Orzeczenie · 2026-02-24

Ts 89/24

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-02-24
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegodwuinstancyjnośćurzędnik sądowyzażaleniepytanie prejudycjalneskład orzekający

Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją art. 767³a k.p.c. i art. 735¹ § 3 k.p.c. Zarzucił, że przepisy te nadają urzędnikom sądowym status sądu pierwszej instancji, naruszając tym samym prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 14 maja 2025 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, ponieważ zaskarżone przepisy nie były podstawą orzeczenia wskazanego przez skarżącego jako ostateczne. W zażaleniu skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 190 ust. 5 Konstytucji przez wydanie postanowienia w jednoosobowym składzie oraz wniósł o skierowanie pytania prejudycjalnego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że żądanie skierowania pytania prejudycjalnego nie wywołuje skutków procesowych, a art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym, jeśli przepisy ustawowe tak stanowią. Ponadto, Trybunał podkreślił, że zarzuty skarżącego nie podważyły podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu, którą było niespełnienie warunku formalnego dotyczącego podstawy orzeczenia ostatecznego. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych, możliwości składania wniosków prejudycjalnych przez skarżącego oraz składu orzekającego w sprawach odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nadające urzędnikom sądowym status sądu pierwszej instancji, a sądowi drugiej instancji rolę kontrolną nad ich orzeczeniami, są zgodne z Konstytucją, w szczególności z prawem do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd?

Odpowiedź sądu

Tak, sądowa kontrola rozstrzygnięć referendarzy jest wystarczająca z punktu widzenia zasad konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że w sytuacji wykonywania przez referendarzy zadań z zakresu ochrony prawnej, wystarczająca z punktu widzenia zasad konstytucyjnych jest sądowa kontrola takiego rozstrzygnięcia.

Czy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu może być wydane w składzie jednoosobowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym umożliwiają wydawanie takich rozstrzygnięć w składzie jednego sędziego.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na przepisy u.o.t.p.TK oraz orzecznictwo, wskazując, że art. 190 ust. 5 Konstytucji wyraża zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji wieloosobowego składu, ale nie wyklucza możliwości wydawania pewnych orzeczeń w składzie jednoosobowym na mocy przepisów ustawowych.

Czy skarżący może żądać skierowania przez skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego pytania prejudycjalnego do Trybunału o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Konstytucja ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej dla skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że jedynie podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 Konstytucji mogą występować z wnioskiem o zbadanie zgodności aktów prawnych, a skarżący ma prawo do złożenia skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (13)

Główne

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu

u.o.t.p.TK art. 53 § pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

podstawowy warunek formalny skargi konstytucyjnej - zaskarżone przepisy muszą być podstawą orzeczenia ostatecznego

Konstytucja art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną

Konstytucja art. 190 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

zasada podejmowania rozstrzygnięć przez Trybunał

Konstytucja art. 191 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o zbadanie zgodności aktów prawnych

Konstytucja art. 197

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

określanie trybu postępowania przed Trybunałem

Pomocnicze

k.p.c. art. 767³a

Kodeks postępowania cywilnego

w zakresie zwrotu „jako sąd drugiej instancji”

k.p.c. art. 735¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone przepisy nie były podstawą orzeczenia ostatecznego, co stanowiło podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu. • Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego nie wywołuje skutków procesowych, a Konstytucja i ustawy nie przewidują takiej możliwości dla skarżącego. • Przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dopuszczają wydawanie postanowień o odmowie nadania skardze dalszego biegu w składzie jednoosobowym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa do dwuinstancyjności przez przepisy k.p.c. dotyczące referendarzy. • Zarzut naruszenia Konstytucji przez wydanie postanowienia w jednoosobowym składzie.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnić zażalenia • odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej • nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 53 pkt 1 u.o.t.p.TK • nie wywołuje żadnych skutków procesowych • nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym

Skład orzekający

Jakub Stelina

przewodniczący

Bartłomiej Sochański

członek

Rafał Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych, możliwości składania wniosków prejudycjalnych przez skarżącego oraz składu orzekającego w sprawach odmowy nadania dalszego biegu skardze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i konstytucjonalistów ze względu na kwestie proceduralne związane ze skargą konstytucyjną i składem orzekającym TK, ale może być zbyt techniczna dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na bieg? Trybunał wyjaśnia wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst