Orzeczenie · 2025-01-15

Ts 87/23

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-01-15
tkpodatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychŚredniakonstytucyjny
podatek dochodowyPITspółkarok podatkowywybór opodatkowaniaTrybunał Konstytucyjnykonstytucyjnośćochrona własnościzasada równości

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez M.D. do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 25 kwietnia 2023 r. Skarżący kwestionował zgodność art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 maja 2011 r. i obowiązującym w 2015 r., z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Głównym zarzutem było to, że przepis ten uniemożliwiał realny wybór sposobu opodatkowania w przypadku przystąpienia do spółki w trakcie trwania roku podatkowego. Skarżący argumentował, że narusza to zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa, prawo własności oraz zasadę równości wobec prawa. Sprawa przeszła przez wszystkie instancje administracyjne i sądowoadministracyjne, kończąc się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2022 r. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia wszystkie wymogi formalne określone w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, wyczerpana została droga prawna, dochowano terminu, określono przedmiot kontroli i zarzuty konstytucyjne, a także przedstawiono uzasadnienie. Ponadto, Trybunał uznał, że skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi ani nie jest oczywiście bezzasadna. W związku z tym, postanowiono nadać skardze dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, wstępne rozpoznanie sprawy przez TK.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT i stanu faktycznego z 2015 r. Postanowienie o nadaniu dalszego biegu, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 9a ust. 2 ustawy o PIT w brzmieniu z 2015 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci braku realnej możliwości wyboru sposobu opodatkowania w przypadku przystąpienia do spółki w trakcie trwania roku podatkowego, jest zgodny z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznego rozpoznania i nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi ani oczywiście bezzasadna.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny zbadał, czy skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do dalszego procedowania. Stwierdzono, że skarga została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, wyczerpano drogę prawną, dochowano terminu, określono przedmiot kontroli i zarzuty, a także przedstawiono uzasadnienie. Braków formalnych nie uznano za nieusuwalne, a zarzutów za oczywiście bezzasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
skarżący

Strony

NazwaTypRola
M.D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kwestionowane brzmienie przepisu z 2015 r. w zakresie braku możliwości wyboru sposobu opodatkowania przy przystąpieniu do spółki w trakcie roku podatkowego.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1-3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa własności.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy zasady demokratycznego państwa prawa.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy zasady równości.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do postanowienia o nadaniu dalszego biegu skardze.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy nieusuwalnych braków formalnych.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy oczywiście bezzasadnych zarzutów.

u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy terminu wniesienia skargi.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Definicja ostatecznego rozstrzygnięcia.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy określenia przedmiotu kontroli.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wskazania naruszonych wolności lub praw.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy przedstawienia uzasadnienia zarzutów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne. • Skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi. • Zarzuty nie są oczywiście bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

brak realnej możliwości wyboru sposobu opodatkowania • zasada demokratycznego państwa prawa • zasada ochrony zaufania obywatela do państwa • zasada równości • wstępne rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym • nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi • nie są oczywiście bezzasadne

Skład orzekający

Bogdan Święczkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, wstępne rozpoznanie sprawy przez TK."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o PIT i stanu faktycznego z 2015 r. Postanowienie o nadaniu dalszego biegu, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego i konstytucyjnego, jakim jest możliwość wyboru opodatkowania, co może być interesujące dla prawników i przedsiębiorców.

Czy prawo podatkowe ogranicza Twoje prawa? Trybunał Konstytucyjny bada konstytucyjność przepisów PIT.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst