Tw 47/05

Trybunał Konstytucyjny2007-02-21
SAOSAdministracyjneustrój samorządu terytorialnegoWysokakonstytucyjny
samorząd terytorialnygranice gminrozporządzenieustawa o samorządzie gminnymTrybunał Konstytucyjnykompetencjesądy administracyjneuchwałaprzedwczesność wniosku

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia Rady Gminy Dębica na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi o zbadanie zgodności rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, uznając wniosek za przedwczesny.

Rada Gminy Dębica wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin z ustawą o samorządzie gminnym i Konstytucją. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, uznając go za przedwczesny, ponieważ wymagałby uprzedniego zbadania zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy, co należy do kompetencji sądów administracyjnych. Rada Gminy złożyła zażalenie, które Trybunał Konstytucyjny rozpoznał i nie uwzględnił, podtrzymując swoje stanowisko o braku kompetencji do oceny uchwały samorządowej.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Rady Gminy Dębica na postanowienie z dnia 3 października 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi o zbadanie zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. z ustawą o samorządzie gminnym oraz Konstytucją. Wnioskodawca kwestionował rozporządzenie, wskazując na niezgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy dotyczącej konsultacji w sprawie zmiany granic miasta. Trybunał Konstytucyjny uznał wniosek za przedwczesny, argumentując, że ocena zgodności uchwały samorządowej z prawem należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych, a nie Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, Trybunał nie mógł badać zgodności rozporządzenia bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny kwestii legalności uchwały Rady Miejskiej. Zażalenie Rady Gminy Dębica zostało uznane za bezzasadne, a postanowienie o odmowie nadania biegu wnioskowi podtrzymane. Trybunał nie uwzględnił również wniosku o zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, jeśli wymaga to uprzedniego stwierdzenia zgodności z prawem uchwały organu samorządu terytorialnego. Taka ocena należy do kompetencji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 184 Konstytucji, orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych. Weryfikacja uchwały Rady Miejskiej w Dębicy wykracza poza zakres kompetencji Trybunału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Rada Gminy Dębicainstytucjawnioskodawca
Rada Miejska w Dębicyinstytucjainny
Rada Ministróworgan_państwowyinny

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta art. § 1 pkt 2 lit. a

Kwestionowany przepis rozporządzenia.

u.s.g. art. 4b ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Wzorzec kontroli zgodności rozporządzenia.

Konstytucja art. art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli zgodności rozporządzenia.

Konstytucja art. art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do orzekania o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami przez sądy administracyjne.

Pomocnicze

u.o.a.n. art. art. 4 ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Podstawa argumentacji wnioskodawcy dotyczącej ogłoszenia uchwały.

Konstytucja art. art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie aktów prawa miejscowego.

u.T.K. art. art. 39 ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności wydania orzeczenia przez Trybunał.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena zgodności uchwały organu samorządu terytorialnego z prawem należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych. Wniosek o zbadanie zgodności rozporządzenia z prawem jest przedwczesny, jeśli wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii legalności uchwały samorządowej.

Odrzucone argumenty

Trybunał Konstytucyjny powinien zbadać zgodność rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, nawet jeśli wymaga to oceny uchwały samorządowej. Uchwała Rady Miejskiej w Dębicy jest nieważna z powodu braku ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym.

Godne uwagi sformułowania

orzekanie o niezgodności uchwał organów samorządu terytorialnego należy do sądów administracyjnych wniosek jest przedwczesny ocena wadliwości tej uchwały wykracza poza zakres ustawowo określonych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego dopiero ocena legalności uchwały [...] otwierać będzie możliwość zbadania zgodności z ustawą [...] przepisu rozporządzenia

Skład orzekający

Mirosław Wyrzykowski

przewodniczący

Zbigniew Cieślak

sprawozdawca

Janusz Niemcewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie granic kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych w zakresie kontroli aktów prawnych, w tym rozporządzeń i uchwał samorządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ocena rozporządzenia wymaga uprzedniej oceny uchwały samorządowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje podział kompetencji między różnymi organami państwowymi, co jest istotne dla zrozumienia systemu prawnego. Pokazuje, jak formalne wymogi proceduralne mogą wpływać na możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy.

Kto decyduje o granicach gmin? Trybunał Konstytucyjny wskazuje drogę sądom administracyjnym.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
4/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 21 lutego 2007 r. Sygn. akt Tw 47/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski – przewodniczący Zbigniew Cieślak – sprawozdawca Janusz Niemcewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie z dnia 3 października 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Dębica, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W dniu 17 października 2005 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Gminy Dębica o zbadanie zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji. Postanowieniem z 3 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu. Uznał, że wniosek jest przedwczesny, gdyż wymaga uprzedniego uznania niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy o wystąpieniu z wnioskiem o zmianę granic. Wskazał, że orzekanie o niezgodności uchwał organów samorządu terytorialnego należy do sądów administracyjnych. Zażaleniem z 16 października 2006 r. wnioskodawca zaskarżył postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 października 2006 r., wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia i nadanie wnioskowi biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Rozpoznając zażalenie, Trybunał Konstytucyjny koncentruje się na badaniu zarzutów podniesionych w zażaleniu i do tego ogranicza rozpoznanie tego środka odwoławczego. Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odmowie nadania wnioskowi Rady Gminy Dębica dalszego biegu jest prawidłowe, zaś zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W skarżonym postanowieniu z 3 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Dębica z uwagi na to, że sformułowany zarzut został oparty na argumencie, którego weryfikacja wykraczałaby poza granice kompetencji wyznaczonych dla Trybunału przez Konstytucję. Ocena kwestionowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. wymagałaby bowiem uprzedniego stwierdzenia zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy z 27 kwietnia 2004 r. Nr XV/220/04. W ocenie wnioskodawcy wspomniana uchwała Rady Miejskiej, na podstawie której przeprowadzono konsultacje w sprawie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miasta Dębica w sprawie poszerzenia granic administracyjnych miasta jest sprzeczna z prawem. Wnioskodawca, nie kwestionując przeprowadzenia konsultacji, wychodzi z założenia, że skoro uchwała Nr XV/220/04 jest aktem prawa miejscowego, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606), powinna być ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Dowodząc, że przedmiotowa uchwała nie została ogłoszona w odpowiednim akcie promulgacyjnym, wnioskodawca wywodzi tezę, iż nie weszła ona w życie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wniosek nie poprzestaje na sformułowaniu zarzutu niezgodności kwestionowanego § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 2005 r. z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji, lecz równocześnie prowadzi do konieczności rozstrzygnięcia, które skutkowałoby unieważnieniem uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji. Trybunał Konstytucyjny zaznacza, że poważne wątpliwości budzi również fakt uznania przez wnioskodawcę uchwały Nr XV/220/04 za akt zawierający przepisy prawa w rozumieniu art. 188 Konstytucji. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie zmienia stanowiska zaprezentowanego w skarżonym przez wnioskodawcę postanowieniu, iż nie jest władny dokonać oceny zgodności z prawem tej uchwały na użytek orzeczenia o niezgodności z prawem rozporządzenia Rady Ministrów. Brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, a także bezczynność wojewody w sprawie zaskarżenia uchwały nie może stanowić przesłanki pozwalającej prowadzić postępowanie w tak określonej sprawie. Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku, iż dopiero ocena legalności uchwały z 27 kwietnia 2004 r. otwierać będzie możliwość zbadania zgodności z ustawą o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie tak sformułowanego zarzutu. W ten sposób dokonana ocena przez sąd administracyjny na podstawie art. 184 Konstytucji otworzy ponownie możliwość wystąpienia wnioskodawcy do Trybunału Konstytucyjnego z przedmiotowym wnioskiem. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że jako organ państwa, zobligowany jest działać na podstawie i w granicach prawa. W związku z tym może nadać bieg tylko tym sprawom, które zostały określone w Konstytucji lub ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Z tych aktów prawnych w sposób oczywisty wynika, że ocena wadliwości tej uchwały wykracza poza zakres ustawowo określonych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał podtrzymuje, więc swoje stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych. W tak sformułowanej sprawie wydanie przez Trybunał orzeczenia jest niedopuszczalne w świetle art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Konkludując, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w skarżonym postanowieniu, zaś przedstawione przez wnioskodawcę racje nie zasługują na ich uwzględnienie. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podtrzymuje swoje stanowisko stwierdzając, że wniosek Rady Gminy Dębica o zbadanie zgodności przedstawionego przedmiotu kontroli ze wskazanymi we wniosku wzorcami kontroli jest przedwczesny. 2. Równocześnie Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnia wniosku o orzeczeniu zwrotu kosztów postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym od Rady Ministrów na rzecz Rady Gminy Dębica. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 października 2006 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI