Tw 47/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia Rady Gminy Dębica na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi o zbadanie zgodności rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, uznając wniosek za przedwczesny.
Rada Gminy Dębica wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin z ustawą o samorządzie gminnym i Konstytucją. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, uznając go za przedwczesny, ponieważ wymagałby uprzedniego zbadania zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy, co należy do kompetencji sądów administracyjnych. Rada Gminy złożyła zażalenie, które Trybunał Konstytucyjny rozpoznał i nie uwzględnił, podtrzymując swoje stanowisko o braku kompetencji do oceny uchwały samorządowej.
Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Rady Gminy Dębica na postanowienie z dnia 3 października 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi o zbadanie zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. z ustawą o samorządzie gminnym oraz Konstytucją. Wnioskodawca kwestionował rozporządzenie, wskazując na niezgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy dotyczącej konsultacji w sprawie zmiany granic miasta. Trybunał Konstytucyjny uznał wniosek za przedwczesny, argumentując, że ocena zgodności uchwały samorządowej z prawem należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych, a nie Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, Trybunał nie mógł badać zgodności rozporządzenia bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny kwestii legalności uchwały Rady Miejskiej. Zażalenie Rady Gminy Dębica zostało uznane za bezzasadne, a postanowienie o odmowie nadania biegu wnioskowi podtrzymane. Trybunał nie uwzględnił również wniosku o zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, jeśli wymaga to uprzedniego stwierdzenia zgodności z prawem uchwały organu samorządu terytorialnego. Taka ocena należy do kompetencji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 184 Konstytucji, orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych. Weryfikacja uchwały Rady Miejskiej w Dębicy wykracza poza zakres kompetencji Trybunału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rada Gminy Dębica | instytucja | wnioskodawca |
| Rada Miejska w Dębicy | instytucja | inny |
| Rada Ministrów | organ_państwowy | inny |
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta art. § 1 pkt 2 lit. a
Kwestionowany przepis rozporządzenia.
u.s.g. art. 4b ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wzorzec kontroli zgodności rozporządzenia.
Konstytucja art. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli zgodności rozporządzenia.
Konstytucja art. art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do orzekania o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami przez sądy administracyjne.
Pomocnicze
u.o.a.n. art. art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Podstawa argumentacji wnioskodawcy dotyczącej ogłoszenia uchwały.
Konstytucja art. art. 188
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie aktów prawa miejscowego.
u.T.K. art. art. 39 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności wydania orzeczenia przez Trybunał.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena zgodności uchwały organu samorządu terytorialnego z prawem należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych. Wniosek o zbadanie zgodności rozporządzenia z prawem jest przedwczesny, jeśli wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii legalności uchwały samorządowej.
Odrzucone argumenty
Trybunał Konstytucyjny powinien zbadać zgodność rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, nawet jeśli wymaga to oceny uchwały samorządowej. Uchwała Rady Miejskiej w Dębicy jest nieważna z powodu braku ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie o niezgodności uchwał organów samorządu terytorialnego należy do sądów administracyjnych wniosek jest przedwczesny ocena wadliwości tej uchwały wykracza poza zakres ustawowo określonych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego dopiero ocena legalności uchwały [...] otwierać będzie możliwość zbadania zgodności z ustawą [...] przepisu rozporządzenia
Skład orzekający
Mirosław Wyrzykowski
przewodniczący
Zbigniew Cieślak
sprawozdawca
Janusz Niemcewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie granic kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych w zakresie kontroli aktów prawnych, w tym rozporządzeń i uchwał samorządowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ocena rozporządzenia wymaga uprzedniej oceny uchwały samorządowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje podział kompetencji między różnymi organami państwowymi, co jest istotne dla zrozumienia systemu prawnego. Pokazuje, jak formalne wymogi proceduralne mogą wpływać na możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy.
“Kto decyduje o granicach gmin? Trybunał Konstytucyjny wskazuje drogę sądom administracyjnym.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony4/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 21 lutego 2007 r. Sygn. akt Tw 47/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski – przewodniczący Zbigniew Cieślak – sprawozdawca Janusz Niemcewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie z dnia 3 października 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Dębica, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W dniu 17 października 2005 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Gminy Dębica o zbadanie zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji. Postanowieniem z 3 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu. Uznał, że wniosek jest przedwczesny, gdyż wymaga uprzedniego uznania niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy o wystąpieniu z wnioskiem o zmianę granic. Wskazał, że orzekanie o niezgodności uchwał organów samorządu terytorialnego należy do sądów administracyjnych. Zażaleniem z 16 października 2006 r. wnioskodawca zaskarżył postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 października 2006 r., wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia i nadanie wnioskowi biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Rozpoznając zażalenie, Trybunał Konstytucyjny koncentruje się na badaniu zarzutów podniesionych w zażaleniu i do tego ogranicza rozpoznanie tego środka odwoławczego. Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odmowie nadania wnioskowi Rady Gminy Dębica dalszego biegu jest prawidłowe, zaś zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W skarżonym postanowieniu z 3 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Dębica z uwagi na to, że sformułowany zarzut został oparty na argumencie, którego weryfikacja wykraczałaby poza granice kompetencji wyznaczonych dla Trybunału przez Konstytucję. Ocena kwestionowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. wymagałaby bowiem uprzedniego stwierdzenia zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy z 27 kwietnia 2004 r. Nr XV/220/04. W ocenie wnioskodawcy wspomniana uchwała Rady Miejskiej, na podstawie której przeprowadzono konsultacje w sprawie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miasta Dębica w sprawie poszerzenia granic administracyjnych miasta jest sprzeczna z prawem. Wnioskodawca, nie kwestionując przeprowadzenia konsultacji, wychodzi z założenia, że skoro uchwała Nr XV/220/04 jest aktem prawa miejscowego, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606), powinna być ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Dowodząc, że przedmiotowa uchwała nie została ogłoszona w odpowiednim akcie promulgacyjnym, wnioskodawca wywodzi tezę, iż nie weszła ona w życie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wniosek nie poprzestaje na sformułowaniu zarzutu niezgodności kwestionowanego § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 2005 r. z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji, lecz równocześnie prowadzi do konieczności rozstrzygnięcia, które skutkowałoby unieważnieniem uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji. Trybunał Konstytucyjny zaznacza, że poważne wątpliwości budzi również fakt uznania przez wnioskodawcę uchwały Nr XV/220/04 za akt zawierający przepisy prawa w rozumieniu art. 188 Konstytucji. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie zmienia stanowiska zaprezentowanego w skarżonym przez wnioskodawcę postanowieniu, iż nie jest władny dokonać oceny zgodności z prawem tej uchwały na użytek orzeczenia o niezgodności z prawem rozporządzenia Rady Ministrów. Brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, a także bezczynność wojewody w sprawie zaskarżenia uchwały nie może stanowić przesłanki pozwalającej prowadzić postępowanie w tak określonej sprawie. Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku, iż dopiero ocena legalności uchwały z 27 kwietnia 2004 r. otwierać będzie możliwość zbadania zgodności z ustawą o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie tak sformułowanego zarzutu. W ten sposób dokonana ocena przez sąd administracyjny na podstawie art. 184 Konstytucji otworzy ponownie możliwość wystąpienia wnioskodawcy do Trybunału Konstytucyjnego z przedmiotowym wnioskiem. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że jako organ państwa, zobligowany jest działać na podstawie i w granicach prawa. W związku z tym może nadać bieg tylko tym sprawom, które zostały określone w Konstytucji lub ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Z tych aktów prawnych w sposób oczywisty wynika, że ocena wadliwości tej uchwały wykracza poza zakres ustawowo określonych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał podtrzymuje, więc swoje stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych. W tak sformułowanej sprawie wydanie przez Trybunał orzeczenia jest niedopuszczalne w świetle art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Konkludując, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w skarżonym postanowieniu, zaś przedstawione przez wnioskodawcę racje nie zasługują na ich uwzględnienie. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podtrzymuje swoje stanowisko stwierdzając, że wniosek Rady Gminy Dębica o zbadanie zgodności przedstawionego przedmiotu kontroli ze wskazanymi we wniosku wzorcami kontroli jest przedwczesny. 2. Równocześnie Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnia wniosku o orzeczeniu zwrotu kosztów postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym od Rady Ministrów na rzecz Rady Gminy Dębica. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 października 2006 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI