Tw 29/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Krajowej Rady Komorniczej dotyczącemu zgodności przepisów o zmianie ustawy o komornikach sądowych z Konstytucją, uznając, że KRN nie wykazała legitymacji do kwestionowania tych przepisów w zakresie ochrony praw dłużników i wierzycieli.
Krajowa Rada Komornicza złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący zgodność kilku przepisów nowelizacji ustawy o komornikach sądowych z Konstytucją RP. Trybunał, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi w części dotyczącej zarzutów naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji) oraz zasady równości (art. 32 Konstytucji), uznając, że KRN nie wykazała, iż te kwestie mieszczą się w zakresie jej działania jako organizacji zawodowej. Wnioski dotyczące konkurencji między komornikami uznano za bezzasadne lub nie mieszczące się w kompetencjach KRN.
Wniosek Krajowej Rady Komorniczej (KRN) dotyczył zbadania zgodności szeregu przepisów nowelizacji ustawy o komornikach sądowych z dnia 24 maja 2007 r. z Konstytucją RP. KRN kwestionowała m.in. przepisy dotyczące nadzoru nad czynnościami egzekucyjnymi, możliwości działania więcej niż jednego komornika w rewiarze, prawa wierzyciela do wyboru komornika na terenie całego kraju oraz obowiązku przyjmowania wniosków przez komorników. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania dalszego biegu części zarzutów. Kluczowym powodem odmowy było stwierdzenie, że KRN, występując w obronie interesów dłużników i wierzycieli (np. zarzucając naruszenie prawa do sądu czy zasady równości), nie wykazała, iż te kwestie mieszczą się w zakresie jej działania jako organizacji zawodowej, zgodnie z art. 191 ust. 2 Konstytucji. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego konkurencji między komornikami, Trybunał uznał go za chybiony w świetle wcześniejszego orzecznictwa. Natomiast zarzut dotyczący obowiązku przyjmowania wniosków przez komorników uznano za oczywiście bezzasadny w świetle przepisu dopuszczającego odmowę w przypadku zaległości przekraczającej sześć miesięcy. Trybunał podkreślił, że wstępne rozpoznanie ma na celu eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania z powodu braku legitymacji podmiotu lub oczywistej bezzasadności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Rada Komornicza nie wykazała, że kwestionowane przepisy dotyczą spraw mieszczących się w zakresie jej działania jako organizacji zawodowej, w związku z czym nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem w tym zakresie.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że organizacje zawodowe, występując z wnioskiem o kontrolę norm, muszą wykazać, że kwestionowane przepisy dotyczą spraw bezpośrednio związanych z wykonywaniem zawodu lub interesów członków korporacji. W tym przypadku KRN występowała w obronie interesów dłużników i wierzycieli, co nie mieści się w jej zakresie działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi
Strona wygrywająca
Krajowa Rada Komornicza (w zakresie, w jakim wniosek został odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krajowa Rada Komornicza | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (33)
Główne
Konstytucja art. 191 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem w sprawie kontroli hierarchicznej norm.
Konstytucja art. 191 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przyznaje podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 tzw. ograniczoną zdolność wnioskowania, obligując je do wykazania, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania.
ustawa o komornikach art. 3 § 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 8 § 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
„w rewirze komorniczym może działać więcej niż jeden komornik”
ustawa o komornikach art. 8 § 5
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
„wierzyciel ma prawo wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. W przypadku wyboru komornik działa poza obszarem swojego rewiru komorniczego”
ustawa o komornikach art. 8 § 7
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
„komornik wybrany przez wierzyciela nie może odmówić przyjęcia wniosku o wszczęcie egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań”
ustawa o komornikach art. 8 § 8
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
„komornik wybrany przez wierzyciela odmawia jednak wszczęcia egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań, jeżeli w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji zaległość przekracza sześć miesięcy”
ustawa o komornikach art. 29 § 3
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 29 § 5
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 32 § 6
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
zdanie pierwsze
ustawa o komornikach art. 32 § 7
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 40 § 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 45 § 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
ustawa o komornikach art. 49a § 3
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 2
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 5
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 24
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 29
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 37
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 41
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 112, poz. 769 art. 1 § pkt 46
Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 17 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ustawa o TK art. 31 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej „uprawnionego podmiotu”.
ustawa o TK art. 32 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa wymagania dotyczące wniosku.
ustawa o TK art. 32 § 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymaga powołania przepisu prawa lub statutu wskazującego na związek między zakresem działania organu a kwestionowanym aktem normatywnym.
ustawa o TK art. 36 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wniosek pochodzący od organu lub organizacji wymienionych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji jest kierowany do sędziego Trybunału Konstytucyjnego w celu wstępnego rozpoznania.
ustawa o TK art. 36 § 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wstępne rozpoznanie służy eliminacji wniosków „oczywiście bezzasadnych”.
ustawa o TK art. 39 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Umorzenie postępowania z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia (np. brak podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krajowa Rada Komornicza nie wykazała, że kwestionowane przepisy dotyczą spraw mieszczących się w zakresie jej działania jako organizacji zawodowej, w szczególności w zakresie ochrony praw dłużników i wierzycieli. Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do nadania mu dalszego biegu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa do sądu (art. 45 Konstytucji) przez przepisy nowelizacji ustawy o komornikach. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady równości (art. 32 Konstytucji) przez przepisy nowelizacji ustawy o komornikach. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) przez przepisy dotyczące konkurencji między komornikami. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 Konstytucji przez przepisy dotyczące obowiązku przyjmowania wniosków przez komorników.
Godne uwagi sformułowania
„spraw objętych zakresem działania” „ograniczona zdolność wnioskowania (legitymacja szczegółowa)” „występuje w obronie interesu dłużników lub wierzycieli, nie zaś interesu członków korporacji zawodowej” „chybiony zarzut” „oczywiście bezzasadny”
Skład orzekający
Adam Jamróz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu działania organizacji zawodowych w kontekście kontroli konstytucyjności norm prawnych oraz kryteriów odrzucania wniosków przez Trybunał Konstytucyjny na etapie wstępnego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Krajowej Rady Komorniczej i jej legitymacji do kwestionowania przepisów dotyczących komorników sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące legitymacji procesowej organizacji zawodowych przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się kontrolą konstytucyjności. Pokazuje, jak Trybunał odrzuca wnioski, które wykraczają poza zakres działania wnioskodawcy.
“Kiedy organizacja zawodowa nie może kwestionować prawa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice legitymacji.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony85/3/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 5 marca 2008 r. Sygn. akt Tw 29/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Krajowej Rady Komorniczej w sprawie zgodności: 1) art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2, art. 7 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji; 3) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 Konstytucji; 4) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji; 5) art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji; 6) art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji; 7) art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 32 ust. 6 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji; 8) art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji; 9) art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji; 10) art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji; 11) art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 49a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności: 1) art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 3) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 32 ust. 1 oraz art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 4) art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) w odniesieniu do art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. UZASADNIENIE W dniu 25 października 2007 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Krajowej Rady Komorniczej w sprawie zgodności art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769; dalej: ustawa o zmianie ustawy o komornikach albo nowelizacja z dnia 24 maja 2007 r.) w odniesieniu do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.; dalej: ustawa o komornikach) z art. 2, art. 7 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji; art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 2 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 Konstytucji; art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 7 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 24 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 29 ust. 3 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 24 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 29 ust. 5 ustawy o komornikach z art. 2 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji; art. 1 pkt 29 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 32 ust. 6 zd. 1 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 29 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 32 ust. 7 ustawy o komornikach z art. 2 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji; art. 1 pkt 37 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 40 ust. 2 ustawy o komornikach z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 41 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 45 ust. 2 ustawy o komornikach z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji; art. 1 pkt 46 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 49a ust. 3 ustawy o komornikach z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2007 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez: wskazanie podstawy prawnej do wystąpienia przez Krajową Radę Komorniczą z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności, czy – zgodnie z art. 82 ustawy o komornikach sądowych – działa ona na podstawie uchwały Krajowego Zjazdu Komorników; uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach z art. 32 ust. 1 Konstytucji; uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 1 pkt 46 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 49a ust. 3 ustawy o komornikach z art. 32 ust. 1 Konstytucji; wyjaśnienie, czy na stronie 67 wniosku, w pkt 2, w ostatnim zdaniu jako wzorzec kontroli powołano art. 45 ust. 2 czy art. 64 ust. 2 Konstytucji. W piśmie z 25 października 2007 r. Krajowa Rada Komornicza odniosła się do stwierdzonych braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej „uprawnionego podmiotu”. Podmioty, które mogą wystąpić z wnioskiem w sprawie hierarchicznej kontroli norm wskazuje art. 191 ust. 1 Konstytucji. Natomiast podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji ustrojodawca przyznaje tzw. ograniczoną zdolność wnioskowania (legitymację szczegółową), obligując je do wykazania, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania (art. 191 ust. 2 Konstytucji). Wniosek pochodzący od podmiotu legitymowanego szczegółowo powinien zatem nie tylko odpowiadać wymaganiom dotyczącym pism procesowych oraz zawierać treść określoną w art. 32 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o TK, ale nadto powoływać przepis prawa lub statutu wskazujący, że kwestionowana ustawa lub inny akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania danego organu lub organizacji (art. 32 ust. 2 ustawy o TK). Konsekwencją tych uregulowań jest art. 36 ustawy o TK, zgodnie z którym wniosek pochodzący od organu lub organizacji wymienionych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji jest kierowany do sędziego Trybunału Konstytucyjnego w celu wstępnego rozpoznania. Instytucja ta zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), spowodowanej brakiem podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku. Tym samym, wstępne rozpoznanie umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania. Przyjąć zatem należy, że w trakcie wstępnego rozpoznania badaniu podlega nie tylko realizacja wymagań stawianych pismom procesowym, ale także – a nawet przede wszystkim – kwestia, czy podmiot występujący z wnioskiem spełnia kryteria uzasadniające zakwalifikowanie go do kręgu organów lub organizacji wskazanych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji oraz czy wskazane przez ten podmiot przepisy prawa lub postanowienia statutu rzeczywiście uzasadniają związek między zakresem działania danego podmiotu a kwestionowanym we wniosku aktem normatywnym (art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, wstępne rozpoznanie służy eliminacji wniosków „oczywiście bezzasadnych”. Dopiero spełnienie wszystkich wyżej wskazanych przesłanek uzasadnia nadanie dalszego biegu wnioskowi złożonemu przez podmiot legitymowany szczegółowo. 2. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie pojęcia „spraw objętych zakresem działania”, użytego w art. 191 ust. 2 Konstytucji w przypadku organizacji zawodowej (zob. postanowienia TK z: 12 lutego 2003 r., Tw 59/02, OTK ZU nr 1/B/2003, poz. 8; 26 marca 2003 r., Tw 60/02, OTK ZU nr 1/B/2003, poz. 10 oraz postanowienie pełnego składu TK z 28 stycznia 2004 r., Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2 dotyczące podmiotów legitymowanych szczegółowo). W zakresie tak rozumianych „spraw” mieszczą się jedynie te, które odnoszą się do interesów bezpośrednio związanych z wykonywaniem zawodu. W przypadku organizacji zawodowej konieczne jest również zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny, czy powołane wzorce kontroli należą do uprzednio wyznaczonego zakresu działania podmiotu wszczynającego postępowanie. Może się bowiem zdarzyć, że – na gruncie art. 191 ust. 2 Konstytucji – wnioskodawca ma zdolność kwestionowania danego przepisu, natomiast powołane przezeń wzorce kontroli nie mieszczą się w jego zakresie działania. W tym znaczeniu zestawienie przedmiotu i wzorców kontroli oznacza, że „sprawa” nie należy do zakresu działania wnioskodawcy i z tego powodu należy odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu (zob. postanowienie TK z 12 listopada 2003 r., Tw 14/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 205). 3. Krajowa Rada Komornicza kwestionuje zgodność art. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 3 ust. 1 ustawy komornikach z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wnioskodawca dowodzi, iż poddanie czynności egzekucyjnych nadzorowi prezesa sądu rejonowego może prowadzić do wyłączenia czynności komornika spod jurysdykcji sądu. W konsekwencji, „wierzyciel bądź dłużnik mogą zostać pozbawieni prawa do rozpatrzenia ich sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”. Z wyjaśnień powyższych wynika jednoznacznie, że Krajowa Rada Komornicza zarzucając naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu, występuje w obronie interesu dłużników lub wierzycieli, nie zaś interesu członków korporacji zawodowej, w imieniu których wszczęła postępowanie przed Trybunałem. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji, wskazany wyżej przedmiot oraz wzorzec kontroli nie spełniają wymogów stawianych „sprawie”, która należąc do zakresu działania Krajowej Rady Komorniczej, legitymowałaby tę władzę organizacji zawodowej (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji) do zainicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Okoliczność ta, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu wnioskowi, w zakresie badania zgodności art. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 3 ust. 1 ustawy o komornikach z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 4. Krajowa Rada Komornicza kwestionuje zgodność art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 2 ustawy o komornikach, w brzmieniu: „w rewirze komorniczym może działać więcej niż jeden komornik”. Wnioskodawca, powołując art. 2 Konstytucji jako wzorzec kontroli, dowodzi, iż z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa ładu i porządku w działaniu organów państwa. Krajowa Rada Komornicza kwestionuje celowość przyjętego rozwiązania i twierdzi, że w przypadku komorników, będących organami państwa stosującymi przymus publiczny, ustawodawca nie możne wprowadzać działania opartego na konkurencji tych podmiotów. W kontekście podniesionych zarzutów Trybunał Konstytucyjny przypomina, że specyficzny charakter instytucji komornika sądowego był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 24 lutego 2003 r., o sygnaturze K 28/02 (OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 13). Trybunał w przywołanym orzeczeniu podkreślił, że w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452) nastąpiło odejście od pracowniczego charakteru stosunku łączącego komornika z prezesem sądu rejonowego. Dzięki temu, status prawny komornika zbliża się do statusu przedstawicieli tzw. wolnych zawodów, ale zarazem zachowuje przymiot funkcjonariusza państwowego. Takie rozwiązanie, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, miało umożliwić tworzenie nowych kancelarii komorniczych z uwzględnieniem potrzeb obrotu prawnego, bez względu na możliwości finansowe resortu sprawiedliwości. Miało też doprowadzić do zwiększenia konkurencyjności, a tym samym i efektywności egzekucji sądowej. Z tego względu za chybiony trzeba uznać zarzut Krajowej Rady Komorniczej, iż komornik jako funkcjonariusz administracji publicznej nie może podlegać regułom konkurencyjności. W konsekwencji, na gruncie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, należało odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 2 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji. 5. Krajowa Rada Komornicza kwestionuje zgodność art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach, w brzmieniu: „wierzyciel ma prawo wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. W przypadku wyboru komornik działa poza obszarem swojego rewiru komorniczego”. Wnioskodawca, powołując art. 32 ust. 1 Konstytucji jako wzorzec kontroli, dowodzi, iż znowelizowane przepisy ustawy o komornikach, dając wierzycielowi możliwość wyboru komornika na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uprzywilejowują „wyłącznie silnych gospodarczo wierzycieli”. Zdaniem Krajowej Rady Komorniczej, sytuacja taka prowadzi do naruszenia zasady równości, gdyż nie stwarza wszystkim wierzycielom równego dostępu do wyboru komornika. Wnioskodawca zarzuca także, że w wypadku prowadzenia egzekucji przez komornika, którego kancelaria znajduje się w odległości kilkuset kilometrów od miejsca zamieszkania dłużnika, ten ostatni „nie będzie miał swobodnego dostępu do akt w celu odpowiedniego przygotowania skargi na czynności komornika. Prowadzić to będzie do ograniczenia konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że argumentacja naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 45 Konstytucji wskazuje jednoznacznie na cel działania Krajowej Rady Komorniczej, którym jest obrona interesu dłużników i wierzycieli. Okoliczność ta pozwala uznać, że powyższa „sprawa” nie należy do zakresu działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji), co w konsekwencji, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, rozstrzyga o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach z art. 32 ust. 1 oraz art. 45 Konstytucji. Na marginesie powyższych rozważań Trybunał Konstytucyjny ustalił, iż Krajowa Rada Komornicza zarzuca w uzasadnieniu wniosku niezgodność art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy komornikach również z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Należało zatem przypomnieć stanowisko utrwalone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że uchwała organu lub władzy, wymienionych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji, w sprawie wystąpienia z wnioskiem o hierarchiczną kontrolę norm stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego organu lub władzy. Treść uchwały i wniosku musi być zbieżna, co oznacza m.in., że nie można we wniosku powoływać dodatkowych wzorców kontroli (por. postanowienia z: 7 września 2004 r., Tw 28/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 269; 8 sierpnia 2005 r., Tw 25/05, OTK ZU nr 1/B/2006, poz. 4; 21 lutego 2006 r., Tw 59/05, OTK ZU nr 2/B/2006, poz. 84). W analizowanym przypadku, z treści doręczonej uchwały Krajowej Rady Komorniczej z 5 lipca 2007 r. (nr 394/III) wynika, iż wzorcem kontroli dla art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach uczyniono wyłącznie art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 Konstytucji. W konsekwencji należało stwierdzić niedopuszczalność orzekania o zgodności art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. 6. Krajowa Rada Komornicza kwestionuje zgodność art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 7 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji. Zdaniem Krajowej Rady Komorniczej unormowanie, w brzmieniu: „komornik wybrany przez wierzyciela nie może odmówić przyjęcia wniosku o wszczęcie egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań” w zakresie, w jakim pozbawia komornika prawa odmowy przyjęcia wniosku o wszczęcie egzekucji, dokonanie zabezpieczenia lub podjęcie innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań, jeśli czynności te miałyby być wykonywane poza jego rewirem komorniczym, spowoduje spadek skuteczności egzekucji i doprowadzi do dezorganizacji funkcjonowania kancelarii komorniczych. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że zarzut wnioskodawcy cechuje bezzasadność w świetle treści art. 8 ust. 8 ustawy o komornikach, który stanowi: „komornik wybrany przez wierzyciela odmawia jednak wszczęcia egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań, jeżeli w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji zaległość przekracza sześć miesięcy”. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że komornik, będący w swoiście rozumianej zwłoce, ma obowiązek odmówić przeprowadzenia egzekucji (dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innej czynności), co z kolei pozwoli zapobiec powstawaniu kolejnych zaległości w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji. Z powyższych względów, uznając zarzut wnioskodawcy za oczywiście bezzasadny, na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK, należało odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie badania zgodności art. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy o komornikach w odniesieniu do art. 8 ust. 7 ustawy o komornikach z art. 2 Konstytucji. W tym stanie rzeczy, należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI