Tw 33/04

Trybunał Konstytucyjny2004-09-15
SAOSAdministracyjnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnykontrola konstytucyjnościsamorząd terytorialnyustawa o drogach krajowychuchwała rady gminywymogi formalnewzorce kontroli

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Gminy Chełmiec z powodu braku precyzyjnie sformułowanego zarzutu niezgodności z Konstytucją w uchwale rady.

Rada Gminy Chełmiec złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych z Konstytucją i Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. Główną przyczyną była wadliwość uchwały Rady Gminy, która nie zawierała precyzyjnie sformułowanego zarzutu niezgodności z Konstytucją, co uniemożliwiło określenie przedmiotu kontroli.

Wniosek Rady Gminy Chełmiec dotyczył zbadania zgodności przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego. Rada Gminy domagała się stwierdzenia niezgodności wskazanych artykułów ustawy z przepisami Konstytucji, w tym art. 16 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 166 ust. 1, a także z art. 4 ust. 3 i 4 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Dodatkowo, wniosek kwestionował zgodność innych przepisów tej ustawy z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania mu dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że uchwała Rady Gminy Chełmiec, stanowiąca podstawę wniosku, nie zawierała precyzyjnie sformułowanego zarzutu niezgodności z Konstytucją. Zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą inicjować kontrolę konstytucyjności, jednakże ich wola musi być wyrażona w uchwale precyzyjnie określającej przedmiot zaskarżenia i zarzut niezgodności. Brak takiego precyzyjnego wskazania uniemożliwił Trybunałowi określenie zakresu kontroli. Trybunał podkreślił, że nie może zastępować wnioskodawcy w formułowaniu zarzutów. Dodatkowo wskazano, że niedopuszczalne jest powoływanie się na dyrektywy Rady Europy jako wzorzec kontroli w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała musi precyzyjnie określać przedmiot zaskarżenia i zawierać sformułowanie zarzutu niezgodności z aktem wyższego rzędu.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że brak precyzyjnego wskazania w uchwale, który przepis Konstytucji został naruszony, uniemożliwia określenie przedmiotowego zakresu sprawy i dokonanie kontroli. Trybunał nie może zastępować wnioskodawcy w formułowaniu zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strony

NazwaTypRola
Rada Gminy Chełmiecinstytucjawnioskodawca

Przepisy (15)

Główne

Konstytucja art. 16 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 166 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 191 § ust. 1 pkt 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podmiotem uprawnionym do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym są organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Wyrażenie przez radę gminy woli wystąpienia z wnioskiem wymaga podjęcia uchwały.

Pomocnicze

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 2 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 3 § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 10

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 17 § ust. 4

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 8

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 12

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o zasadach realizacji inwestycji art. 31

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

ustawa o TK art. 36 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Wadliwość uchwały Rady Gminy Chełmiec, stanowiącej podstawę wystąpienia z rozpatrywanym wnioskiem, nie może zostać uznana za brak formalny, który mógłby zostać usunięty w trybie tego przepisu.

Konstytucja art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niedopuszczalne jest wskazanie przez radę gminy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wzorca kontroli w postaci dyrektywy Rady Europy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak precyzyjnego sformułowania zarzutu niezgodności z Konstytucją w uchwale Rady Gminy Chełmiec. Uchwała Rady Gminy Chełmiec nie spełnia wymogów formalnych dla skutecznego wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Wadliwość uchwały w zakresie zarzutu niekonstytucyjności nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu.

Godne uwagi sformułowania

nie zawiera sformułowania zarzutu niezgodności ustawy o zasadach realizacji inwestycji z Konstytucją nie może być uznana za skutecznie złożone przez radę oświadczenie woli wystąpienia z wnioskiem nie jest władny zastępować wnioskodawcy w ich formułowaniu nie może zostać uznana za brak formalny, który mógłby zostać usunięty nie może stanowić podstawy skutecznego wystąpienia z wnioskiem wniosek pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, który w sposób bezpodstawny powołuje się na wolę Rady Gminy Chełmiec niedopuszczalne jest wskazanie przez radę gminy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wzorca kontroli w postaci dyrektywy Rady Europy

Skład orzekający

Jerzy Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosków do Trybunału Konstytucyjnego składanych przez organy samorządu terytorialnego, w szczególności konieczność precyzyjnego formułowania zarzutów niezgodności z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem do TK, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i urzędników samorządowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych wniosków do Trybunału Konstytucyjnego.

Jak prawidłowo złożyć wniosek do Trybunału Konstytucyjnego? Kluczowe błędy Rady Gminy Chełmiec.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
272 POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2004 r. Sygn. akt Tw 33/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Chełmiec o stwierdzenie zgodności: – art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2, art. 10 i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) z art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 166 ust. 1 Konstytucji oraz art. 4 ust. 3 i 4 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607); – art. 8, art. 12 i art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE: W dniu 6 sierpnia 2004 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rady Gminy Chełmiec o stwierdzenie zgodności art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2, art. 10 i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm., dalej: ustawa o zasadach realizacji inwestycji) z art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 166 ust. 1 Konstytucji i art. 4 ust. 3 i 4 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607) oraz art. 8, art. 12 i art. 31 zaskarżonej ustawy o zasadach realizacji inwestycji z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji, podmiotem uprawnionym do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym są organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Wyrażenie przez radę gminy woli wystąpienia z wnioskiem do Trybunału wymaga podjęcia uchwały. Musi ona w sposób precyzyjny określać przedmiot zaskarżenia, poprzez dokładne wskazanie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części, oraz zawierać sformułowanie zarzutu niezgodności z aktem wyższego rzędu. Sformułowanie zarzutu stanowi przejaw, wyrażanej przez skarżącego, negatywnej oceny co do hierarchicznej zgodności norm. Polega ona na skonkretyzowaniu relacji między kwestionowanym aktem normatywnym (lub jego częścią) a wyraźnie określonym wzorcem, stanowiącym podstawę kontroli. Dopiero tak rozumiany związek między normą kontrolowaną a normatywnym wzorcem wyznacza przedmiotowe granice kontroli sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Przedłożona Trybunałowi Konstytucyjnemu, wraz z wnioskiem z 3 sierpnia 2004 r., uchwała Rady Gminy Chełmiec z 24 maja 2004 r. (Nr XX/169/2004) nie zawiera sformułowania zarzutu niezgodności ustawy o zasadach realizacji inwestycji z Konstytucją, przez co nie może być uznana za skutecznie złożone przez radę oświadczenie woli wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 191 ust. 1 Konstytucji. Brak precyzyjnego wskazania w uchwale Rady Gminy Chełmiec, który przepis Konstytucji został naruszony przez ustawę o zasadach realizacji inwestycji, uniemożliwia określenie przedmiotowego zakresu sprawy, a tym samym dokonanie kontroli kwestionowanych przepisów. Trybunał może bowiem orzekać jedynie na podstawie konkretnie sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności i w żaden sposób nie jest władny zastępować wnioskodawcy w ich formułowaniu (por. postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 21 sierpnia 2003 r., Tw 21/03, OTK ZU nr 3/B/2003, poz. 168 oraz z 24 listopada 2003 r., Tw 30/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 209). Trybunał Konstytucyjny pragnie podkreślić, że wadliwość uchwały Rady Gminy Chełmiec, stanowiącej podstawę wystąpienia z rozpatrywanym wnioskiem, nie może zostać uznana za brak formalny, który mógłby zostać usunięty w trybie art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Uchwała Rady Gminy Chełmiec, wobec braku precyzyjnie sformułowanego zarzutu niekonstytucyjności, nie może stanowić podstawy skutecznego wystąpienia z wnioskiem do Trybunału. Dokładne określenie przepisów kwestionowanego aktu normatywnego i wzorców kontroli zostało dokonane dopiero przez pełnomocnika, pismem z 3 sierpnia 2004 r. Należy zatem uznać, że wniosek pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, który w sposób bezpodstawny powołuje się na wolę Rady Gminy Chełmiec. Stanowi to samoistną przesłankę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Na marginesie powyższych rozważań Trybunał pragnie zwrócić uwagę, że w świetle art. 188 Konstytucji niedopuszczalne jest wskazanie przez radę gminy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wzorca kontroli w postaci dyrektywy Rady Europy. Tego rodzaju akty normatywne nie mieszczą się bowiem w zakresie kompetencji Trybunału. Mając powyższe na względzie, Trybunał orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI