Tw 25/12

Trybunał Konstytucyjny2013-02-04
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPustawa emerytalnaOPZZlegitymacja procesowabrak formalnytożsamość sprawy

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi OPZZ dotyczącemu zgodności przepisów ustawy zmieniającej z Konstytucją, uznając tożsamość zakresu zaskarżenia z wcześniej rozstrzygniętą sprawą oraz brak legitymacji wnioskodawcy.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) złożyło wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy zmieniającej ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją. Trybunał, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, wskazując na tożsamość przedmiotu zaskarżenia z wcześniej rozstrzygniętą sprawą o sygn. K 9/12. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że OPZZ nie wykazało swojej legitymacji do występowania w interesie wszystkich beneficjentów świadczeń objętych kwestionowanymi przepisami, co stanowiło niespełnienie wymogów formalnych.

Wniosek Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) dotyczył zbadania zgodności art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw z przepisami Konstytucji RP, w tym z zasadami równości, sprawiedliwości społecznej i ochrony praw nabytych. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania mu dalszego biegu. Główną przyczyną takiej decyzji była stwierdzona tożsamość zakresu zaskarżenia (przedmiotu i wzorców kontroli) z zakresem zaskarżenia w sprawie o sygn. K 9/12, która została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału z dnia 19 grudnia 2012 r. Zgodnie z zasadą ostateczności orzeczeń Trybunału, ponowna ocena tych samych przepisów w identycznym zakresie jest zbędna. Ponadto, Trybunał stwierdził, że wnioskodawca nie usunął braków formalnych wniosku, w szczególności nie wykazał swojej legitymacji do występowania w imieniu wszystkich grup beneficjentów świadczeń, których dotyczyły kwestionowane przepisy, co stanowiło samoistną podstawę do odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zakres zaskarżenia jest tożsamy.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przedmiot i wzorce kontroli we wniosku OPZZ są identyczne jak w sprawie o sygn. K 9/12, która została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowychinstytucjawnioskodawca

Przepisy (13)

Główne

ustawa o TK art. 36

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa zmieniająca art. 4

Ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

ustawa zmieniająca art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

ustawa o TK art. 32 § 1 i 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 39 § 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja art. 191 § 1 pkt 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 191 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość zakresu zaskarżenia z wcześniej rozstrzygniętą sprawą. Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy do reprezentowania wszystkich grup beneficjentów.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi zakres zaskarżenia (przedmiot i wzorce kontroli) jest tożsamy z zakresem zaskarżenia wyznaczonym w sprawie o sygn. K 9/12 nie wykazał, że posiada legitymację do występowania o hierarchiczną kontrolę zgodności norm w interesie pozostałych beneficjentów świadczeń

Skład orzekający

Marek Zubik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków do Trybunału Konstytucyjnego, wymogi legitymacji procesowej organizacji związkowych, zasada tożsamości sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego wniosku i stanu prawnego związanego z ustawą zmieniającą emerytury i renty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym legitymacji procesowej organizacji związkowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.

Trybunał Konstytucyjny: Kto naprawdę może kwestionować przepisy? Kluczowa lekcja o legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
128/2/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 4 lutego 2013 r. Sygn. akt Tw 25/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych o zbadanie zgodności: 1) art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 118) z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 118) z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE 16 maja 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (dalej: OPZZ) o zbadanie zgodności: po pierwsze, art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 118; dalej: ustawa zmieniająca) z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 67 ust. 1 Konstytucji; po drugie, art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej z art. 2 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2012 r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, braków formalnych wniosku przez: po pierwsze, uzasadnienie, w jaki sposób art. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej naruszają, zdaniem wnioskodawcy, art. 2, art. 32, art. 67 ust. 1 Konstytucji: z wykazaniem, że zachowanie „wartości świadczenia (…) świadczeniobiorców pobierających emerytury lub renty w wysokości niższej” jest niedopuszczalne, w szczególności w świetle powołanej przez stronę związkową zasady solidaryzmu społecznego, braku absolutnego charakteru zasady wzajemności oraz incydentalnego charakteru ustawy oraz z wykazaniem, że przewidziane w kwestionowanych przepisach mechanizmy waloryzacji świadczeń są – w odniesieniu do „świadczeniobiorców pobierających wyższe świadczenia” – do tego stopnia niewystarczające, że wysokość tych świadczeń zostanie sprowadzona poniżej poziomu minimum życiowego, naruszając ewidentnie równowagę pomiędzy stopniem zaspokojenia potrzeb a istniejącymi możliwościami, w szczególności w świetle zasad odnoszących się do systemu finansów publicznych oraz swobody ustawodawcy w doborze metod waloryzacji; przy uwzględnieniu okoliczności, że niespełnienie oczekiwań co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji; po drugie, wyjaśnienie, z czego wnioskodawca wywodzi legitymację do wnioskowania do Trybunału w interesie beneficjentów świadczeń, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-15 ustawy zmieniającej, w szczególności funkcjonariuszy, żołnierzy, kombatantów, ofiar represji, inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ofiar działań wojennych, rolników. W piśmie z 25 października 2012 r. odniesiono się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioski przedstawiane przez ogólnokrajowe organy związków zawodowych podlegają wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny i czy braki formalne zostały usunięte w wyznaczonym terminie (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. W sprawie o sygn. K 9/12 Trybunał Konstytucyjny zbadał zgodność art. 4 ust. 1-8 ustawy zmieniającej z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 67 ust. 1 Konstytucji, a także art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej z art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 19 grudnia 2012 r. orzekł, że: po pierwsze, art. 4 ust. 1-8 w odniesieniu do świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 4-15 (oraz art. 6 w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2) ustawy zmieniającej są zgodne z art. 67 ust. 1 Konstytucji, zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw nabytych – wynikającymi z art. 2 Konstytucji, zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji, a także z art. 32 Konstytucji; po drugie, art. 4 ust. 1-8 w odniesieniu do świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 3 (oraz art. 6 w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2) ustawy zmieniającej nie są niezgodne z art. 67 ust. 1 Konstytucji oraz są zgodne z zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw nabytych – wynikającymi z art. 2 Konstytucji, zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji, a także z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2012 r. poz. 1555. 3. Z petitum wniosku OPZZ wynika jednoznacznie, że sformułowany w nim zakres zaskarżenia (przedmiot i wzorce kontroli) jest tożsamy z zakresem zaskarżenia wyznaczonym w sprawie o sygn. K 9/12. Z uwagi na ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 Konstytucji) należy uznać za zbędne dokonywanie ponownej oceny zgodności tego samego przepisu z identycznie określonymi wzorcami kontroli. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 36 ust. 3 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał zbadał, czy OPZZ wykonał zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2012 r. 4.1. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że wnioskodawca nie udowodnił, że ogólnokrajowymi organizacjami członkowskimi OPZZ są organizacje związkowe zrzeszające beneficjentów świadczeń, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-15 ustawy zmieniającej, w szczególności: rolników (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej), funkcjonariuszy służb mundurowych (art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy zmieniającej), żołnierzy zawodowych (art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy zmieniającej). W konsekwencji wnioskodawca nie wykazał, że posiada legitymację do występowania o hierarchiczną kontrolę zgodności norm w interesie pozostałych beneficjentów świadczeń, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-15 ustawy zmieniającej, w szczególności kombatantów oraz ofiar represji wojennych i okresu powojennego (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy zmieniającej), inwalidów wojennych i wojskowych (art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy zmieniającej), cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych (art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej). Powyższe okoliczności dowodzą, że wnioskodawca nie usunął braków formalnych w wyznaczonym terminie (pkt 2 zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2012 r.), co stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu (art. 36 ust. 3 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI