Ts 85/98

Trybunał Konstytucyjny1998-08-21
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyustawa o najmie lokaliśrodki odwoławczekasacjawyczerpanie drogi sądowejdyskryminacja

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania przez skarżącą środków odwoławczych, w tym prawa do złożenia kasacji.

Skarżąca konstytucyjna zarzuciła niezgodność z Konstytucją RP przepisu ustawy o najmie lokali, który różnicował przekształcenie umów najmu lokali zakładowych w zależności od dalszego trwania stosunku pracy. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wstępnie skargę, stwierdził, że skarżąca nie wyczerpała drogi sądowej, ponieważ nie złożyła kasacji do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego, mimo że przysługiwało jej takie prawo. W związku z tym odmówiono nadania skardze dalszego biegu.

Skarżąca Danuta D. wniosła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność z art. 32 Konstytucji RP części art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Kwestionowany przepis dotyczył przekształcenia umów najmu lokali zakładowych na umowy na czas nieoznaczony lub oznaczony, w zależności od tego, czy najem lokalu pozostał związany ze stosunkiem pracy. Skarżąca argumentowała, że przepis ten dyskryminuje osoby, które nie rozwiązały umowy o pracę przed datą wejścia w życie ustawy. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, stwierdził, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest wyczerpanie przez skarżącego środków ochrony prawnej w ramach toku instancji. W postępowaniu cywilnym środkami tymi są apelacja i kasacja do Sądu Najwyższego. Analiza akt sprawy wykazała, że skarżąca, mimo wyroku Sądu Wojewódzkiego oddalającego jej powództwo, nie złożyła kasacji do Sądu Najwyższego. Trybunał podkreślił, że w tej sprawie przysługiwało prawo do złożenia kasacji, a przepis art. 393 pkt 1 k.p.c. ograniczający zakres kasacji do spraw o świadczenie nie miał zastosowania. Ponieważ skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków odwoławczych, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ale nie jest to przedmiotem rozpoznania.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie skargi, ponieważ skarżąca nie wyczerpała drogi sądowej, nie składając kasacji do Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Danuta D.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (4)

Główne

u.o.TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wcześniejsze wyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu w ramach toku instancji środków ochrony jego praw.

Pomocnicze

u.o.n.l. art. 58 § 1

Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Przepis kwestionowany przez skarżącą, dotyczący przekształcenia umów najmu lokali zakładowych.

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wprowadzający kryterium wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenie, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący równości wobec prawa, na który powołała się skarżąca.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez skarżącą drogi sądowej poprzez niezłożenie kasacji do Sądu Najwyższego. Zastosowanie art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca niezgodności przepisu z art. 32 Konstytucji RP (niebadana merytorycznie).

Godne uwagi sformułowania

warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wcześniejsze wyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu w ramach toku instancji środków ochrony jego praw kasacja, o ile w danej sprawie przysługuje, jest jednym z warunków wyczerpania toku instancji w postępowaniu cywilnym nie wyczerpała przysługujących jej w ramach toku instancji środków odwoławczych, co zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania przedłożonej przez nią skargi konstytucyjnej

Skład orzekający

Teresa Dębowska-Romanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, konieczność wyczerpania drogi sądowej, w tym złożenia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej dla prawników zajmujących się skargami konstytucyjnymi, ale brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy faktycznego.

Niewyczerpana kasacja zamyka drogę do Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
102 POSTANOWIENIE z dnia 21 sierpnia 1998 r. Sygn. Ts 85/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska na posiedzeniu niejawnym po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Danuty D., w sprawie: zgodności art. 58 ust. 1 część druga zdania pierwszego i zdanie drugie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Danuty D. sporządzonej 4 czerwca 1998 r. zarzucono, iż art. 58 ust. 1 część druga zdania pierwszego i zdanie drugie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej przepis ten, przewidujący przekształcenie umów najmu lokali zakładowych na umowy na czas nieoznaczony lub umowy na czas oznaczony w zależności od tego, czy najem lokalu również po jego wejściu w życie pozostał związany ze stosunkiem pracy, prowadzi do dyskryminacji osób, które nie rozwiązały umowy o pracę przed tą datą. W przypadku bowiem osób, które z różnych przyczyn, także przez siebie zawinionych, nie były już pracownikami wynajmującego lokal, umowa najmu z mocy prawa przekształciła się w umowę zawartą na czas nieokreślony. Skarżąca wskazała, iż stosując zakwestionowany przepis, Sąd Wojewódzki w Z.G. wyrokiem z 19 lutego 1998 r. ostatecznie oddalił jej powództwo o uznanie za bezskuteczne rozwiązania umowy najmu lokalu. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wcześniejsze wyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu w ramach toku instancji środków ochrony jego praw. Dział V kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, iż w tym postępowaniu środkami odwoławczymi są apelacja oraz kasacja do Sądu Najwyższego. Dopiero po rozpatrzeniu tych środków wydane w postępowaniu cywilnym orzeczenie sądowe nabiera waloru prawomocności. Regulacja ta przesądza, iż kasacja, o ile w danej sprawie przysługuje, jest jednym z warunków wyczerpania toku instancji w postępowaniu cywilnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zwróciła się do sądu powszechnego z pozwem o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia w stosunku do niej umowy najmu, uzyskując najpierw zgodne z jej żądaniem orzeczenie Sądu Rejonowego, a następnie zmieniający to orzeczenie wyrok Sądu Wojewódzkiego. Skarżąca nie złożyła natomiast kasacji do Sądu Najwyższego, jakkolwiek, wbrew jej twierdzeniom, do tego typu spraw nie ma zastosowania ograniczający zakres kasacji art. 393 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten wprowadza bowiem kryterium wartości przedmiotu sporu wyłącznie w sprawach o świadczenie, tymczasem wszczęte przez skarżącą postępowanie sądowe dotyczyło kwestii ustalenia istnienia węzła prawnego pomiędzy stronami umowy najmu. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż skarżącej przysługiwało prawo do złożenia kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z.G., z którego to prawa skarżąca nie skorzystała. Tym samym nie wyczerpała przysługujących jej w ramach toku instancji środków odwoławczych, co zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania przedłożonej przez nią skargi konstytucyjnej. Z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI