Tw 18/04

Trybunał Konstytucyjny2004-07-14
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPustawa o rehabilitacjiosoby niepełnosprawneprawo gospodarczelegitymacja procesowakontrola wstępna

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych w części dotyczącej zbadania zgodności przepisów ustawy o rehabilitacji z art. 22 Konstytucji, uznając, że dotyczy to interesów gospodarczych, a nie spraw pracowniczych.

Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący zgodność kilku przepisów ustawy o rehabilitacji z Konstytucją. Trybunał, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie, w jakim dotyczył on zbadania zgodności z art. 22 Konstytucji (wolność działalności gospodarczej). Uznano, że wnioskodawca, jako organizacja pracodawców, nie ma legitymacji do kwestionowania przepisów w kontekście ochrony interesów gospodarczych swoich członków, a jedynie w zakresie spraw pracowniczych.

Wniosek Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych dotyczył zbadania zgodności szeregu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z różnymi artykułami Konstytucji RP. Po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w części, w której wnioskodawca wnosił o zbadanie zgodności art. 1 pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. z art. 22 Konstytucji RP. Uzasadnienie opiera się na art. 191 ust. 2 Konstytucji, który przyznaje organizacjom pracodawców tzw. ograniczoną zdolność wnioskową, wymagając wykazania, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy. Trybunał powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (postanowienie Tw 74/02), zgodnie z którym organizacja pracodawców może występować z wnioskiem do Trybunału w celu ochrony interesów związanych z zatrudnianiem pracowników, ale nie w celu ochrony interesów gospodarczych swoich członków. Kwestionowanie przepisu w kontekście zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji) zostało uznane za próbę ochrony interesów gospodarczych, co wykracza poza zakres legitymacji wnioskodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja pracodawców posiada ograniczoną zdolność wnioskową i może kwestionować przepisy jedynie w zakresie spraw związanych z zatrudnianiem pracowników, a nie w celu ochrony interesów gospodarczych.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym wnioski organizacji pracodawców są dopuszczalne tylko w zakresie spraw objętych ich zakresem działania, co w przypadku interesów gospodarczych nie jest spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnychinstytucjawnioskodawca

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 191 § ust. 1 pkt 3-5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 191 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.r.z.s.z.o.n. art. 26c § ust. 4a

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s.z.o.n. art. 33 § ust. 4a pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 1 § pkt 5 lit. a i b w związku z art. 4

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 19 § pkt 2 w zakresie dotyczącym art. 1 pkt 18

u.T.K. art. 36 § ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.T.K. art. 32 § ust. 1 pkt 1-4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.T.K. art. 32 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja pracodawców nie ma legitymacji do kwestionowania przepisów prawa w kontekście ochrony interesów gospodarczych swoich członków. Wniosek dotyczący zgodności z art. 22 Konstytucji (wolność działalności gospodarczej) wykracza poza zakres spraw objętych zakresem działania organizacji pracodawców.

Godne uwagi sformułowania

ograniczona zdolność wnioskowa ochroną prawną za pomocą instrumentu w postaci uprawnienia do wystąpienia w roli wnioskodawcy przed Trybunałem Konstytucyjnym objęte są tylko te interesy członków Konfederacji, które w przeważającym stopniu związane są z zatrudnianiem pracowników norma, która ogranicza zakres uprawnienia do inicjowania abstrakcyjnej kontroli przepisów prawnych do przepisów dotyczących sfery stosunków pracy, jest wprost wyrażona w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji

Skład orzekający

Adam Jamróz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu legitymacji procesowej organizacji pracodawców w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, zwłaszcza w kontekście ochrony interesów gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji pracodawców do TK i interpretacji art. 191 ust. 2 Konstytucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu działania organizacji i ich legitymacji procesowej przed Trybunałem Konstytucyjnym, co ma znaczenie dla wielu podmiotów.

Czy organizacja pracodawców może bronić interesów gospodarczych przed Trybunałem Konstytucyjnym? Odpowiedź brzmi: nie zawsze.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
54/2B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 14 lipca 2004 r. Sygn. akt Tw 18/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Adam Jamróz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych o stwierdzenie zgodności: 1) art. 26c ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 1 pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) z art. 2 w związku z art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 4) art. 1 pkt 5 lit. a i b w związku z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 228, poz. 2262) oraz w związku z art. 19 pkt 2 w zakresie dotyczącym art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie, w jakim wnioskodawca wnosi o zbadanie zgodności art. 1 pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. UZASADNIENIE: W dniu 17 maja 2004 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych o zbadanie zgodności art. 26c ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) z art. 2 Konstytucji; art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji; art. 1 pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) z art. 2 w związku z art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji; art. 1 pkt 5 lit. a i b w związku z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 228, poz. 2262) oraz w związku z art. 19 pkt 2 w zakresie dotyczącym art. 1 pkt 18 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw z art. 2 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2004 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych przez dołączenie wyciągu z protokołu pozwalającego stwierdzić, że uchwała została podjęta zgodnie ze statutem organizacji. W dniu 9 czerwca 2004 r. zostało dostarczone Trybunałowi Konstytucyjnemu pismo, w którym pełnomocnik wnioskodawcy odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) wnioski kierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez podmioty wymienione w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji podlegają wstępnemu rozpoznaniu przez sędziego Trybunału Konstytucyjnego na posiedzeniu niejawnym. Celem tak uregulowanej kontroli wstępnej jest ustalenie, czy wniosek odpowiada warunkom formalnym, czy kwestionowany przepis dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy oraz czy wniosek nie jest oczywiście bezzasadny. 2. W art. 191 ust. 2 Konstytucji ustrojodawca przyznaje podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji tzw. ograniczoną zdolność wnioskową (legitymację szczególną), wymagając wykazania, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania danego podmiotu. Wniosek pochodzący od takiego podmiotu powinien zatem nie tylko odpowiadać wymaganiom dotyczącym pism procesowych oraz zawierać dane określone w art. 32 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, ale nadto powinien zawierać powołanie przepisu prawa lub statutu, wskazującego, że kwestionowana ustawa lub inny akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania danego organu lub organizacji (art. 32 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). Okoliczność, czy kwestionowane przepisy dotyczą zakresu działania wnioskodawcy, podlega badaniu na etapie wstępnego rozpoznania wniosku. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 28 stycznia 2004 r. wydanym w pełnym składzie (Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2) rozważył, jakie przepisy mogą być przedmiotem wniosku skierowanego do Trybunału na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 przez organizację pracodawców. W uzasadnieniu tego postanowienia Trybunał stwierdził, że „ochroną prawną za pomocą instrumentu w postaci uprawnienia do wystąpienia w roli wnioskodawcy przed Trybunałem Konstytucyjnym objęte są tylko te interesy członków Konfederacji, które w przeważającym stopniu związane są z zatrudnianiem pracowników”. Trybunał zaznaczył przy tym, że „norma, która ogranicza zakres uprawnienia do inicjowania abstrakcyjnej kontroli przepisów prawnych do przepisów dotyczących sfery stosunków pracy, jest wprost wyrażona w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji”. Organizacja pracodawców nie jest natomiast uprawniona do występowania z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego w celu ochrony interesów gospodarczych swoich członków. 3. Wnioskodawca kwestionuje m.in. zgodność art. 1 pkt 26 lit. f i pkt 27 w zakresie dotyczącym ust. 7a w związku z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) z art. 2 w związku z art. 22 Konstytucji, twierdząc, że skarżona regulacja ogranicza wolność działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przywołany kwestionowany przepis rozważany w kontekście zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej wyrażonej w art. 22 Konstytucji nie należy do spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji. Przywołanie art. 22 Konstytucji jako wzorca kontroli zmierza bowiem do ochrony interesów gospodarczych członków Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, co nie może odbywać się w drodze skierowania do Trybunału wniosku przez organizację pracodawców. W związku z tym należało odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie, w jakim przywołano art. 22 Konstytucji jako wzorzec kontroli. Z tych wszystkich względów Trybunał postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI