Ts 91/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez spółkę z o.o. w T., która kwestionowała zgodność z Konstytucją szeregu przepisów, w tym art. 15zzs ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, przepisów KPC dotyczących ustanawiania pełnomocnika z urzędu oraz art. 23 KC. Spółka zarzucała naruszenie prawa do sądu, dyskryminację oraz inne naruszenia konstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Głównym argumentem była ścisła interpretacja art. 79 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że 'każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo... wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego'. Trybunał uznał, że zaimek 'każdy' w kontekście rozdziału II Konstytucji ('Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela') należy rozumieć wyłącznie jako 'każdego człowieka i obywatela', a nie osoby prawne. Podkreślono, że choć wcześniejsze orzecznictwo dopuszczało skargi od osób prawnych, nie było ono wystarczająco uzasadnione i nie było przedmiotem głębszej analizy. Trybunał stwierdził, że rozszerzanie legitymacji skargowej na osoby prawne byłoby niezgodne z Konstytucją, gdyż nie istnieją analogiczne procedury ochrony praw podmiotów zbiorowych, a wtłaczanie ich w procedury dla 'człowieka i obywatela' byłoby pozakonstytucyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZmiana interpretacji legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej przez osoby prawne.
Dotyczy wyłącznie osób prawnych jako skarżących w skardze konstytucyjnej; może być kwestionowane w przyszłości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiący o prawie do wniesienia skargi konstytucyjnej, obejmuje swoim zakresem również osoby prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna przysługuje wyłącznie 'człowiekowi i obywatelowi'.
Uzasadnienie
Trybunał, odchodząc od wcześniejszej praktyki, zinterpretował zaimek 'każdy' w art. 79 ust. 1 Konstytucji w ścisłym powiązaniu z tytułem rozdziału II Konstytucji ('Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela'), uznając, że obejmuje on jedynie osoby fizyczne posiadające status człowieka i obywatela. Rozszerzająca wykładnia na osoby prawne jest nieuprawniona systemowo i nie znajduje wystarczającego uzasadnienia prawnego.
Czy przepisy ustawy COVID-owej oraz Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie dotyczącym ustanawiania pełnomocnika z urzędu, naruszają prawo do sądu i zasady równego traktowania?
Odpowiedź sądu
Nie analizowano merytorycznie, gdyż skarga została odrzucona z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu braku legitymacji skarżącej (osoby prawnej) do jej wniesienia, co uniemożliwiło merytoryczne badanie zarzutów dotyczących przepisów proceduralnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...] Sp. z o.o. | spółka | skarżąca |
Przepisy (10)
Główne
u.o.t.p.TK art. 61 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
u.o.t.p.TK art. 61 § 4
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, jeżeli nie spełnia ona wymogów, braki nie zostały usunięte lub jest oczywiście bezzasadna.
Konstytucja art. 79 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej przysługuje 'każdemu', ktoego konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 117 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kwestionowany w zakresie zwrotu 'fizyczna', ograniczający dostęp do pełnomocnika z urzędu dla osób prawnych.
k.p.c. art. 117 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kwestionowany w kontekście ograniczenia prawa ubogich do uzyskania ochrony.
k.p.c. art. 118 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowił podstawę faktyczną orzeczeń sądów niższych instancji.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Przepis kwestionowany w zakresie, w jakim 'nie obejmuje on ochroną «prawa do Sądu» określonego w Art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz Art. 79 ust. 1 Konstytucji'.
ustawa COVID-owa art. 15zzs § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Przepis kwestionowany w zakresie umożliwiającym zmianę składu orzekającego sądu cywilnego z trzech sędziów na jednego po wszczęciu postępowania.
u.o.t.p.TK art. 44 § 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis kwestionowany w zakresie ograniczania uzyskania ochrony w postaci skargi konstytucyjnej poprzez ograniczenie prawa ubogich.
k.p.c. art. 398 § 23
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kwestionowany w zakresie zwrotu 'jako sąd drugiej instancji', dotyczącym kontroli orzeczeń referendarza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ścisła interpretacja art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą skarga konstytucyjna przysługuje wyłącznie 'człowiekowi i obywatelowi', a nie osobom prawnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia prawa do sądu, dyskryminacji oraz niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy COVID-owej i KPC.
Godne uwagi sformułowania
zaimek 'każdy', użyty w art. 79 ust. 1 Konstytucji, należy rozumieć jako 'każdy człowiek i obywatel' • rozszerzanie zaimka 'każdy' na osoby prawne lub inne podmioty niebędące 'człowiekiem i obywatelem', zgodnie z dyrektywą wykładni systemowej Konstytucji, jest nieuprawnione • w obowiązującej Konstytucji brak jest analogicznych do przewidzianych dla 'człowieka i obywatela' procedur, które w zbliżony sposób pozwalałyby na ochronę praw podmiotów zbiorowych • nie jest dobrym rozwiązaniem w tej sytuacji wtłaczanie niejako 'na siłę' podmiotów zbiorowych w procedury przewidziane dla 'człowieka i obywatela'
Skład orzekający
Krystyna Pawłowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zmiana interpretacji legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej przez osoby prawne."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie osób prawnych jako skarżących w skardze konstytucyjnej; może być kwestionowane w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie stanowi istotną zmianę w dotychczasowej praktyce Trybunału Konstytucyjnego, ograniczając dostęp do skargi konstytucyjnej dla podmiotów prawnych, co ma znaczące implikacje dla ochrony praworządności.
“Trybunał Konstytucyjny: Skarga konstytucyjna tylko dla ludzi, nie dla firm!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.