Ts 93/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca konstytucyjna, Jadwiga Barbara Brancato, wniosła skargę na przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 329 w zw. z art. 459 oraz art. 465 § 2 k.p.k.), zarzucając ich niezgodność z art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Podstawą skargi było postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia z dnia 22 marca 2004 r. (sygn. akt II Kp 45/04/S), które utrzymało w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Skarżąca argumentowała, że brak możliwości złożenia zażalenia na postanowienie sądu narusza konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji) i zamyka jej drogę do dochodzenia praw. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to stanowisko tym, że zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji) odnosi się do postępowań, w których sprawa była rozpoznawana przez sąd w pierwszej instancji. Kontrola sądowa zażaleń na postanowienia prokuratora o umorzeniu śledztwa ma charakter kasacyjny i nie jest merytorycznym orzekaniem w sprawie, dlatego nie podlega wspomnianej zasadzie. Trybunał podkreślił również, że art. 77 ust. 2 Konstytucji nie nakłada obowiązku dwuinstancyjności na sądową drogę dochodzenia praw, a art. 329 k.p.k. jedynie określa właściwość sądu i skład sądu do rozpoznania zażalenia, nie odnosząc się do jego dopuszczalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego w kontekście kontroli sądowej postanowień prokuratora o umorzeniu śledztwa.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach karnych, nie ma zastosowania do postępowań merytorycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego, wyłączające możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania, są zgodne z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ postępowanie sądu w przedmiocie zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa ma charakter kasacyjny, a nie merytoryczny, i nie podlega zasadzie dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego dotyczy spraw rozpoznawanych przez sąd w pierwszej instancji. Kontrola sądowa zażaleń na postanowienia prokuratora o umorzeniu śledztwa ma charakter kasacyjny i nie jest merytorycznym orzekaniem w sprawie, stąd nie podlega art. 176 ust. 1 Konstytucji.
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego, wyłączające możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania, naruszają konstytucyjne prawo do sądowej drogi dochodzenia praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 77 ust. 2 Konstytucji nie nakłada obowiązku dwuinstancyjności na sądową drogę dochodzenia praw i nie przesądza o trybie postępowania.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 77 ust. 2 Konstytucji nie determinuje trybu dochodzenia praw ani nie wymaga, aby sądowa droga dochodzenia praw miała charakter dwuinstancyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jadwiga Barbara Brancato | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (5)
Główne
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nie wynika z niego obowiązek dwuinstancyjności sądowej drogi dochodzenia praw.
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ustrojowa odnosząca się do organów wymiaru sprawiedliwości, określająca konstytucyjny model sądownictwa, zgodnie z którym postępowania sądowe mają charakter co najmniej dwuinstancyjny. Nie dotyczy postępowań kasacyjnych od orzeczeń organów niebędących sądami.
Pomocnicze
k.p.k. art. 329
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Wskazuje sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania oraz skład tego sądu. Nie odnosi się do dopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu.
k.p.k. art. 459
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie sądu w przedmiocie zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa ma charakter kasacyjny, a nie merytoryczny. • Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji) dotyczy postępowań, w których sprawa była rozpoznawana przez sąd w pierwszej instancji. • Art. 77 ust. 2 Konstytucji nie nakłada obowiązku dwuinstancyjności na sądową drogę dochodzenia praw.
Odrzucone argumenty
Przepisy k.p.k. wyłączające zażalenie na postanowienie sądu utrzymujące w mocy umorzenie śledztwa naruszają zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. • Brak możliwości złożenia zażalenia zamyka drogę do dochodzenia praw.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie sądu [...] nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie • pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne i jest elementem sądowej kontroli nad niektórymi czynnościami tego postępowania • zasada wyrażona w art. 176 Konstytucji odnosi się wyłącznie do tych postępowań, w których sprawa od początku była rozpoznawana przez sądy
Skład orzekający
Mirosław Wyrzykowski
po wstępnym rozpoznaniu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego w kontekście kontroli sądowej postanowień prokuratora o umorzeniu śledztwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach karnych, nie ma zastosowania do postępowań merytorycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady konstytucyjnej dwuinstancyjności postępowania, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów proceduralnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.
“Czy brak zażalenia na umorzenie śledztwa to naruszenie Konstytucji? Trybunał wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.