Orzeczenie · 2015-07-08

TW 1/15

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2015-07-08
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyobrona z urzędukoszty sądoweustawa budżetowaNaczelna Rada AdwokackaKonstytucjakontrola konstytucyjnościprawo procesowe

Naczelna Rada Adwokacka (NRA) złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 52 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z Konstytucją, w szczególności z art. 219 ust. 1 oraz art. 2 w zw. z art. 219 ust. 1 Konstytucji. Wniosek dotyczył limitów wydatków budżetu państwa na pokrycie kosztów obrony z urzędu. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne i wskazując na nieadekwatność wskazanych wzorców kontroli (art. 219 ust. 1 Konstytucji). NRA wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się uchylenia go i skierowania sprawy do rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go. Uzasadnił, że art. 219 ust. 1 Konstytucji, dotyczący uchwalania ustawy budżetowej, jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu określającego maksymalne limity wydatków na obronę z urzędu. Ponadto, Trybunał podtrzymał stanowisko, że kwestia wadliwości metody legislacyjnej i potencjalnego niedofinansowania obrony z urzędu, podnoszona przez NRA, nie mieści się w zakresie działania samorządu adwokackiego w kontekście wyznaczonej przez wniosek „sprawy”.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia „sprawy” na gruncie kontroli konstytucyjności, zasady adekwatności wzorca kontroli, zakres działania podmiotów inicjujących kontrolę konstytucyjności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej i konkretnego przepisu ustawy zmieniającej Kodeks postępowania karnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 52 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, wyznaczający maksymalne roczne limity wydatków budżetu państwa na pokrycie kosztów obrony z urzędu, jest zgodny z art. 219 ust. 1 Konstytucji RP (dotyczącym uchwalania ustawy budżetowej)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 219 ust. 1 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla kwestionowanego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 219 ust. 1 Konstytucji, regulujący proces uchwalania ustawy budżetowej, nie może stanowić podstawy do oceny zgodności przepisu określającego limity wydatków na obronę z urzędu, ponieważ są to kwestie o różnym charakterze i zakresie zastosowania.

Czy zarzuty dotyczące niezgodności art. 52 ustawy zmieniającej z Konstytucją, w tym dotyczące wadliwości metody legislacyjnej i potencjalnego niedofinansowania obrony z urzędu, mieszczą się w zakresie działania Naczelnej Rady Adwokackiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście wyznaczonej przez wniosek „sprawy” (tj. zestawienia przedmiotu z nieadekwatnym wzorcem kontroli), zakres ten wykracza poza kompetencje NRA.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że pojęcie „sprawy” na gruncie art. 191 ust. 2 Konstytucji jest autonomiczne i związane z problemem zgodności aktu normatywnego z aktem wyższej mocy prawnej. W sytuacji, gdy wskazany wzorzec kontroli jest nieadekwatny, wyznaczona „sprawa” nie mieści się w zakresie działania podmiotu inicjującego kontrolę.

Czy art. 52 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 219 ust. 1 Konstytucji RP (zasady poprawnej legislacji i prawo budżetowe)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzuty w tym zakresie są oczywiście bezzasadne.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na niewystarczalność środków na obronę z urzędu, a sugerowana kontrola przez pryzmat zasad konstruowania projektu ustawy budżetowej wymagałaby wskazania art. 219 ust. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli, czego nie uczyniono.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Naczelna Rada Adwokackainstytucjawnioskodawca

Przepisy (11)

Główne

Dz. U. poz. 1247, ze zm. art. 52 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Wyznacza maksymalne roczne limity wydatków budżetu państwa na pokrycie kosztów obrony z urzędu.

Pomocnicze

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 219 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy uchwalania ustawy budżetowej przez Sejm.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 219 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy uchwalania ustawy budżetowej przez Sejm.

Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu.

Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Rozpoznawanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym przez skład trzech sędziów.

Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Rozpoznawanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym przez skład trzech sędziów.

Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązek oceny zasadności wniosku na etapie wstępnego rozpoznania.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 191 § ust. 1 pkt 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podmioty uprawnione do występowania z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 191 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Autonomiczne znaczenie pojęcia „sprawa” na gruncie postępowania przed TK.

Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 219 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Szczególne wymagania dotyczące projektu ustawy budżetowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 219 ust. 1 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu określającego limity wydatków na obronę z urzędu. • Zakres zaskarżenia wyznaczony przez nieadekwatny wzorzec kontroli wykracza poza zakres działania Naczelnej Rady Adwokackiej. • Brak dowodów na niewystarczalność środków na obronę z urzędu. • Niewskazanie art. 219 ust. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli przy zarzutach dotyczących zasad prawa budżetowego.

Odrzucone argumenty

Art. 52 ustawy zmieniającej jest niezgodny z art. 219 ust. 1 Konstytucji. • Kwestionowanie trybu uchwalenia art. 52 ust. 1 ustawy zmieniającej. • Środki przewidziane w art. 52 ustawy zmieniającej są niewystarczające na pokrycie wydatków związanych z obroną z urzędu. • Wadliwość przyjętej metody legislacyjnej (wprowadzenie zasad finansowania zadań publicznych w ustawie nowelizującej, a nie w ustawie budżetowej) narusza interesy adwokatury. • Ustalenie limitu wynagrodzeń uderza w adwokatów i uprawnionych do obrony.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność zarzutów • nieadekwatny wzorzec kontroli • autonomiczne znaczenie pojęcia „sprawa” • wykracza poza ograniczoną rzeczowo zdolność wnioskową

Skład orzekający

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

przewodnicząca

Andrzej Rzepliński

sprawozdawca

Mirosław Granat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „sprawy” na gruncie kontroli konstytucyjności, zasady adekwatności wzorca kontroli, zakres działania podmiotów inicjujących kontrolę konstytucyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej i konkretnego przepisu ustawy zmieniającej Kodeks postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania obrony z urzędu i roli Naczelnej Rady Adwokackiej w procesie kontroli konstytucyjności, co jest istotne dla prawników praktyków.

Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga: Czy limity na obronę z urzędu są zgodne z Konstytucją?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst