Ts 94/05

Trybunał Konstytucyjny2005-09-07
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
prawo ustrojowesądownictwokontrola konstytucyjnościskarżącaTrybunał Konstytucyjnywytyk sędziowskijawność postępowaniaprawo do sądu

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów o wytykaniu uchybień sędziom z Konstytucją, uznając, że orzeczenie nie dotyczyło praw konstytucyjnych skarżącej.

Skarżąca konstytucyjna zarzuciła niezgodność art. 40 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z Konstytucją, twierdząc, że tryb wytykania uchybień sędziom narusza zasady jawności i prawa do zaskarżenia. Skarga opierała się na postanowieniu Sądu Okręgowego w Warszawie, które wytknęło Sądowi Rejonowemu obrazę przepisów k.p.k. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że postanowienie nie dotyczyło bezpośrednio praw konstytucyjnych skarżącej ani nie rodziło dla niej obligatoryjnych skutków prawnych.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Małgorzatę Matyńską, która zarzuciła niezgodność art. 40 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżąca argumentowała, że tryb wytykania uchybień sędziom, który ma charakter quasi-dyscyplinarny i którego postanowienie jest umieszczane w wykazie służbowym sędziego, narusza zasadę jawności postępowania (wydawane na posiedzeniu niejawnym) oraz prawo do zaskarżenia (brak możliwości zaskarżenia postanowienia). Podstawą skargi było postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 lutego 2005 r., które wytknęło Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Pragi oczywistą obrazę art. 569 § 1 k.p.k. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem skargi może być wyłącznie akt normatywny stanowiący podstawę wydania ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej. W tym przypadku postanowienie Sądu Okręgowego nie było skierowane do skarżącej, nie odnosiło się do jej indywidualnych praw i wolności, ani nie rodziło dla niej obligatoryjnych skutków prawnych, nawet biorąc pod uwagę konsekwencje finansowe dla sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ale skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana, ponieważ postanowienie o wytyku nie dotyczyło bezpośrednio konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że postanowienie o wytyku, nawet jeśli dotyczyło naruszenia przepisów proceduralnych, nie stanowiło ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej, co jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Małgorzata Matyńskaosoba_fizycznaskarżąca
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragiinstytucjapodmiot orzekający w sprawie wytyku
Sąd Okręgowy w Warszawie – IX Wydział Karny Odwoławczyinstytucjaorgan wydający postanowienie o wytyku

Przepisy (6)

Główne

u.p.s.p. art. 40 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis regulujący tryb wytykania sędziom oczywistej obrazę przepisów prawa.

Pomocnicze

u.p.s.p. art. 91 § § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa konsekwencje finansowe dla sędziego związane z wydaniem postanowienia w trybie art. 40 § 1.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis, którego naruszenie zostało wytknięte Sądowi Rejonowemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wytyku nie stanowiło ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, które odnosiłoby się do konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej. Skarżąca nie wykazała, aby postanowienie o wytyku miało bezpośrednie, obligatoryjne skutki dla jej sfery praw lub wolności konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Art. 40 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych narusza konstytucyjne zasady jawności postępowania, prawa do zaskarżenia i prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do podmiotowych wolności lub praw skarżącej o charakterze konstytucyjnym Postanowienie to nie odnosiło się więc do sfery jej indywidualnych wolności lub praw.

Skład orzekający

Marek Mazurkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście orzeczeń niebezpośrednio dotyczących praw skarżącego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i jej przedmiotu; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wytyku sędziowskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych związanych z kontrolą konstytucyjności, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej przesłance niedopuszczalności, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż sprawa merytoryczna.

Kiedy skarga konstytucyjna nie jest dopuszczalna? Trybunał wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
182/5/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 7 września 2005 r. Sygn. akt Ts 94/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Małgorzaty Matyńskiej w sprawie zgodności: art. 40 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej 17 czerwca 2005 r. zarzucono, że art. 40 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej wytknięcie uchybienia sądowi ma charakter quasi – dyscyplinarny, konsekwencje wydania takiego orzeczenia są określone w art. 91 § 3 wskazanej wyżej ustawy, a odpis takiego postanowienia umieszczany jest w wykazie służbowym sędziego. Niezgodność powyższa, zdaniem skarżącej, polega na naruszeniu zasady jawności postępowania, gdyż postanowienie zawierające wytyk wydawane jest na posiedzeniu niejawnym, a przewodniczący składu orzekającego, który otrzymał wytyk nie musi być o takim posiedzeniu powiadomiony. Brak możliwości zaskarżenia takiego postanowienia narusza, zdaniem skarżącej, art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Postanowieniem z 21 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – IX Wydział Karny Odwoławczy na podstawie art. 40 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił wytknąć Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Pragi oczywistą obrazę art. 569 § 1 kodeksu postępowania karnego. Zdaniem skarżącej wytyk ten nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa, co w efekcie prowadzi do naruszenia wskazanych wyżej praw konstytucyjnych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do podmiotowych wolności lub praw skarżącej o charakterze konstytucyjnym. Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 lutego 2005 r. nie było skierowane do skarżącej, lecz do Sądu Rejonowego w Warszawie. Postanowienie to nie odnosiło się więc do sfery jej indywidualnych wolności lub praw. Wskazując na konsekwencje finansowe określone w art. 91 § 3 prawa o ustroju sądów powszechnych, jakie dla sędziego mogą łączyć się z wydaniem postanowienia w trybie art. 40 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych, skarżąca nie stwierdziła, że miały one do niej zastosowanie. Także więc z punktu widzenia ustawowo określonych, obligatoryjnych skutków, jakie dla sfery wolności lub praw skarżącej może rodzić wydanie określonego orzeczenia przez organ władzy publicznej, nie można uznać, by przyjęte za podstawę skargi konstytucyjnej postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie odnosiło się do przysługujących jej konstytucyjnych wolności lub praw. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI