Tw 62/05

Trybunał Konstytucyjny2006-10-19
SAOSAdministracyjnekontrola normŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnysamorząd terytorialnykontrola konstytucyjnościrozporządzenieustawa o samorządzie gminnymEuropejska Karta Samorządu Terytorialnegowymogi formalnelegitymacja procesowa

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Brzeźnica z powodu braków formalnych, w tym złożenia wniosku przed podjęciem stosownej uchwały.

Rada Gminy Brzeźnica złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia Rady Ministrów z przepisami Konstytucji, ustawy o samorządzie gminnym oraz Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, stwierdzając, że został on złożony przed podjęciem przez Radę Gminy uchwały w tej sprawie, co stanowiło brak formalny uniemożliwiający wszczęcie postępowania.

Wniosek Rady Gminy Brzeźnica dotyczący zbadania zgodności § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. z przepisami Konstytucji, ustawy o samorządzie gminnym oraz Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego został złożony do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał, działając w składzie jednego sędziego, przeprowadził wstępne rozpoznanie wniosku na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z przepisami ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, wnioski organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego podlegają wstępnemu rozpoznaniu, podczas którego bada się ich zgodność z wymogami formalnymi oraz brak oczywistej bezzasadności. Kluczowym wymogiem jest pochodzenie wniosku od uprawnionego podmiotu, co oznacza konieczność wyrażenia przez organ stanowiący jednoznacznej woli wszczęcia postępowania poprzez podjęcie stosownej uchwały. W analizowanej sprawie wniosek został sporządzony i złożony przez Przewodniczącego Rady Gminy Brzeźnica przed faktycznym podjęciem uchwały przez Radę. Ta wsteczna data złożenia wniosku w stosunku do daty uchwały (20 grudnia 2005 r.) oznaczała, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, gdyż nie pochodził od uprawnionego podmiotu w momencie jego złożenia. Trybunał powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą późniejsze podjęcie uchwały nie konwaliduje wadliwego wniosku. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi, jednocześnie zaznaczając, że Rada Gminy Brzeźnica może podjąć stosowną uchwałę i ponownie złożyć wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może zostać złożony przed podjęciem uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz utrwaloną linią orzeczniczą, do zainicjowania postępowania przed Trybunałem przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego konieczne jest wyrażenie oświadczenia woli przez ten organ w formie uchwały. Wniosek złożony przed podjęciem uchwały nie spełnia wymogów formalnych i nie pochodzi od uprawnionego podmiotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strony

NazwaTypRola
Rada Gminy Brzeźnicainstytucjawnioskodawca
Przewodniczący Rady Gminy Brzeźnicaosoba_fizycznaprzedstawiciel wnioskodawcy

Przepisy (7)

Główne

u.o.TK art. 36

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wniosek organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, który bada wymogi formalne i oczywistą bezzasadność.

u.o.TK art. 32

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Oświadczenie organu stanowiącego samorządu terytorialnego musi jednoznacznie wyrażać wolę wszczęcia postępowania przed Trybunałem w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm, wskazując kwestionowane przepisy i przepisy wyższego rzędu.

u.o.TK art. 31 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa podmioty uprawnione do złożenia wniosku, w tym organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, które muszą działać na podstawie uchwały.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 141, poz. 1185 art. § 1 pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta

Przedmiot kwestionowanego przepisu.

Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. art. 4 ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna kontroli.

Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. art. 4b ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna kontroli.

Europejska Karta Samorządu Terytorialnego art. art. 5

Podstawa prawna kontroli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek złożony przed podjęciem uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego narusza wymogi formalne postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

nie odpowiada wymogom formalnym nie pochodzi od uprawnionego podmiotu późniejsza uchwała nie usuwa w żadnym razie braku czynnej legitymacji podmiotu kierującego wniosek nie jest bowiem w stanie konwalidować w tym wypadku nieważności

Skład orzekający

Teresa Dębowska-Romanowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosków składanych do Trybunału Konstytucyjnego przez organy samorządu terytorialnego, w szczególności konieczność podjęcia uchwały przed złożeniem wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu przed TK, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zgodności przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla samorządów i prawników zajmujących się kontrolą konstytucyjności, ale nie zawiera elementów zaskoczenia ani szerokiego zainteresowania publicznego.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
260/6/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 19 października 2006 r. Sygn. akt Tw 62/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Brzeźnica o zbadanie zgodności: § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z – art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; – art. 4 ust. 3 i art. 4b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz – art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. Nr 124, poz. 607), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE: W dniu 21 grudnia 2005 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rady Gminy Brzeźnica z 13 grudnia 2005 r. o stwierdzenie zgodności § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z art. 2 i 7 Konstytucji; art. 4 ust. 3 i art. 4b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. Nr 124, poz. 607). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) wniosek przedstawiony przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym i czy nie jest oczywiście bezzasadny. Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu. Do zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym konieczne jest wyrażenie oświadczenia woli przez organ stanowiący danej jednostki w sprawie wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o zbadanie zgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu. W sytuacji braku takiego oświadczenia woli podjętego przez odpowiedni organ danej jednostki postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w ogóle nie może zostać wszczęte. Zgodnie z art. 32 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oświadczenie organu stanowiącego samorządu terytorialnego musi w sposób jednoznaczny wyrażać wolę wszczęcia postępowania przed Trybunałem w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. Legitymowany organ samorządu musi wskazać konkretne przepisy aktu normatywnego, które kwestionuje, a także przepisy aktu wyższego rzędu, które mają stanowić podstawę kontroli w danej sprawie. Niezbędne jest również, aby wyrażona w ten sposób wola legitymowanego podmiotu miała uprzedni charakter w stosunku do złożonego w Trybunale Konstytucyjnym wniosku. W rozpoznawanej sprawie, wniosek skierowany do Trybunału Konstytucyjnego przez Przewodniczącego Rady Gminy sporządzony został 13 grudnia 2005 r., czyli przed podjęciem faktycznej uchwały w tej sprawie 20 grudnia 2005 r. (uchwała Nr XXVIII/170/2005). Świadczy o tym jednoznacznie data umieszczona na wniosku oraz doręczonych kopiach, która jest wsteczna w stosunku do daty podjęcia stosownej uchwały. Oznacza to, że złożony do Trybunału Konstytucyjnego wniosek z 13 grudnia 2005 r. został sformułowany bez wcześniejszej uchwały uprawnionego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym wniosek ten nie odpowiada warunkom formalnym określonym w ustawie o TK, gdyż nie pochodzi od uprawnionego podmiotu, w rozumieniu art. 31 ust. 1 tejże ustawy. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, Trybunał Konstytucyjny przypomina (por. postanowienie z 15 lipca 2002 r., Tw 26/02, OTK ZU nr 3/B/2002, poz. 191), że późniejsza uchwała Rady Gminy Brzeźnica nie usuwa w żadnym razie braku czynnej legitymacji podmiotu kierującego wniosek do Trybunału Konstytucyjnego; nie jest bowiem w stanie konwalidować w tym wypadku nieważności – wcześniejszych od daty jej podjęcia – działań umocowanego przedstawiciela wnioskodawcy. Trybunał Konstytucyjny pragnie jednocześnie zwrócić uwagę, iż mimo wydania postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi, nie zamyka to drogi Radzie Gminy Brzeźnica do ponownego podjęcia uchwały w niniejszej sprawie i ponownego złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.