TW 63/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) dotyczył zbadania zgodności art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, a także § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich z przepisami ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że NRL nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania kontroli zgodności zakwestionowanych przepisów. Uzasadniono to tym, że przepisy te, dotyczące sposobu i trybu wystawiania recept lekarskich oraz określania ich odpłatności, nie mieszczą się w zakresie działania samorządu lekarskiego, który polega na sprawowaniu pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu lekarza, a nie na ustalaniu zasad wystawiania czy kontroli recept. Trybunał podkreślił, że legitymacja organizacji zawodowych do występowania z wnioskiem do Trybunału jest ograniczona rzeczowo i wymaga wykazania, że kwestionowane przepisy bezpośrednio dotyczą spraw objętych zakresem działania danej organizacji. Wnioskodawca nie wykazał takiego związku, powołując się na przepisy dotyczące ochrony zawodu lekarza czy zajmowania stanowiska w sprawach polityki zdrowotnej, które nie uzasadniają legitymacji do kwestionowania przepisów wykonawczych dotyczących recept. W związku z brakiem legitymacji procesowej, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie legitymacji procesowej organizacji zawodowych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zakresu ich działania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji zawodowej dotyczącego przepisów wykonawczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Naczelna Rada Lekarska posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o zbadanie zgodności przepisów dotyczących recept lekarskich z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Naczelna Rada Lekarska nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o zbadanie zgodności przepisów dotyczących recept lekarskich z Konstytucją RP, ponieważ przepisy te nie dotyczą bezpośrednio spraw objętych zakresem działania samorządu lekarskiego.
Uzasadnienie
Legitymacja organizacji zawodowych do kwestionowania przepisów jest ograniczona rzeczowo i wymaga wykazania, że kwestionowane przepisy bezpośrednio dotyczą spraw objętych zakresem działania organizacji. Przepisy dotyczące recept lekarskich nie mieszczą się w zakresie działania NRL, który polega na sprawowaniu pieczy nad wykonywaniem zawodu lekarza, a nie na regulowaniu kwestii wystawiania czy kontroli recept.
Czy art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c i § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Trybunał nie badał merytorycznie zgodności przepisów z Konstytucją z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi ze względu na brak legitymacji procesowej Naczelnej Rady Lekarskiej, która nie wykazała, że kwestionowane przepisy dotyczą spraw objętych jej zakresem działania.
Czy zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego może być podstawą wniosku organizacji zawodowej, jeśli nie dotyczy naruszenia jej własnych uprawnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego przez organizację zawodową może odnosić się jedynie do naruszenia przyznanych jej uprawnień, np. opiniodawczych.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie twierdził, że minister właściwy do spraw zdrowia zaniechał zasięgnięcia opinii NRL, co oznaczałoby naruszenie przysługującego jej uprawnienia. Zatem zarzut naruszenia trybu nie mógł być podstawą wniosku.
Czy przepisy dotyczące recept lekarskich naruszają zasadę poprawnej legislacji i zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Trybunał nie badał tej kwestii merytorycznie, wskazując na niedopuszczalność kontroli poziomej oraz brak wskazania art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli w uchwale NRL.
Uzasadnienie
Wniosek NRL nie wskazywał art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli w uchwale, a Trybunał nie dokonuje kontroli poziomej między przepisami rozporządzenia. Ponadto, § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie był przedmiotem zaskarżenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Naczelna Rada Lekarska | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (17)
Główne
ustawa o zawodach art. 45 § ust. 5
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Przepis ten upoważnia ministra właściwego do spraw zdrowia do wydania rozporządzenia dotyczącego sposobu i trybu wystawiania recept lekarskich, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego wystawiania i realizacji recept.
rozporządzenie z 2012 r. art. 6 § ust. 1 pkt 6 lit. c
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich
Określa sposób wpisywania symbolu "X" na recepcie, gdy lek jest przepisywany poza zakresem refundacji.
rozporządzenie z 2012 r. art. 6 § ust. 1 pkt 7 lit. e
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich
Określa sposób wpisywania "100%" jako odpłatności dla leku wydawanego poza zakresem refundacji.
Konstytucja art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wymogi dotyczące rozporządzeń.
Pomocnicze
ustawa o zawodach art. 45 § ust. 1
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Lekarz może ordynować leki w celach leczniczych, rehabilitacyjnych lub profilaktycznych.
ustawa o zawodach art. 45 § ust. 2a
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Dotyczy przepisów związanych z wystawianiem recept na leki refundowane.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wniosek podlega wstępnemu rozpoznaniu, czy nie jest oczywiście bezzasadny lub niedopuszczalny.
ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Postępowanie podlega umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia.
Konstytucja art. 191 § ust. 1 pkt 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa podmioty uprawnione do składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego, w tym ogólnokrajowe władze organizacji zawodowych.
Konstytucja art. 191 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Legitymacja organizacji zawodowych jest ograniczona rzeczowo do spraw objętych ich zakresem działania.
ustawa o izbach lekarskich art. 2 § ust. 2
Ustawa o izbach lekarskich
Samorząd lekarski sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu lekarza.
ustawa o izbach lekarskich art. 5 § pkt 14
Ustawa o izbach lekarskich
Zadaniem samorządu lekarzy jest działanie na rzecz ochrony zawodu lekarza.
ustawa o izbach lekarskich art. 5 § pkt 15
Ustawa o izbach lekarskich
Zadaniem samorządu lekarzy jest zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia.
ustawa o izbach lekarskich art. 5 § pkt 23
Ustawa o izbach lekarskich
Zadaniem samorządu lekarzy jest zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą izb lekarskich.
ustawa o świadczeniach art. 64 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych jest wyposażony w kompetencje do kontroli przestrzegania zasad wystawiania recept.
ustawa o refundacji art. 6 § ust. 2
Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
Dotyczy recept na leki refundowane wydawane w zakresie refundacji.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelna Rada Lekarska nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania przepisów dotyczących recept lekarskich, ponieważ nie dotyczą one bezpośrednio spraw objętych zakresem jej działania. • Przepisy dotyczące recept lekarskich nie mieszczą się w zakresie działania samorządu lekarskiego, który polega na sprawowaniu pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu lekarza. • Legitymacja organizacji zawodowych do występowania z wnioskiem do Trybunału jest ograniczona rzeczowo i wymaga wykazania związku kwestionowanych przepisów z zakresem działania organizacji. • Zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego może być podnoszony przez organizację zawodową tylko w odniesieniu do naruszenia jej własnych uprawnień. • Wzorce kontroli wskazane przez NRL (art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji) są nieadekwatne do przedmiotu zaskarżenia (§ 6 ust. 1 pkt 6 lit. c i § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r.).
Godne uwagi sformułowania
organizacja zawodowa może domagać się kontroli wyłącznie tych aktów normatywnych, które bezpośrednio dotyczą spraw objętych zakresem działania tych organizacji • legitymacja ograniczona rzeczowo • nie można utożsamiać ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej podmiotów [...] z uprawnieniami tych podmiotów w procesie stanowienia prawa • zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego może odnosić się do tych elementów trybu, które dotyczą wnioskodawcy z ograniczoną legitymacją procesową
Skład orzekający
Leon Kieres
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej organizacji zawodowych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zakresu ich działania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji zawodowej dotyczącego przepisów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej organizacji zawodowych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.
“Czy Naczelna Rada Lekarska może kwestionować przepisy o receptach? Trybunał Konstytucyjny stawia granice legitymacji.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.