Ts 87/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej wykładni art. 394 § 1 k.p.c. w kontekście zwrotu wniosku o zabezpieczenie, uznając, że skarga dotyczy sposobu stosowania prawa, a nie jego niekonstytucyjności.
Skarga konstytucyjna została wniesiona przez „Centrum Jasna” sp. z o.o. w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie, które odrzuciło zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Skarżąca zarzuciła, że wykładnia art. 394 § 1 k.p.c. przez sądy niższych instancji ogranicza jej prawo do dwuinstancyjnego postępowania. Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ dotyczy sposobu stosowania prawa, a nie jego niezgodności z Konstytucją.
Skarga konstytucyjna „Centrum Jasna” sp. z o.o. skierowana była przeciwko art. 394 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt XVI GC 666/05) o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia oraz postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt I ACz 2041/07) oddalającym zażalenie skarżącej. Skarżąca podnosiła, że taka wykładnia przepisu pozbawia ją prawa do rozstrzygnięcia sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu i narusza jej prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony praw konstytucyjnych, którego wniesienie wymaga, aby naruszenie wynikało z niekonstytucyjnej treści przepisu, a nie z jego niewłaściwego zastosowania. W ocenie Trybunału, skarżąca nie kwestionowała zgodności przepisu z Konstytucją, lecz sposób jego wykładni przez sądy. Ponieważ skarga nie spełniała podstawowych przesłanek formalnych określonych w art. 79 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna nie może być oparta na zarzucie niewłaściwego zastosowania lub wykładni przepisu przez orzekające organy, lecz musi dotyczyć niezgodności treści przepisu z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna służy ochronie praw konstytucyjnych naruszonych przez niekonstytucyjny przepis, a nie przez sposób jego stosowania. Skarżąca kwestionowała wykładnię przepisów, a nie ich treść, co wyklucza dopuszczalność skargi konstytucyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „Centrum Jasna” sp. z o.o. | spółka | skarżąca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 394 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarżąca zarzuciła, że sądy stosują przepis w sposób ograniczający możliwość wnoszenia zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o zabezpieczenie, co narusza jej prawa. Trybunał uznał, że kwestionowana jest wykładnia, a nie treść przepisu.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Trybunał powołał się na ten przepis, wskazując, że skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy naruszenie praw konstytucyjnych wynika z zastosowania niekonstytucyjnego przepisu, a nie z jego niewłaściwej wykładni.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarżąca zarzucała niezasadne pominięcie możliwości stosowania analogii legis na podstawie tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie jest środkiem służącym kwestionowaniu sposobu wykładni lub stosowania prawa przez sądy, lecz służy eliminowaniu z systemu prawnego przepisów niezgodnych z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Wykładnia art. 394 § 1 k.p.c. przez sądy niższych instancji narusza prawo do sądu, prawo do dwuinstancyjności i zasadę demokratycznego państwa prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga konstytucyjna nie jest zatem skargą na stosowanie prawa, ale skargą na przepis prawa. Trybunał Konstytucyjny rozpatrując skargę, nie pełni tym samym funkcji kolejnej instancji odwoławczej, nie bada zgodności z prawem i słuszności podjętych przez orzekające organy rozstrzygnięć.
Skład orzekający
Janusz Niemcewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalności skargi konstytucyjnej i odróżnienie jej od zwykłej skargi na naruszenie prawa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi konstytucyjnej, co jest ważne dla prawników procesowych. Pokazuje, że TK nie jest kolejną instancją odwoławczą.
“Kiedy skarga konstytucyjna nie działa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony163/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2009 r. Sygn. akt Ts 87/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej „Centrum Jasna” sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 18 marca 2008 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Postanowieniem z 5 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie (sygn. akt XVI GC 666/05) odrzucił zażalenie skarżącej na zarządzenie w przedmiocie zwrotu wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Postanowieniem z 8 stycznia 2008 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie – I Wydział Cywilny (sygn. akt I ACz 2041/07) oddalił zażalenie skarżącej. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżony przepis art. 394 § 1 k.p.c. jest wykładany przez sądy orzekające w jej sprawie w sposób powodujący niezaskarżalność zarządzenia o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Zdaniem skarżącej taka wykładnia oraz odmowa stosowania przez sądy analogii do postanowień kończących postępowanie w sprawie pozbawiają ją prawa do rozstrzygnięcia sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu. Skarżąca wskazuje, że wskutek niewłaściwej wykładni art. 394 § 1 k.p.c., polegającej na ograniczeniu możliwości wnoszenia zażalenia jedynie do podstaw określonych w tych przepisach, doszło do naruszenia jej prawa do sądu, zasady demokratycznego państwa prawnego. Skarżąca wskazuje na przydatność i konieczność przyjęcia odmiennej wykładni zaskarżonego przepisu, zarzuca też niezasadne pominięcie możliwości stosowania analogii legis na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. Zdaniem skarżącej, gdyby ustawodawca zakazał odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniach do podstaw innych niż określone w art. 394 k.p.c., to zaznaczyłby to wyraźnie w ustawie. Skarżąca przedstawia także rozbudowaną argumentację przekonującą o zasadności tezy o charakterze zarządzenia o zwrocie wniosku o zabezpieczenie jako kończącego postępowanie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest środkiem służącym ochronie konstytucyjnych praw lub wolności, którego wniesienie uwarunkowane zostało szeregiem przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Wniesienie skargi jest dopuszczalne tylko w sytuacji, w której do naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności doszło na skutek wydania rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, przy czym naruszenie to wynika z zastosowania przez orzekające w sprawie organy przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, który jest sprzeczny z Konstytucją. Innymi słowy: naruszenie praw lub wolności konstytucyjnych, których ochrony skarżący chce dochodzić w trybie skargi konstytucyjnej, ma być efektem niekonstytucyjnej treści przepisu zastosowanego przy rozpatrywaniu sprawy skarżącego, nie zaś wynikać z niewłaściwego zastosowania tego przepisu przez orzekające w sprawie organy. Celem skargi jest bowiem usunięcie z systemu prawa niekonstytucyjnego przepisu, którego stosowanie skutkuje naruszeniem chronionych konstytucyjnie praw lub wolności. Skarga konstytucyjna nie jest zatem skargą na stosowanie prawa, ale skargą na przepis prawa. Trybunał Konstytucyjny rozpatrując skargę, nie pełni tym samym funkcji kolejnej instancji odwoławczej, nie bada zgodności z prawem i słuszności podjętych przez orzekające organy rozstrzygnięć. Treść skargi konstytucyjnej stanowiącej przedmiot wstępnego rozpoznania wskazuje jednoznacznie, że skarżąca nie kwestionuje zgodności z Konstytucją jakichkolwiek przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, ale określony sposób wykładni przepisów. Wprawdzie skarżąca wskazuje jako przedmiot kontroli art. 394 § 1 k.p.c., jednak istota przedstawionych w uzasadnieniu zarzutów sprowadza się do przyjęcia prezentowanego w skardze stanowiska, uznającego zwrot wniosku o zabezpieczenie za rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Dokonanie proponowanej przez skarżącą wykładni oraz przyjęcie na zasadzie analogii dopuszczalności złożenia zażalenia na zwrot wniosku wyczerpują zatem w istocie żądania skarżącej. Tak sformułowanej skardze konstytucyjnej, jako niespełniającej podstawowych przesłanek zawartych w art. 79 Konstytucji, należało odmówić nadania dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI