Orzeczenie · 2014-11-18

TW 21/14

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2014-11-18
SAOSinneprawo samorządoweNiskakonstytucyjny
aplikacja notarialnarozporządzenieTrybunał Konstytucyjnyprawo o notariaciekoszty aplikacjiobecnościterminy

Wniosek Krajowej Rady Notarialnej dotyczył oceny zgodności § 5 ust. 4 zdanie drugie oraz § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej z przepisami ustawy Prawo o notariacie oraz Konstytucji RP. Pierwszy zaskarżony przepis regulował zasady zwrotu kosztów podróży i noclegów dla aplikantów odbywających szkolenia poza obszarem swojej izby, wskazując, że koszty te pokrywane są ze środków własnych rady izby. Rada twierdziła, że jest to niezgodne z przepisami Prawa o notariacie, które nakazują pokrywanie kosztów szkolenia z opłat wnoszonych przez aplikantów, a także z Konstytucją, ograniczając prawo własności samorządu. Trybunał Konstytucyjny uznał te argumenty za bezzasadne, wskazując, że przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą, a koszty szkolenia faktycznie pokrywane są z opłat aplikantów, a nie z innych środków izby. Drugi zaskarżony przepis dotyczył możliwości uzupełnienia przez aplikanta usprawiedliwionych nieobecności po zakończeniu aplikacji. Rada uważała, że przepis ten wykracza poza delegację ustawową i prowadzi do wydłużenia aplikacji ponad ustawowy okres. Trybunał również uznał ten zarzut za bezzasadny, podkreślając, że przepisy Prawa o notariacie dopuszczają przerwy w aplikacji, a regulacja ta ma na celu zapewnienie właściwego poziomu szkolenia i realizację obowiązków aplikanta. W konsekwencji, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących aplikacji notarialnej, w szczególności kwestii finansowania kosztów i uzupełniania nieobecności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia i ich zgodności z ustawą Prawo o notariacie oraz Konstytucją.

Zagadnienia prawne (2)

Czy § 5 ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej, stanowiące, że zwrot kosztów podróży i noclegów aplikantom pokrywany jest ze środków własnych rady izby notarialnej, jest zgodny z art. 75 i art. 72a ustawy Prawo o notariacie oraz art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest zgodny z prawem. Koszty szkolenia aplikantów pokrywane są z ich opłat, a regulacja ta zapewnia właściwe prowadzenie aplikacji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że koszty szkolenia aplikantów są pokrywane z ich opłat, a nie z innych środków izby, co czyni zarzut naruszenia prawa własności bezzasadnym. Ponadto, regulacja zwrotu kosztów podróży i noclegów jest związana z organizacją zajęć i zapewnia właściwy poziom szkolenia, zgodnie z delegacją ustawową.

Czy § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej, pozwalający na uzupełnienie usprawiedliwionych nieobecności po zakończeniu aplikacji, jest zgodny z art. 72 § 1 i art. 75 ustawy Prawo o notariacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest zgodny z prawem. Stanowi realizację przepisów Prawa o notariacie dotyczących przerw w aplikacji i uzupełniania obowiązków.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepis ten nie narusza art. 72 § 1 Prawa o notariacie, ponieważ przerwy w aplikacji są dopuszczalne, a regulacja ta służy realizacji celów aplikacji. Zgodnie z art. 75 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości ma kompetencję do uregulowania trybu postępowania w przypadku usprawiedliwionych nieobecności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi
Strona wygrywająca
nie dotyczy

Strony

NazwaTypRola
Krajowa Rada Notarialnainstytucjawnioskodawca

Przepisy (14)

Główne

pr. not. art. 75

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Delegacja ustawowa dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej, w tym trybu i sposobu organizacji zajęć.

pr. not. art. 72a

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Aplikacja notarialna jest odpłatna, a koszty szkolenia pokrywane są z opłat wnoszonych przez aplikantów. W przypadku zwolnienia od opłaty, koszty pokrywane są ze środków własnych izby.

pr. not. art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Aplikacja notarialna trwa 3 lata i 6 miesięcy i polega na zaznajomieniu aplikanta z całokształtem pracy notariusza.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności tylko w drodze ustawy i tylko w uzasadnionym zakresie, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, lub wolności i praw innych osób.

Pomocnicze

rozp. MS z 17.12.2013 art. 5 § ust. 4 zdanie drugie

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej

Zwrot kosztów podróży i noclegów aplikantom odbywającym zajęcia poza obszarem izby, która dokonała wpisu, pokrywany jest ze środków własnych tej rady izby.

rozp. MS z 17.12.2013 art. 8 § ust. 5

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej

Aplikant może uzupełnić wymagane obecności po zakończeniu zajęć szkoleniowych, a w przypadku usprawiedliwionych nieobecności – nie później niż w ciągu roku od terminu ukończenia aplikacji.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi, gdy jest on oczywiście bezzasadny.

pr. not. art. 72b § § 1

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Możliwość udzielenia aplikantowi przerwy w odbywaniu aplikacji na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

pr. not. art. 78a § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Konsekwencje nieukończenia aplikacji w terminie 3 lat i 6 miesięcy bez usprawiedliwionej przyczyny – skreślenie z listy.

pr. not. art. 72a § § 2

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Szkolenie aplikantów pokrywane jest z opłat wnoszonych przez nich do właściwej izby.

pr. not. art. 72a § § 5

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

W przypadku zwolnienia aplikanta od opłaty, koszty szkolenia pokrywane są ze środków własnych izby.

pr. not. art. 72a § § 1

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Aplikacja notarialna jest odpłatna.

pr. not. art. 75 § pkt 5

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia okres niemożności pełnienia przez aplikanta obowiązków, wliczany do okresu aplikacji, tryb postępowania w przypadku jego przekroczenia, a także tryb i sposób usprawiedliwienia braku możliwości pełnienia obowiązków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą Prawo o notariacie i Konstytucją. • Koszty aplikacji pokrywane są z opłat aplikantów. • Regulacja zwrotu kosztów podróży i noclegów jest związana z organizacją aplikacji i zapewnia jej właściwy poziom. • Możliwość uzupełnienia usprawiedliwionych nieobecności po zakończeniu aplikacji jest zgodna z przepisami Prawa o notariacie. • Delegacja ustawowa dla Ministra Sprawiedliwości obejmuje regulację kwestii związanych z organizacją i przebiegiem aplikacji, w tym usprawiedliwionych nieobecności.

Odrzucone argumenty

§ 5 ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia narusza art. 75 i art. 72a Prawa o notariacie oraz art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, gdyż ogranicza prawo własności samorządu notarialnego. • Opłaty wnoszone przez aplikantów na pokrycie kosztów szkolenia nie wchodzą w skład środków własnych izby. • § 8 ust. 5 rozporządzenia narusza art. 72 § 1 i art. 75 Prawa o notariacie, gdyż wykracza poza delegację ustawową i prowadzi do wydłużenia aplikacji ponad ustawowy okres.

Godne uwagi sformułowania

wniosek podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym • czy nie jest oczywiście bezzasadny • argumentacja wnioskodawcy jest niezasadna • przepis ten nie tylko nie narusza [...] ale jest jego realizacją • zarzut naruszenia [...] cechuje oczywista bezzasadność

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aplikacji notarialnej, w szczególności kwestii finansowania kosztów i uzupełniania nieobecności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia i ich zgodności z ustawą Prawo o notariacie oraz Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów proceduralnych związanych z aplikacją notarialną, co jest istotne dla prawników i aplikantów, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Aplikacja notarialna: Czy przepisy rozporządzenia są zgodne z prawem?

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst