Orzeczenie · 2015-02-18

TS 85/14

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2015-02-18
SAOSRodzinneprawo majątkowe małżeńskieŚredniakonstytucyjny
rozdzielność majątkowaKodeks rodzinny i opiekuńczyskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo rodzinnewsteczna datawspólność majątkowaseparacja

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez E.P. w sprawie zgodności art. 52 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.) z art. 18 w zw. z art. 32 oraz art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca kwestionowała przepis, który jej zdaniem uniemożliwia ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną dla osób, które w dniu wnoszenia powództwa nie pozostają już w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Podnosiła, że przepis ten narusza zasadę równości i prawo do ochrony majątkowej. Stan faktyczny sprawy obejmował zawarcie przez skarżącą umowy o rozdzielność majątkową, orzeczenie separacji, a następnie próbę ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, która została oddalona przez sądy niższych instancji. Sądy powołały się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie jest możliwe po umownym wyłączeniu wspólności lub uprawomocnieniu się wyroku orzekającego separację. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnił to tym, że skarżąca nie wykazała należytą dbałością o własne interesy, a sytuacja prawna wynika z jej własnych decyzji, w tym zawarcia umowy o rozdzielność majątkową i wniosku o separację, które doprowadziły do istnienia rozdzielności majątkowej już w momencie składania pozwu o jej ustanowienie z mocą wsteczną. Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna nie może być instrumentem korygowania zaniedbań z poprzednich postępowań. Ponadto, wskazane wzorce kontroli (art. 18 w zw. z art. 32 Konstytucji) nie mogły być podstawą kontroli w tym postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi dotyczące wykazania naruszenia praw konstytucyjnych przez skarżącego, interpretacja art. 52 § 2 k.r.o. w kontekście wcześniejszych decyzji stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącej i jej wcześniejszych decyzji procesowych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 52 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w zakresie w jakim nie przewiduje prawa do żądania ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną dla osób, które w dniu wnoszenia powództwa nie pozostają już w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, jest zgodny z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia przesłanek merytorycznego rozpoznania, a sytuacja prawna skarżącej wynika z jej własnych decyzji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżąca nie wykazała należytą dbałością o własne interesy, a możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną była niemożliwa ze względu na wcześniejsze decyzje skarżącej (umowa o rozdzielność majątkową, wniosek o separację), które doprowadziły do istnienia rozdzielności majątkowej już w momencie składania pozwu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
E.P.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (7)

Główne

k.r.o. art. 52 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie jest możliwe po umownym wyłączeniu wspólności lub uprawomocnieniu się wyroku orzekającego separację, jeśli w chwili składania pozwu już istnieje rozdzielność majątkowa.

Pomocnicze

Konstytucja art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie jest źródłem konkretnych praw podmiotowych, nie może być samodzielnym wzorcem kontroli.

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako wzorzec kontroli w związku z art. 18 i art. 64 ust. 2, ale nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazany jako wzorzec kontroli w związku z art. 32.

ustawa o TK art. 46

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 48

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała należytą dbałością o własne interesy. • Sytuacja prawna skarżącej wynika z jej własnych decyzji (umowa o rozdzielność majątkową, wniosek o separację). • Skarga konstytucyjna nie może być instrumentem korygowania zaniedbań z poprzednich postępowań. • Art. 18 Konstytucji nie jest samodzielnym wzorcem kontroli.

Odrzucone argumenty

Art. 52 § 2 k.r.o. narusza art. 18 w zw. z art. 32 oraz art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji. • Zakwestionowany przepis powinien mieć zastosowanie do wszystkich stanów faktycznych, w których jest to konieczne do ochrony rodziny, bez względu na pozostawanie we wspólności majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca nie wykazała się należytą dbałością o własne interesy • Skarga nie może być wykorzystywana jako instrument służący korygowaniu zaniedbań, do których doszło w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie • To zatem w tych okolicznościach, a nie w treści zakwestionowanego przepisu (a ściślej – w jego utrwalonej wykładni), należy szukać przyczyn obecnej sytuacji prawnej skarżącej.

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi dotyczące wykazania naruszenia praw konstytucyjnych przez skarżącego, interpretacja art. 52 § 2 k.r.o. w kontekście wcześniejszych decyzji stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącej i jej wcześniejszych decyzji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dbanie o własne interesy w postępowaniach prawnych i jak wcześniejsze decyzje mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw w przyszłości, nawet w kontekście skargi konstytucyjnej.

Twoje decyzje mają znaczenie: dlaczego Trybunał Konstytucyjny odmówił ochrony w sprawie rozdzielności majątkowej?

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst