Orzeczenie · 2019-10-22

Ts 86/19

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2019-10-22
tkinnepostępowanie cywilneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaKodeks postępowania cywilnegowznowienie postępowaniaprawo do sądudwuinstancyjnośćTrybunał Konstytucyjnyzażaleniesąd drugiej instancji

Skarga konstytucyjna M.J. dotyczyła zgodności z Konstytucją art. 406 oraz art. 394 § 1 KPC, w kontekście odmowy możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarżący argumentował, że te przepisy naruszają jego prawa konstytucyjne, w tym prawo do rzetelnej procedury sądowej i dwuinstancyjności. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Głównym powodem było stwierdzenie, że skarżący nie zaskarżył przepisów, które faktycznie stanowiły podstawę prawną ostatecznego rozstrzygnięcia ograniczającego jego prawa. Sąd Okręgowy, odrzucając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie, powołał się na art. 394¹ § 2 KPC, który wyłącza możliwość wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego w określonych sytuacjach, w tym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdy wartość przedmiotu sporu jest niska. Trybunał podkreślił, że skarżący nie zaskarżył tego przepisu, a jedynie art. 406 i 394 § 1 KPC, które nie były bezpośrednią podstawą odmowy zaskarżenia. Ponadto, Trybunał odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wyjaśnia dopuszczalność zaskarżenia postanowień w sprawach o wznowienie postępowania, oraz do własnego wyroku SK 2/09, który potwierdził zgodność art. 394¹ § 2 KPC z Konstytucją. Wskazano, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie zawsze korzysta z pełnych gwarancji dwuinstancyjności, a fakt, że sąd wyższej instancji rozpoznaje sprawę „po raz pierwszy”, nie czyni go sądem pierwszej instancji w rozumieniu przepisów proceduralnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPC dotyczących zaskarżania postanowień o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście stosowania art. 394¹ § 2 KPC i prawa do dwuinstancyjności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zastosowaniem art. 394¹ § 2 KPC. Wartość praktyczna ograniczona do spraw o podobnym charakterze proceduralnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 406 KPC w związku z art. 394 § 1 KPC, w sytuacji gdy o wznowieniu postępowania orzeka po raz pierwszy Sąd II instancji, narusza konstytucyjne prawo do dwuinstancyjnej procedury sądowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ skarżący nie zaskarżył przepisu, który faktycznie stanowił podstawę prawną odmowy zaskarżenia postanowienia sądu wyższej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, a którym jest art. 394¹ § 2 KPC. Ponadto, wcześniejsze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego potwierdza zgodność art. 394¹ § 2 KPC z Konstytucją i prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących zaskarżania postanowień w sprawach o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący błędnie wskazał przepisy jako podstawę prawną naruszenia jego praw. Faktyczną podstawą odmowy zaskarżenia było zastosowanie art. 394¹ § 2 KPC, którego skarżący nie zaskarżył. Trybunał powołał się na wyrok SK 2/09, który uznał art. 394¹ § 2 KPC za zgodny z Konstytucją, oraz na orzecznictwo SN, które precyzuje zasady zaskarżania postanowień w sprawach o wznowienie postępowania, wskazując, że sąd wyższej instancji rozpoznający skargę o wznowienie działa jako sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Faktyczna podstawa prawna orzeczenia Sądu Okręgowego z 29 kwietnia 2019 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, ograniczająca możliwość zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mógł być źródłem naruszenia prawa konstytucyjnego, gdyż nie rozstrzyga kwestii dopuszczalności środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydanego przez sąd wyższej instancji.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mógł być źródłem naruszenia konstytucyjnego prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego, gdyż nie stanowił podstawy prawnej orzeczenia sądowego, które w sposób ostateczny przesądziło o niemożności zaskarżenia postanowienia sądu instancji wyższej o odrzuceniu skargi o wznowienie. Niemożność taka wynikała z treści art. 394¹ § 2 k.p.c.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w celu wyeliminowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy przedmiotem zaskarżenia są przepisy, które nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia naruszającego wolności i prawa.

k.p.c. art. 394 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (wg wyroku TK sygn. SK 2/09).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie zaskarżył przepisu, który stanowił faktyczną podstawę prawną orzeczenia naruszającego jego prawa. • Art. 394¹ § 2 KPC, który był podstawą odmowy zaskarżenia, jest zgodny z Konstytucją (wyrok TK sygn. SK 2/09). • Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie zawsze korzysta z pełnych gwarancji dwuinstancyjności.

Odrzucone argumenty

Art. 406 KPC i art. 394 § 1 KPC naruszają konstytucyjne prawo do dwuinstancyjnej procedury sądowej.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem zaskarżenia w tej skardze konstytucyjnej skarżący uczynił przepisy, które nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia sądowego • sąd wyższej instancji, rozpoznający skargę o wznowienie postępowania, działa on jako sąd drugiej instancji • sam fakt podejmowania po raz pierwszy jakiegoś rozstrzygnięcia przez sąd odwoławczy nie oznacza, że jest to rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne

Skład orzekający

Piotr Pszczółkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPC dotyczących zaskarżania postanowień o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście stosowania art. 394¹ § 2 KPC i prawa do dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zastosowaniem art. 394¹ § 2 KPC. Wartość praktyczna ograniczona do spraw o podobnym charakterze proceduralnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne wskazanie podstawy prawnej w skardze konstytucyjnej i jak sądy interpretują przepisy proceduralne dotyczące zaskarżania orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd formalny w skardze konstytucyjnej kosztował skarżącego szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez TK.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst