Tw 33/05

Trybunał Konstytucyjny2005-08-25
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnykontrola konstytucyjnościwniosekustawa o zaopatrzeniu emerytalnymfunkcjonariuszesłużba celnabraki formalnelegitymacjapominięcie ustawowe

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej z powodu braków formalnych i niedopuszczalności kontroli konstytucyjnej pominięcia ustawowego.

Federacja Związków Zawodowych Służby Celnej złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z Konstytucją, zarzucając pominięcie funkcjonariuszy celnych. Trybunał, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu, wskazując na brak wymaganej uchwały organu związku zawodowego, niedostateczne sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia oraz niedopuszczalność kontroli konstytucyjnej pominięcia ustawowego.

Wniosek Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej dotyczył zbadania zgodności art. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z przepisami Konstytucji RP, w szczególności zarzucając pominięcie funkcjonariuszy Służby Celnej w zakresie świadczeń emerytalnych. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, stwierdził szereg braków formalnych. Po pierwsze, wnioskodawca nie przedstawił wymaganej uchwały statutowego organu związku zawodowego, która stanowiłaby podstawę do złożenia wniosku. Po drugie, wniosek nie sprecyzował jednoznacznie, jaka część kwestionowanego przepisu jest przedmiotem zaskarżenia, a także nie wykazał konstytucyjnego obowiązku ustawodawcy do uregulowania pominiętych kwestii w sposób wskazany przez wnioskodawcę, co czyni kontrolę konstytucyjności pominięcia niedopuszczalną. Ponadto, wnioskodawca nie usunął stwierdzonych braków formalnych w wyznaczonym terminie. Wobec powyższych uchybień, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie odpowiada wymogom formalnym, ponieważ nie został złożony przez podmiot uprawniony w sposób prawidłowy, tj. brak było wymaganej uchwały organu związku zawodowego.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że prawo do inicjowania kontroli norm przysługuje ogólnokrajowym organom związków zawodowych, ale wymaga to prawidłowo wyrażonej woli wystąpienia do Trybunału poprzez uchwałę odpowiedniego organu, która jednoznacznie określa przedmiot zaskarżenia i wzorzec kontroli. Wnioskodawca nie przedstawił takiej uchwały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
Federacja Związków Zawodowych Służby Celnejorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym art. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przedmiot zaskarżenia. Wnioskodawca zarzucił pominięcie funkcjonariuszy Służby Celnej.

ustawa o TK art. 36 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje wstępne rozpoznanie wniosku przez jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Stanowi, że niewykonanie zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych jest samodzielną przesłanką odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu.

Konstytucja art. 191 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa podmioty uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, w tym ogólnokrajowe organy związków zawodowych.

Konstytucja art. 191 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazuje, że legitymacja związków zawodowych jest ograniczona do zakresu ich działania.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli. Wnioskodawca zarzucił naruszenie zasady państwa prawnego.

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli. Wnioskodawca zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa.

Konstytucja art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli. Wnioskodawca zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa.

Konstytucja art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli. Wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa do zabezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych, w tym brakuje wymaganej uchwały organu związku zawodowego. Kontrola konstytucyjności pominięcia ustawowego jest niedopuszczalna, gdyż wnioskodawca nie wykazał konstytucyjnego obowiązku ustawodawcy. Niewykonanie zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych stanowi samodzielną podstawę do odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu.

Godne uwagi sformułowania

kontrola konstytucyjności aktu normatywnego przez Trybunał dotyczy – co do zasady – treści w nim zawartych, a nie pominiętych przez ustawodawcę prawo do reprezentowania federacji związków przez jej przewodniczącego, na które powołuje się federacja [...] nie jest tożsame z prawem do podejmowania uchwał w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego przez statutowo uprawniony organ federacji.

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego przez związki zawodowe, dopuszczalność kontroli konstytucyjności pominięcia ustawowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uchwały związku zawodowego i niedostatecznego uzasadnienia zarzutu pominięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i konstytucjonalistów ze względu na omówienie wymogów formalnych wniosków do TK i dopuszczalności kontroli pominięcia ustawowego, ale nie ma szerszego znaczenia dla ogółu.

Błędy formalne przekreśliły szansę na kontrolę emerytur celników przez Trybunał Konstytucyjny.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
185/5B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 25 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 33/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej o stwierdzenie zgodności: art. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.), z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE: W dniu 22 czerwca 2005 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej o stwierdzenie zgodności art. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.; dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym) z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2005 r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, braków formalnych wniosku, poprzez: wskazanie umocowanego przedstawiciela do reprezentowania Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w sprawie wniosku złożonego do Trybunału Konstytucyjnego; jednoznaczne sprecyzowanie, jaką część art. 1 powołanej ustawy wnioskodawca czyni przedmiotem zaskarżenia; powołanie przepisu wskazującego, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy; wskazanie decyzji lub uchwały uprawnionego organu wnioskodawcy stanowiących podstawę sporządzenia i wniesienia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego wraz z dokumentami uwierzytelniającymi (5 egzemplarzy); doręczenie 5 egzemplarzy wyciągu z protokołu pozwalającego stwierdzić podjęcie uchwały zgodnie ze statutem Federacji; doręczenie 5 egzemplarzy aktualnego wyciągu z rejestru sądowego; doręczenie 5 egzemplarzy aktualnego statutu. W dniu 2 sierpnia 2005 r. wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego pismo, w którym wnioskodawca odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał braków formalnych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez ogólnokrajowy organ związku zawodowego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny, w składzie jednego sędziego, bada, czy złożony wniosek odpowiada wymogom formalnym, czy nie jest oczywiście bezzasadny, a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu. Z treści art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji wynika, że prawo do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm przysługuje ogólnokrajowym organom związków zawodowych. Jest to legitymacja szczególna, ograniczona do zakresu działania związku, zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy zasadniczej. Zarazem muszą być w tym zakresie spełnione pewne istotne warunki proceduralne. Pierwszym z nich jest prawidłowo wyrażona wola wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wszczęcie kontroli. Oznacza to, że ogólnokrajowy organ związku, posiadający na podstawie statutu stosowne kompetencje, winien podjąć uchwałę w przedmiocie złożenia wniosku do Trybunału. Uchwała ta musi w sposób jednoznaczny wyrażać wolę zainicjowania kontroli oraz jasno określać przedmiot zaskarżenia i wzorzec kontroli. Jedynie na podstawie prawidłowo (zgodnie ze statutem związku) podjętej uchwały możliwe jest sporządzenie wniosku. Istotna jest również właściwa chronologia, gdyż sporządzenie wniosku stanowi bezpośrednią realizację postanowień uchwały, a zatem może nastąpić dopiero po jej podjęciu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przestrzeganie powyższej procedury jest warunkiem koniecznym skutecznego wszczęcia postępowania (por. postanowienia z: 10 maja 2005 r., sygn. Tw 7/05, OTK ZU nr 3/B/2005, poz. 108, i 27 stycznia 2004 r., sygn. Tw 31/03, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 10). Trybunał, pomimo wyraźnego wezwania zarządzeniem z 15 lipca 2005 r., nie otrzymał uchwały odpowiedniego organu federacji, spełniającej powyższe kryteria, która mogłaby stanowić podstawę złożonego wniosku. Prawo do reprezentowania federacji związków przez jej przewodniczącego, na które powołuje się federacja w piśmie z 29 lipca 2005 r., nie jest tożsame z prawem do podejmowania uchwał w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego przez statutowo uprawniony organ federacji. Należy zatem orzec, że omawiany wniosek nie został złożony przez podmiot do tego uprawniony. 2. Trybunał Konstytucyjny zbadał również zasadność wniosku. Przedmiotem zaskarżenia jest art. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zdaniem wnioskodawcy pominięcie przez ustawodawcę w tym przepisie funkcjonariuszy Służby Celnej (pomimo, że są tam wymienieni funkcjonariusze innych służb mundurowych) narusza art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji. Kontrola konstytucyjności aktu normatywnego przez Trybunał dotyczy – co do zasady – treści w nim zawartych, a nie pominiętych przez ustawodawcę. Sytuacja, w której Trybunał może rozważyć zgodność z Konstytucją nieumieszczenia w danym akcie konkretnych unormowań, należy do wyjątkowych. Konieczne jest przy tym wskazanie przez wnioskodawcę, jako wzorca kontroli, przepisów Konstytucji, z których miałby wynikać obowiązek unormowania w danym akcie pominiętych zagadnień (por. postanowienie z 2 września 2002 r., sygn. akt K 17/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 68). W tym zakresie wniosek nie odpowiada stawianym wymogom, gdyż żaden z powołanych we wniosku artykułów Konstytucji nie wskazuje na konstytucyjny obowiązek regulacji świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celnej w sposób, jaki wnioskodawca uważa za właściwy. Zatem konstytucyjną kontrolę pominięcia należy w omawianym przypadku uznać za niedopuszczalną. 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdził ponadto, że nie doręczając w terminie 7 dni stosownej uchwały, wnioskodawca nie wykonał zarządzenia z 15 lipca 2005 r., wzywającego do usunięcia braków formalnych. Ta zaś okoliczność, zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, stanowi również samodzielną przesłankę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Z powyższych względów, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.