Orzeczenie · 2025-07-03

Ts 88/25

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-07-03
tkinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
prawo karne wykonawczewarunkowe przedterminowe zwolnienienowelizacja prawaprawa nabyteTrybunał Konstytucyjnydopuszczalność skargiwyczerpanie drogi prawnej

Skarżący R.S. wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując zgodność art. 161 § 4 Kodeksu karnego wykonawczego, w brzmieniu nadanym nowelizacją, z Konstytucją. Chodziło o przepis nakazujący stosowanie nowej ustawy do osób prawomocnie skazanych za przestępstwa popełnione przed datą jej wejścia w życie, co zdaniem skarżącego naruszało jego prawa nabyte i ekspektatywy. Jako ostateczne orzeczenie, na tle którego skarżył, wskazał postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 26 marca 2024 r., które uchyliło postanowienie Sądu Okręgowego w B. o umorzeniu postępowania wykonawczego w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Uzasadniono to tym, że skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, gdyż orzeczenie Sądu Apelacyjnego nie zakończyło prawomocnie postępowania wykonawczego. Skarga została uznana za przedwczesną i niedopuszczalną na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej w przypadku braku ostatecznego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i wymogu wyczerpania drogi prawnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, a orzeczenie sądu drugiej instancji uchyliło postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie jest dopuszczalna w takiej sytuacji, ponieważ nie został spełniony wymóg wyczerpania drogi prawnej.

Uzasadnienie

Skarga konstytucyjna jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym. Wymaga wyczerpania zwykłych środków prawnych i uzyskania ostatecznego rozstrzygnięcia. Orzeczenie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania nie jest ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Czy obowiązek stosowania nowej ustawy do osób prawomocnie skazanych za przestępstwa popełnione przed datą jej wejścia w życie, w zakresie warunkowego przedterminowego zwolnienia, narusza prawa nabyte i ekspektatywy skarżącego, a tym samym art. 42 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie rozpoznano merytorycznie, gdyż skarga została odrzucona z przyczyn formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie badał merytorycznie zarzutów konstytucyjnych, ponieważ skarga została odrzucona z powodu niedopuszczalności formalnej (niewyczerpanie drogi prawnej).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej: wyczerpanie drogi prawnej.

k.k.w. art. 161 § 4

Ustawa – Kodeks karny wykonawczy

Przepis kwestionowany przez skarżącego w zakresie stosowania nowej ustawy do osób prawomocnie skazanych.

Konstytucja RP art. 42 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis Konstytucji, który skarżący uważa za naruszony.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis Konstytucji, który skarżący uważa za naruszony.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis Konstytucji (zasada państwa prawnego), który skarżący uważa za naruszony.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 77 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej: wyczerpanie drogi prawnej i uzyskanie ostatecznego rozstrzygnięcia.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania skardze dalszego biegu.

u.o.t.p.TK art. 61 § 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, jeśli nie wyczerpano drogi prawnej. • Orzeczenie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania nie jest ostateczne.

Odrzucone argumenty

Skarga konstytucyjna jest dopuszczalna pomimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż orzeczenie Sądu Apelacyjnego narusza prawa skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest środkiem prawnym o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym • nie spełnia wymogu wyczerpania drogi prawnej • orzeczenie nie zakończyło prawomocnie postępowania

Skład orzekający

Andrzej Zielonacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej w przypadku braku ostatecznego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i wymogu wyczerpania drogi prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego skargi konstytucyjnej, jakim jest wyczerpanie drogi prawnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa konstytucyjnego i procesowego.

Niewyczerpana droga prawna blokuje dostęp do Trybunału Konstytucyjnego – kluczowe postanowienie dla skarżących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst