Tw 25/04

Trybunał Konstytucyjny2004-11-23
SAOSAdministracyjnekontrola konstytucyjności prawaŚredniakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPautostrady płatneKrajowy Fundusz Drogowysamorząd terytorialnylegitymacja procesowazasada przyzwoitej legislacjirówność wobec prawa

Trybunał Konstytucyjny odmówił dalszego biegu wnioskowi Rady Miasta Chorzowa dotyczącemu niezgodności przepisów o autostradach płatnych z Konstytucją, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne i nieadekwatne.

Rada Miasta Chorzowa złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 1 ust. 1a ustawy o autostradach płatnych z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego. Po wstępnym rozpoznaniu, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie zarzutów naruszenia art. 2 (zasada przyzwoitej legislacji) i art. 32 (równość wobec prawa) Konstytucji, uznając je za oczywiście bezzasadne i nieadekwatne do przedmiotu sprawy.

Wniosek Rady Miasta Chorzowa dotyczył niezgodności art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym z art. 2, art. 32 i art. 167 Konstytucji RP oraz art. 9 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Trybunał Konstytucyjny, działając w składzie sędziego Marka Mazurkiewicza, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w części dotyczącej zarzutów naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji. Uzasadnienie opiera się na przepisach dotyczących legitymacji szczególnej organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa. Trybunał uznał, że zarzut naruszenia zasady "przyzwoitej legislacji" (art. 2 Konstytucji) poprzez regulowanie danej materii w różnych aktach prawnych jest oczywiście bezzasadny. Podobnie, zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) został uznany za nieadekwatny, gdyż Krajowy Fundusz Drogowy jest podmiotem odmiennym od jednostek samorządu terytorialnego, a brak było argumentów wskazujących na naruszenie równości między gminami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Brak jest podstaw do stwierdzenia, że regulowanie danej sprawy w różnych aktach normatywnych samo przez się narusza art. 2 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Rada Miasta Chorzowainstytucjawnioskodawca

Przepisy (11)

Główne

u.a.p. art. 1 § ust. 1a

Ustawa o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym

Kwestionowany przepis dotyczy finansowania dróg krajowych.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada przyzwoitej legislacji.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 167

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKST art. 9 § ust. 2

Europejska Karta Samorządu Terytorialnego

u.o.TK art. 191 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podmioty uprawnione do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa (organy stanowiące JST).

u.o.TK art. 32 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymagania dotyczące wniosków.

u.o.TK art. 32 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg powołania przepisu prawa lub statutu uzasadniającego związek wnioskodawcy z regulacją.

u.o.TK art. 36 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wstępne rozpoznanie wniosku przez sędziego.

u.o.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Umorzenie postępowania z powodu niedopuszczalności orzeczenia (brak podmiotu uprawnionego).

u.o.TK art. 36 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Eliminacja wniosków "oczywiście bezzasadnych".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady przyzwoitej legislacji przez regulowanie materii w różnych aktach prawnych. Krajowy Fundusz Drogowy jest podmiotem odmiennym od jednostek samorządu terytorialnego, co czyni zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji nieadekwatnym. Brak argumentów uprawdopodabniających tezę o naruszeniu równości poszczególnych gmin.

Godne uwagi sformułowania

ograniczona zdolność wnioskowania (legitymacja szczególna) zasada "przyzwoitej legislacji" zarzut oczywiście bezzasadny nieadekwatny wzorzec konstytucyjny eliminacja spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania

Skład orzekający

Marek Mazurkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad legitymacji procesowej organów samorządu terytorialnego do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa oraz stosowania art. 2 i 32 Konstytucji w kontekście regulacji finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku Rady Miasta i konkretnych przepisów ustawy o autostradach płatnych. Wnioski dotyczące art. 167 Konstytucji i EKST nie zostały merytorycznie rozpoznane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym i administracyjnym.

Trybunał Konstytucyjny: Kiedy samorząd może kwestionować ustawy? Kluczowe zasady legitymacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
204/6B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2004 r. Sygn. Tw 25/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta Chorzowa o stwierdzenie niezgodności: art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.) z art. 2, art. 32 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie, w jakim wnioskodawca wnosi o zbadanie zgodności art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.) z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. UZASADNIENIE: W dniu 21 czerwca 2004 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Miasta Chorzowa o stwierdzenie niezgodności art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.) z art. 2, art. 32 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 9 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 26 lipca 2004 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych poprzez doręczenie wyciągu z protokołu pozwalającego stwierdzić, że uchwała została podjęta zgodnie ze statutem; doręczenie 1 kopii uchwały Rady Miasta Chorzowa w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego oraz doręczenie 1 kopii wniosku Rady Miasta Chorzowa. W dniu 5 sierpnia 2004 r. zostało dostarczone do Trybunału Konstytucyjnego pismo, w którym wnioskodawca odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał braków formalnych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji, jednym z podmiotów uprawnionych do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa są organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Ustrojodawca przyznaje im tzw. ograniczoną zdolność wnioskowania (legitymację szczególną), wymagając wykazania, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania danego podmiotu. Wniosek pochodzący od takiego podmiotu powinien zatem nie tylko odpowiadać wymaganiom dotyczącym pism procesowych oraz zawierać dane określone w art. 32 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), ale nadto powinien zawierać powołanie przepisu prawa lub statutu wskazującego, że kwestionowana ustawa lub inny akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania danego organu lub organizacji (art. 32 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). Konsekwencją tych uregulowań jest art. 36 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, zgodnie z którym wniosek pochodzący od organu lub organizacji wymienionych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji jest kierowany do sędziego Trybunału Konstytucyjnego celem wstępnego rozpoznania. Instytucja ta zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym), spowodowanej brakiem podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku. Tym samym instytucja ta umożliwia już w początkowej fazie postępowania eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania. Przyjąć należy, że w trakcie wstępnego rozpoznania badaniu podlega nie tylko spełnienie wymagań stawianych pismom procesowym. Rozstrzygnięcia wymaga również – a nawet przede wszystkim – kwestia, czy podmiot występujący z wnioskiem spełnia kryteria uzasadniające zakwalifikowanie go do kręgu organów lub organizacji wskazanych w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji oraz czy wskazane przez ten podmiot przepisy prawa lub postanowienia statutu rzeczywiście uzasadniają związek między zakresem działania danego podmiotu i regulacją przewidzianą w akcie normatywnym. Ponadto wstępne rozpoznanie służy eliminacji wniosków „oczywiście bezzasadnych” (art. 36 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). Dopiero spełnienie wszystkich wskazanych przesłanek uzasadnia nadanie wnioskowi dalszego biegu. Wnioskodawca kwestionuje konstytucyjność art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.) m.in. z punktu widzenia wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady „przyzwoitej legislacji” sformułowanej przez Trybunał Konstytucyjny jako jeden z aspektów zasady demokratycznego państwa prawnego. Skarżący stwierdza, iż przepisy dotyczące finansowania dróg krajowych nie odpowiadają powyższej zasadzie dlatego, że wskazana problematyka uregulowana jest w różnych aktach prawnych. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego jest to zarzut oczywiście bezzasadny. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że regulowanie danej sprawy w różnych aktach normatywnych, samo przez się narusza art. 2 Konstytucji. Podobny zarzut, jako oczywiście bezzasadny, odnosi się do stwierdzenia zgodności art. 1 ust. 1a przywołanej wyżej ustawy z art. 32 Konstytucji. Wskazany wzorzec konstytucyjny odnosi się do zasady równego traktowania gmin względem siebie, jako podmiotów podobnych. Z założenia natomiast Krajowy Fundusz Drogowy jest podmiotem odmiennym od wszelkich jednostek samorządu terytorialnego. Równocześnie brak jest we wniosku przywołania jakiegokolwiek argumentu pozwalającego uprawdopodobnić tezę, że skarżone regulacje naruszają równość poszczególnych gmin. W konsekwencji art. 32 należy uznać za nieadekwatny w tym przypadku. W związku z tym, należało odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie, w jakim przywołano art. 2 i art. 32 Konstytucji jako wzorzec kontroli.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI