioskodawcę odpisem aktualnym z Krajowego Rejestru Sądowego. W piśmie z 18 maja 2009 r. wnioskodawca odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioski przedstawiane przez ogólnokrajowe organy związków zawodowych podlegają wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. Trybunał Konstytucyjny zbadał w niniejszej sprawie, czy Prezydium Forum Związków Zawodowych wykonało w pełnym zakresie zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 2009 r. wzywające do usunięcia braków formalnych wniosku. 2.1. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy wnioskodawca uzasadnił, w jaki sposób, jego zdaniem, art. 1 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych w brzmieniu: „ustawa określa: warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zwanych dalej »emeryturami pomostowymi«, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych” (pkt 1); „rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej” (pkt 2), narusza wskazane wzorce kontroli. Prezydium Forum Związków Zawodowych ograniczyło się jedynie do konkluzji, że „kwestionowanie niekonstytucyjności art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy (…) o emeryturach pomostowych (…) jest konsekwencją ewentualnego uznania za niekonstytucyjne zapisów art. 3 ust. 1-6 oraz art. 4 pkt 5 i 6 wymienionej ustawy”. Wnioskodawca nie wyjaśnił tym samym, w jaki sposób – jego zdaniem – kwestionowane przepisy naruszają art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zwraca również uwagę, że podstawową funkcją art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych jest wyznaczenie przedmiotowego zakresu ustawy. Dlatego zarzut naruszenia powołanych wzorców kontroli przez kwestionowany przepis należy uznać za oczywiście bezzasadny. Okoliczność ta, stosownie do art. 36 ust. 3 ustawy o TK, stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. 2.2. Po drugie, Trybunał Konstytucyjny ocenił, czy wnioskodawca wskazał sposób naruszenia przez art. 44 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych w brzmieniu: „wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze – w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych, wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 2” (zmieniony art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, ze zm.) powołanych wzorców kontroli. Wnioskodawca poprzestał na stwierdzeniu, że „poprzez dokonanie takiej nowelizacji ustawodawca ogranicza również krąg osób w stosunku do których można dokonywać zwiększonego 50% odpisu podstawowego na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych”, „co jest dla nich niekorzystne”. Tym samym nie uzasadnił, w jaki sposób art. 44 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych narusza, jego zdaniem, „zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa” dekodowaną z art. 2 Konstytucji. 2.3. Po trzecie, Trybunał Konstytucyjny ustalił również, że wnioskodawca nie przedstawił uzasadnienia zarzutu naruszenia przez art. 44 pkt 1 drugiego wzorca kontroli, tzn. art. 32 ust. 1 Konstytucji. 2.4. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wnioskodawca nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku (pkt 1 powołanego zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 2009 r.). Okoliczność ta, na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, stanowi samoistną przesłankę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie badania zgodności art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 44 pkt 1 Konstytucji z art. 2 i art. 32 Konstytucji. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.