Tw 63/12

93/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 29 maja 2013 r. Sygn. akt Tw 63/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Naczelnej Rady Lekarskiej o zbadanie zgodności: 1) art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634, ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich (Dz. U. poz. 260, ze zm.) z art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 2a ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634, ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 28 grudnia 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: NRL) o zbadanie zgodności, po pierwsze, art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634, ze zm.; dalej: ustawa o zawodach) z art. 92 ust. 1 Konstytucji; po drugie, § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie recept lekarskich (Dz. U. poz. 260, ze zm.; rozporządzenie z 2012 r.) z art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez ogólnokrajową władzę organizacji zawodowej podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. W pierwszej kolejności Trybunał Konstytucyjny zbadał, czy wnioskodawca posiada legitymację do zainicjowania kontroli zgodności zakwestionowanych przepisów z powołanymi wzorcami kontroli. 3. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że organizacje zawodowe jako zrzeszenia przedstawicieli określonego zawodu (np. zaufania publicznego) mogą domagać się kontroli wyłącznie tych aktów normatywnych, które bezpośrednio dotyczą spraw objętych zakresem działania tych organizacji, tzn. mieszczących się w sferze podlegającej pieczy sprawowanej przez takie organizacje (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). To zatem konieczność obrony celów ściśle zawodowych uzasadnia przyznanie ogólnokrajowym władzom tychże organizacji legitymacji ograniczonej rzeczowo, pozostawiając podmiotom legitymowanym generalnie (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji) inicjowanie kontroli norm uzasadnione ochroną interesu ogólnospołecznego (ogólnonarodowego). 4. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że podmiot inicjujący rozpoznanie wstępne z pozycji organizacji zawodowej ma obowiązek wykazać, że norma wyprowadzona z przepisów ustawy, powołanych we wniosku na dowód przynależności zawartej w kwestionowanych uregulowaniach materii do kategorii spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy, jest spójna z normą wywiedzioną z art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że wnioskodawca ma obowiązek dowieść, że powołany przezeń zakres działania określony ustawowo odpowiada zakresowi działania, o którym mowa w art. 191 ust. 2 w zw. z art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. 4.1. Zdaniem wnioskodawcy: „uzasadnienie legitymacji uprawniającej Naczelną Radę Lekarską do złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie abstrakcyjnej kontroli norm wynika z treści art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 w związku art. 5 pkt [1]4, 15 i 23 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich”. 4.2. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zawodach wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wykonywanie zawodu lekarza polega na przeprowadzeniu procesu diagnostycznego. Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością (art. 4 ustawy o zawodach). W celach leczniczych, rehabilitacyjnych lub profilaktycznych lekarz może ordynować leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne i wyposażenie wyrobów medycznych (art. 45 ust. 1 ustawy o zawodach). Ordynowanie leku następuje po przeprowadzeniu procesu diagnostycznego. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że o ile sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu lekarza ustawodawca powierzył samorządowi lekarskiemu (art. 2 ust. 2 ustawy o izbach lekarskich), o tyle do określenia sposobu i trybu wystawiania recept lekarskich (jak również wzoru recepty, sposobu realizacji recept oraz sposobu kontroli ich realizacji i wystawiania) upoważnił ministra właściwego do spraw zdrowia (art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach), a w kompetencję do kontroli przestrzegania zasad wystawiania recept wyposażył podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych (art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach). Podmiotem tym nie jest NRL. Kontrola i monitorowanie ordynacji lekarskich należy do zadań dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 107 ust. 5 pkt 12 lit. a ustawy o świadczeniach). W świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, że samorząd lekarski ani nie ustala zasad odnoszących się do recept lekarskich (wystawianie, realizacja, kontrola), ani nie sprawuje pieczy nad przestrzeganiem tych zasad. Przedmiotem zaskarżenia NRL czyni, po pierwsze, art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach w brzmieniu: „minister właściwy do spraw zdrowia po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej określi, w drodze rozporządzenia: sposób i tryb wystawiania recept lekarskich [pkt 1], wzór recepty uprawniającej do nabycia leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, wyposażenia wyrobu medycznego, wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro, wyposażenia wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro [pkt 2], sposób zaopatrywania w druki recept i sposób ich przechowywania [pkt 3], sposób realizacji recept oraz kontroli ich wystawiania i realizacji [pkt 4] – uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego wystawiania recept, w szczególności w zakresie przepisów ust. 2 i 2a, oraz zapewnienia prawidłowej realizacji recepty i zadań kontrolnych podmiotów uprawnionych do kontroli recept”. Analiza strony podmiotowej zaskarżonego art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach pozwala stwierdzić, że jest on skierowany do ministra właściwego do spraw zdrowia. Od strony przedmiotowej przepis ten nakłada na ministra określony obowiązek. NRL nie jest adresatem art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach, gdyż, co oczywiste, do spraw objętych jej zakresem działania nie należy ustalanie w drodze rozporządzeń sposobu wystawiania recept, wzoru recepty, sposobu zaopatrywania w druki recept i sposobu ich przechowywania, ani sposobu realizacji recept, ani kontroli ich wystawiania i realizacji. NRL poddaje kontroli także § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia z 2012 r. w brzmieniu: „dane dotyczące przepisanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych obejmują: odpłatność leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego, określoną w sposób następujący: jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny jest przepisywany poza zakresem refundacji, osoba uprawniona wpisuje symbol »X«”; a także § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. w brzmieniu: „odpłatność, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 [lit. c], może także być określona w następujący sposób: 100% – dla leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego wydawanego poza zakresem refundacji”. Kwestionowane § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r., wydanego w wykonaniu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach, określają dane, które mają się znaleźć na recepcie. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach ani wydane na jego podstawie § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. nie dotyczą spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy. Okoliczność powyższa uzasadnia odmowę nadania wnioskowi NRL dalszego biegu ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach dotyczy wnioskodawcy wyłącznie w zakresie możliwości wyrażenia przez NRL stosownej opinii. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że nie można utożsamiać ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej podmiotów, o których mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji, z uprawnieniami tych podmiotów w procesie stanowienia prawa. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego opiera się na wskazaniu reguł, którymi powinien się kierować organ stanowiący akt, i wykazaniu, że reguły te faktycznie zostały złamane. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał specyfikę kontroli trybu stanowienia aktu normatywnego (zob. np. wyroki TK z: 28 listopada 2007 r., K 39/07, OTK ZU nr 10/A/2007, poz. 129; 30 czerwca 2009 r., P 45/08, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 88; 18 lutego 2009 r., Kp 3/08, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 9). Rzutuje ona na legitymację wnioskodawców, o których mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji. Legitymacja ta ma nadal charakter ograniczony w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji. Znaczenie zwrotu „spraw objętych ich zakresem działania” w odniesieniu do kontroli dochowania trybu należy ustalać w oparciu o przepisy, które określają uprawnienia podmiotów z ograniczoną legitymacją procesową w procesie stanowienia prawa. Innymi słowy, zarzut naruszenia trybu ustanowienia aktu normatywnego może odnosić się do tych elementów trybu, które dotyczą wnioskodawcy z ograniczoną legitymacją procesową. Wnioskodawca taki może kwestionować naruszenie przyznanych mu uprawnień, np. opiniodawczych, przez organy stanowiące prawo. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie twierdzi, że minister właściwy do spraw zdrowia zaniechał zasięgnięcia opinii NRL. Tym samym wnioskodawca nie stawia zarzutu naruszenia przysługującego NRL uprawnienia. Oznacza to, że NRL nie domaga się od Trybunału stwierdzenia naruszenia trybu przewidzianego w zaskarżonym art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach. 4.3. Wnioskodawca w celu uzasadnienia swojej legitymacji powołuje się na art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 219, poz. 1708, ze zm.; dalej: ustawa o izbach lekarskich), w myśl którego zadaniem samorządu lekarzy jest działanie na rzecz ochrony zawodu lekarza. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że przepisy poddane kontroli nie kształtują, negatywnie modyfikując, przysługującego danej osobie fizycznej statusu lekarza, w szczególności nie pozbawiają go uprawnienia do ordynowania leków (art. 45 ust. 1 ustawy o zawodach). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego brak jest zatem pomiędzy art. 5 pkt 14 ustawy o izbach lekarskich a zaskarżonymi uregulowaniami takiego powiązania, które uzasadniałoby legitymację NRL do poddania kontroli zgodności kwestionowanych przepisów z powołanymi wzorcami kontroli. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi NRL dalszego biegu ze względu na przesłankę niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 4.4. W celu uzasadnienia legitymacji NRL do poddania kontroli zaskarżonych przepisów wnioskodawca powołuje się także na art. 5 pkt 15 ustawy o izbach lekarskich w brzmieniu: „zadaniem samorządu lekarzy jest zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia”. Ustosunkowując się do przytoczonej argumentacji, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że uprawnienie do kierowania wniosku do Trybunału jest oparte na normie rangi konstytucyjnej. O istnieniu tego uprawnienia po stronie konkretnego podmiotu nie mogą samodzielnie przesądzać rozwiązania przyjęte w ustawach zwykłych. Przy odmiennej interpretacji to nie Konstytucja, lecz ustawa decydowałaby w istocie o przyznaniu takiego uprawnienia. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że pojęcie organizacji zawodowej, użyte w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, należy traktować autonomicznie. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że w art. 191 ust. 2 Konstytucji jest mowa o „ich [podmiotów, o których mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 ustawy zasadniczej, tzn. organizacji zawodowych w autonomicznym rozumieniu konstytucyjnym] zakresie działania”. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, nie znajduje uzasadnienia powoływanie się przez wnioskodawcę na art. 5 pkt 15 ustawy o izbach lekarskich i utożsamianie przewidzianej w tym przepisie możliwości zajmowania „stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia” z uprawnieniem określonym w art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego uprawnienie, o którym mowa w art. 5 pkt 15 ustawy o izbach lekarskich może przejawiać się w wyrażeniu opinii, do której zasięgnięcia obliguje ministra właściwego do spraw zdrowia zaskarżony art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że uznanie istnienia po stronie samorządu lekarskiego możności inicjowania hierarchicznej kontroli „w sprawach zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia” prowadziłoby do rozszerzenia ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej wspomnianego podmiotu na bliżej nieokreśloną kategorię aktów normatywnych, a w konsekwencji równałoby się z uznaniem przesłanki wynikającej z art. 191 ust. 2 Konstytucji za prawnie nieznaczące kryterium oceny legitymacji procesowej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego brak jest zatem pomiędzy art. 5 pkt 15 ustawy o izbach lekarskich a zaskarżonymi uregulowaniami takiego powiązania, które uzasadniałoby legitymację NRL do wystąpienia o zbadanie zgodności kwestionowanych przepisów z powołanymi wzorcami kontroli. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi NRL dalszego biegu ze względu na przesłankę niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 4.5. Wnioskodawca w celu uzasadnienia swojej legitymacji do poddania kontroli zaskarżonych przepisów powołuje się także na art. 5 pkt 23 ustawy o izbach lekarskich w brzmieniu: „zadaniem samorządu lekarzy jest zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą izb lekarskich”, który Trybunał Konstytucyjny uznaje za irrelewantny prawnie dla oceny zdolności wnioskowej NRL w rozpatrywanej sprawie. 5. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, iż o tym, że inicjator danego rozpoznania wstępnego występuje do Trybunału z pozycji władzy organizacji zawodowej, przesądzają powołane przez wnioskodawcę wzorce kontroli. Muszą one świadczyć o tym, że podmiot domagający się hierarchicznej kontroli zgodności norm wszczyna postępowanie sądowokonstytucyjne w celu ochrony uprawnień, do których obrony został powołany przez ustawodawcę. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że kluczowym dla obrony twierdzenia o występowaniu w obronie spraw mieszczących się w katalogu uprawnień korporacji zawodowej wzorcem kontroli jest art. 17 ust. 1 Konstytucji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie ulega wątpliwości, że zaskarżone uregulowania nie dotyczą zagadnień, w odniesieniu do których samorząd zawodowy lekarzy sprawuje pieczę. 6. Niezależnie od stwierdzonego braku legitymacji procesowej NRL w rozpatrywanej sprawie Trybunał Konstytucyjny ustosunkował się do przedstawionej we wniosku argumentacji. 6.1. W ocenie NRL „w przedmiotowej sprawie szczegółowość podmiotowa upoważnienia do wydania rozporządzenia regulującego wydawanie recept nie budzi wątpliwości. (…) Problemy interpretacyjne pojawiają się przy określeniu zakresu spraw przekazanych do uregulowania w Rozporządzeniu. Zgodnie z art. 45 ust. 5 Ustawy, rozporządzenie dotyczące sposobu i trybu wystawiania recept (…) powinno uwzględniać »konieczność zapewnienia prawidłowego wystawiania recept, w szczególności [a zatem nie tylko] w zakresie (…) ust. (…) 2a, oraz zapewnienia prawidłowej realizacji recepty i zadań kontrolnych podmiotów uprawnionych do kontroli recept«. Przywołany fragment upoważnienia zawiera wyraźne wskazanie kierunku rozwiązań jedynie w zakresie, w jakim odnosi się do przepisów art. 45 ust. (…) 2a Ustawy”. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, skoro przywołane wytyczne odnoszą się do wystawiania recept na wszystkie leki (art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o zawodach), nie zaś wyłącznie (stąd – „w szczególności”) na leki refundowane wydawane w zakresie refundacji (art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach), to tym samym dotyczą także leków przepisywanych poza zakresem refundacji (art. 45 ust. 1 ustawy o zawodach). W konsekwencji zarzut naruszenia przez art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach art. 92 ust. 1 Konstytucji, sprowadzający się do twierdzenia, że wytyczne zawierają „wyraźne wskazanie kierunku rozwiązań jedynie w zakresie, w jakim [upoważnienie] odnosi się do (…) art. 45 ust. (…) 2a Ustawy”, jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że z tych samych względów oczywistą bezzasadnością cechuje się zarzut naruszenia przez § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c i § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach, gdyż zawarte w tym ostatnim przepisie upoważnienie dotyczy wykonania norm wywiedzionych nie tylko z art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach, lecz przede wszystkim z art. 45 ust. 1 tej ustawy (art. 36 ust. 3 ustawy o TK). Wobec powyższego Trybunał nie mógłby rozpoznać sformułowanego przez NRL pod adresem § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. zarzutu niezgodności z art. 45 ust. 5 ustawy o zawodach rozpatrywanego w powiązaniu wyłącznie z art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Powyższe okoliczności stanowią samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu, niezależnie od stwierdzonej niedopuszczalności wydania orzeczenia spowodowanej brakiem legitymacji procesowej NRL w rozpatrywanej sprawie. 6.2. NRL przekonuje, że „ustawodawca uregulował wskazywanie odpłatności leku w przypadkach, gdy wyrób medyczny występuje w co najmniej dwóch odpłatnościach, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z 12 maja 2011 r. o refundacji leków”. W ocenie wnioskodawcy „§ 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia (…) pozostają (…) w sprzeczności z dyspozycją art. 45 ust. 2a Ustawy”. Z powyższej argumentacji wynika, że NRL domaga się zbadania przez Trybunał zgodności § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. z art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696, ze zm.; dalej: ustawa o refundacji). Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji odnoszą się do recept na leki refundowane wydawane w zakresie refundacji. Co istotne, art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach reguluje kwestie odnotowywania na recepcie odpłatności (i zwolnienia z tego obowiązku), jeżeli lek jest wydawany w zakresie refundacji (art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o refundacji), nie zaś przepisywany poza zakresem nadanej w decyzji administracyjnej o objęciu refundacją kategorii dostępności refundacyjnej. Tymczasem zaskarżone § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. dotyczą recept na leki refundowane wystawianych poza zakresem refundacji, co oznacza, że wykonują art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o zawodach. W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny uznaje art. 45 ust. 2a ustawy o zawodach w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji za nieadekwatny wzorzec kontroli § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie badania zgodności § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. z powołanymi wzorcami kontroli (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), niezależnie od stwierdzonej niedopuszczalności wydania orzeczenia spowodowanej brakiem legitymacji procesowej NRL w rozpatrywanej sprawie. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji nie został wskazany jako wzorzec kontroli w uchwale nr 21/12/VI NRL z 26 października 2012 r. „w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego”. Oznacza to, że wniosek, który wskazuje nieokreślony w powołanej uchwale wzorzec kontroli, nie pochodzi w tym zakresie od NRL. 6.3. Wnioskodawca przekonuje, że „naruszenie przepisów § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia (…) może skutkować nałożeniem przez Narodowy Fundusz Zdrowia na lekarza kary umownej lub zastosowaniem sankcji zwrotu nienależnej refundacji – w zależności od łączącego go z Narodowym Funduszem Zdrowia stosunku umownego”. Odnosząc się do przywołanej argumentacji, Trybunał Konstytucyjny przede wszystkim zaznacza, że NRL nie wskazuje jako przedmiotu zaskarżenia żadnych przepisów umożliwiających Narodowemu Funduszowi Zdrowia nałożenie „na lekarza kary umownej lub (…) sankcji zwrotu nienależnej refundacji”, ani nie powołuje adekwatnych z tej perspektywy wzorców kontroli. Wymaga nadto zaznaczenia, że NRL uzasadnia swoje stanowisko, koncentrując się nie tyle na zagadnieniu odpowiedzialności zawodowej, co na kwestii odpowiedzialności kontraktowej strony umowy upoważniającej do wystawiania recept refundowanych. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że NRL nie ustala istnienia (lub nieistnienia) odpowiedzialności kontrahenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że samorząd lekarski jest właściwy w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarza. O tej ostatniej rozstrzyga bowiem w ramach sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu sąd lekarski, orzekając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1–7 ustawy o izbach następujące kary: upomnienie, nagana, kara pieniężna, zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia na okres od roku do pięciu lat, ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat, zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od roku do pięciu lat, pozbawienie prawa wykonywania zawodu. Na marginesie należy zasygnalizować, że w ocenie Trybunału Konstytucyjnego trudno zrozumieć, dlaczego wnioskodawca podnosi kwestię „zwrotu nienależnej refundacji”, skoro § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c oraz § 6 ust. 1 pkt 7 lit. e rozporządzenia z 2012 r. odnoszą się do przepisywania leku poza zakresem refundacji. 6.4. Zdaniem NRL: „należy wskazać, że § 6 ust. 1 pkt 6 lit. c Rozporządzenia stoi w kolizji z innym przepisem Rozporządzenia, pozwalającym na wypisywanie na recepcie leków przy użyciu nazw międzynarodowych (zob. § 6 ust. 1 pkt 1). (…) Taki sposób formułowania przepisów narusza zasady poprawnej legislacji. W konsekwencji prowadzi to do naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wyrażonymi w art. 2 Konstytucji”. Pomijając kwestię niedopuszczalności dokonywania przez Trybunał kontroli poziomej, Trybunał Konstytucyjny ustalił, że § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2012 r. nie został powołany jako przedmiot zaskarżenia, a art. 2 Konstytucji nie został wskazany jako wzorzec kontroli w uchwale nr 21/12/VI NRL z 26 października 2012 r. „w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego”. W konsekwencji wniosek, który wskazuje nieokreślone w powołanej uchwale przedmiot oraz wzorzec kontroli, nie pochodzi w tym zakresie od NRL. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu we wskazanym zakresie (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.