Tw 47/05

Trybunał Konstytucyjny2006-10-03
SAOSAdministracyjnesamorząd terytorialnyŚredniakonstytucyjny
samorząd terytorialnygranice gminyrozporządzenieustawa o samorządzie gminnymkonsultacje społeczneTrybunał Konstytucyjnykompetencjeprzedwczesność postępowania

Trybunał Konstytucyjny odmówił dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Dębica dotyczącemu zgodności rozporządzenia o zmianie granic gminy z prawem, uznając sprawę za przedwczesną.

Rada Gminy Dębica wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego granice gminy z ustawą o samorządzie gminnym i Konstytucją. Wnioskodawca zarzucił naruszenie wymogu konsultacji z mieszkańcami przed złożeniem wniosku o zmianę granic. Trybunał uznał jednak, że nie może badać zgodności rozporządzenia z prawem, jeśli nie została wcześniej oceniona zgodność uchwały rady gminy, która stanowiła podstawę wniosku, z prawem. Ponadto, ocena faktów związanych z przeprowadzeniem konsultacji wykracza poza kompetencje Trybunału. W związku z tym, postanowiono odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu.

Wniosek Rady Gminy Dębica skierowany do Trybunału Konstytucyjnego dotyczył zbadania zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 7 Konstytucji RP. Wnioskodawca podnosił, że rozporządzenie, które włączyło pewne działki do obszaru miasta Dębica, zostało wydane z naruszeniem procedury, ponieważ nie poprzedziły go wymagane konsultacje z mieszkańcami, co potwierdzałaby uchwała rady gminy. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że kontrola zgodności rozporządzenia z prawem mogłaby nastąpić jedynie po wcześniejszym uznaniu niezgodności z prawem uchwały rady gminy, która stanowiła podstawę do wydania rozporządzenia. Trybunał podkreślił, że zgodnie z art. 184 Konstytucji, ocena zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji sądów administracyjnych, a Trybunał Konstytucyjny orzeka o hierarchicznej zgodności aktów normatywnych, nie oceniając faktów. W tym przypadku ocena przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami stanowiłaby ocenę faktu, co wykracza poza jego kompetencje. W związku z tym, orzekanie o zgodności rozporządzenia było przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie może badać zgodności rozporządzenia z prawem, jeśli nie została wcześniej oceniona zgodność uchwały rady gminy, będącej podstawą do wydania rozporządzenia, z prawem przez właściwy sąd.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzeka o hierarchicznej zgodności aktów normatywnych, a nie o faktach. Ocena przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami, jako element wniosku rady gminy, wykracza poza jego kompetencje, które należą do sądów administracyjnych. W związku z tym, orzekanie o zgodności rozporządzenia jest przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono nadania dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
Rada Gminy Dębicaorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

u.s.g. art. 4b § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Wniosek rady gminy dotyczący wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia zmieniającego granice gminy powinien być poprzedzony przeprowadzeniem przez radę konsultacji z mieszkańcami.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta art. § 1 pkt 2 lit. a

Przepis określający numery ewidencyjne działek włączonych do obszaru miasta Dębica.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów wymaganych w tych sprawach art. § 2 ust. 2 pkt 2

Przeprowadzenie konsultacji potwierdza odpowiednia uchwała rady gminy.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych.

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres orzekania Trybunału Konstytucyjnego o hierarchicznej zgodności aktów normatywnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedwczesność postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwagi na brak wcześniejszego zbadania zgodności uchwały rady gminy z prawem przez sąd administracyjny. Brak kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do oceny faktów, takich jak przeprowadzenie konsultacji społecznych.

Godne uwagi sformułowania

nie jest obecnie możliwe zbadanie zgodności kwestionowanego rozporządzenia orzekanie o faktach wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny o hierarchicznej zgodności rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie wskazanego wniosku jest przedwczesne

Skład orzekający

Marian Grzybowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących samorządu terytorialnego i oceny aktów normatywnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i kompetencyjnej Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa administracyjnego i ustrojowego, ale jej proceduralny charakter i brak rozstrzygnięcia merytorycznego mogą ograniczać jej szerokie zainteresowanie.

Sektor

samorząd terytorialny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
3/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 3 października 2006 r. Sygn. akt Tw 47/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marian Grzybowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Dębica o stwierdzenie zgodności: § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE: W dniu 17 października 2005 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Gminy Dębica o zbadanie zgodności § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185) z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia wskazanym we wniosku Rady Gminy Dębica uczyniono przepis rozporządzenia Rady Ministrów określający numery ewidencyjne działek, które zostały włączone do dotychczasowego obszaru gminy o statusie miasta Dębica. Jak podkreśla wnioskodawca, wydanie kwestionowanego rozporządzenia nastąpiło w warunkach określonych w art. 4b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, było bowiem poprzedzone wnioskiem rady gminy w sprawie zmiany jej granic. Wnioskodawca odwołuje się jednocześnie do treści art. 4b ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym wniosek rady gminy dotyczący wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia zmieniającego granice gminy powinien być poprzedzony przeprowadzeniem przez radę konsultacji z mieszkańcami. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów wymaganych w tych sprawach (Dz. U. Nr 86, poz. 943 ze zm.) przeprowadzenie konsultacji potwierdzać ma odpowiednia uchwała rady gminy. Jak wykazuje wnioskodawca, uchwała Rady Miejskiej w Dębicy w sprawie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miasta Dębica nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Prowadzi to zdaniem wnioskodawcy do stwierdzenia, że wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia na wniosek Rady Miejskiej w Dębicy narusza art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, a tym samym także art. 7 Konstytucji. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wnioskodawcy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że nie jest obecnie możliwe zbadanie zgodności kwestionowanego rozporządzenia Rady Ministrów z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 Konstytucji. Kontrola taka mogłaby nastąpić jedynie w przypadku wcześniejszego uznania niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Dębicy o wystąpieniu z wnioskiem do Rady Ministrów, będącej podstawą do wydania kwestionowanego rozporządzenia. Należy jednocześnie zastrzec, iż z uwagi na ściśle wyznaczony zakres kompetencji, Trybunał Konstytucyjny nie może dokonać oceny wadliwości wniosku Rady Miejskiej w Dębicy o wydanie rozporządzenia w sprawie zmiany granic gminy. Zgodnie z art. 184 Konstytucji orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu terytorialnego z ustawami należy do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny orzeka natomiast o hierarchicznej zgodności aktów normatywnych, o których mowa w art. 188 Konstytucji i nie jest w tym zakresie powołany do oceny faktów. W przypadku niniejszego wniosku ocena taka musiałaby dotyczyć faktu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami w sprawie zamiany granic gminy, jako jednego z podstawowych elementów wniosku Rady Miejskiej w Dębicy, o wydanie przez Radę Ministrów kwestionowanego rozporządzenia. Brak możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia zgodności z prawem wniosku, z którym Rada Miejska w Dębicy wystąpiła na podstawie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym powoduje konieczność uznania, iż orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny o hierarchicznej zgodności rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie wskazanego wniosku jest przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI