Ts 97/05

Trybunał Konstytucyjny2006-02-01
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoakt stosowania prawawłaściwość sądu

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczyły płaszczyzny stosowania prawa, a nie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Halina Bartel złożyła skargę konstytucyjną kwestionującą art. 393 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że zarzuty skarżącej dotyczą stosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją. Skarżąca wniosła zażalenie, błędnie wskazując inny przepis, ale podtrzymując argumentację o wadze naruszonych praw. Trybunał podtrzymał swoje stanowisko, że nie jest właściwy do badania aktów stosowania prawa i nie uwzględnił zażalenia.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Haliny Bartel na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2005 r. o odmowie nadania dalszego biegu jej skardze konstytucyjnej. Skarżąca kwestionowała zgodność art. 393 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczą płaszczyzny stosowania prawa, co wykracza poza jego właściwość. W zażaleniu skarżąca wniosła o ponowne zbadanie konstytucyjności przepisu, wskazując na omyłkę w oznaczeniu artykułu (miał być art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.) i podkreślając wagę naruszonych praw. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że jego właściwość ograniczona jest do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie aktów stosowania prawa. Stwierdził, że nawet jeśli doszło do naruszenia praw skarżącej, to źródłem tego naruszenia jest akt stosowania prawa, a nie sam przepis. Zmiana przedmiotu zaskarżenia w zażaleniu nie mogła wpłynąć na ocenę zasadności odmowy nadania skardze dalszego biegu. Wobec powyższego, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa, nawet jeśli zachodzi wysokie prawdopodobieństwo naruszenia przez te akty wolności lub praw skarżącej. Właściwość Trybunału Konstytucyjnego dotyczy jedynie badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny powołuje się na art. 79 ust. 1 i art. 188 Konstytucji, które jednoznacznie określają jego właściwość do kontroli konstytucyjności prawa, a nie jego stosowania. W przypadku, gdy naruszenie praw skarżącej wynika z praktyki stosowania prawa, Trybunał nie jest właściwy do jego oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Halina Bartelosoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (7)

Główne

Konstytucja art. 79 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przedmiot skargi konstytucyjnej jako kwestię zgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Konstytucja art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa właściwość Trybunału Konstytucyjnego, w tym kontrolę konstytucyjności prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Zarzuty skarżącej dotyczące tego przepisu dotyczyły płaszczyzny stosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

k.p.c. art. 393³ § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Nawet gdyby przedmiotem skargi był ten przepis, podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze zachowałaby aktualność, gdyż naruszenie praw skarżącego wynikałoby z praktyki stosowania prawa.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczą płaszczyzny stosowania prawa, a nie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa. Zmiana przedmiotu zaskarżenia w zażaleniu nie wpływa na ocenę zasadności odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie praw skarżącej wynikające z nierozpoznania jej kasacji ma źródło w akcie stosowania prawa. Waga naruszonych praw i brak gwarancji ich ochrony uzasadniają stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu.

Godne uwagi sformułowania

Badanie tego rodzaju zarzutów nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa, nawet w sytuacjach, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo naruszenia przez te akty wolności lub praw skarżącej. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest ocena zasadności podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Marian Grzybowski

sprawozdawca

Andrzej Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości Trybunału Konstytucyjnego i rozróżnienie między kontrolą konstytucyjności prawa a kontrolą aktów jego stosowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzyjnie definiuje granice kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, co jest kluczowe dla zrozumienia jego roli w systemie prawnym i dla prawników zajmujących się sprawami konstytucyjnymi.

Kiedy Trybunał Konstytucyjny nie może interweniować? Kluczowe rozróżnienie między prawem a jego stosowaniem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
45/1/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 1 lutego 2006 r. Sygn. akt Ts 97/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Marian Grzybowski – sprawozdawca Andrzej Mączyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 sierpnia 2005 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Haliny Bartel, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej zażądano stwierdzenia niezgodności art. 393 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 2, art. 77 ust. 1 i art. 18 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 29 sierpnia 2005 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej przyjmując, podobnie jak w sprawie o sygn. SK 26/02, że zarzuty skarżącej dotyczą płaszczyzny stosowania prawa. Badanie tego rodzaju zarzutów nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W zażaleniu z 13 września 2005 r. skarżąca wniosła ponownie o zbadanie konstytucyjności zaskarżonego przepisu. Skarżąca stwierdziła, że w skardze konstytucyjnej omyłkowo wskazała na art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c., gdy w rzeczywistości przedmiotem skargi zamierzała uczynić art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca nie odniosła się wprost do podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponownie podniosła natomiast, że ze względu na wagę naruszonych praw oraz brak gwarancji ich ochrony Trybunał Konstytucyjny powinien stwierdzić niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, co następuje: Zakres przedmiotowy skargi konstytucyjnej został w sposób jednoznaczny wyznaczony przez art. 79 ust. 1 Konstytucji. Z przepisu tego wynika, że przedmiotem skargi konstytucyjnej może być jedynie kwestia zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Tak ukształtowana właściwość Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy jedynie trybu skargowego, ale również pozostałych trybów kontroli konstytucyjności prawa. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 188 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do badania zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa, nawet w sytuacjach, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo naruszenia przez te akty wolności lub praw skarżącej. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny zasadnie przyjął, że ewentualne naruszenie praw skarżącej wynikające z nierozpoznania jej kasacji ma swe źródło w akcie stosowania prawa, a nie w zaskarżonym przepisie kodeksu postępowania cywilnego. Ustalenia tego nie kwestionuje zresztą sama skarżąca w zażaleniu. Wobec powyższego, argumenty podnoszone przez skarżącą odnoszące się do praktyki stosowania prawa nie mogą stanowić podstawy dla uwzględnienia zażalenia. Dla oceny niniejszej skargi konstytucyjnej nie ma również znaczenia dokonana w zażaleniu zmiana przedmiotu zaskarżenia z art. 393 § 1 pkt 3 na art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Po pierwsze przedmiotem postępowania zażaleniowego jest ocena zasadności podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z tego względu zmiana przedmiotu zaskarżenia pozostaje poza zakresem oceny Trybunału Konstytucyjnego i nie może ona uzasadniać ewentualnego uwzględnienia zażalenia. Po drugie, nawet gdyby Trybunał Konstytucyjny przyjął, że przedmiotem skargi jest konstytucyjność art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., to wskazana w zaskarżonym postanowieniu podstawa odmowy zachowuje nadal swą aktualność. Odnośnie tego ostatniego przepisu należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku z 31 marca 2005 r. o sygn. SK 26/02 (OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29), że również w tym wypadku mamy do czynienia z naruszeniem praw skarżących, których źródłem jest wyłącznie praktyka stosowania prawa. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI