Ts 83/02

Trybunał Konstytucyjny2003-02-20
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prawo spółdzielczeeksmisjaprawo do lokaluprawa majątkowegodność człowiekaTrybunał Konstytucyjnydopuszczalność skargi

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów Prawa spółdzielczego, uznając, że nie stanowiły one podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.

Skarżący Eugeniusz Ostrowski złożył skargę konstytucyjną kwestionując zgodność przepisów Prawa spółdzielczego z Konstytucją RP, które miały stanowić podstawę jego eksmisji z lokalu spółdzielczego. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że przepisy Prawa spółdzielczego nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, a jedynie inne przepisy, co wykracza poza konstytucyjny zakres skargi.

Skarżący Eugeniusz Ostrowski złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 227 § 1 i 2 oraz art. 210 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze z przepisami Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że przepisy te naruszają jego prawa majątkowe oraz zasadę równości, wskazując na wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego w Białymstoku (sygn. akt I C 119/00) oraz późniejsze orzeczenia dotyczące pozbawienia tytułu wykonawczego i apelacji. Trybunał Konstytucyjny, dokonując wstępnego rozpoznania, stwierdził, że podstawą prawną orzeczeń sądów niższych instancji były inne przepisy (m.in. Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawa o ochronie praw lokatorów), a nie kwestionowane przepisy Prawa spółdzielczego. W związku z tym, nie zostały spełnione konstytucyjne przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż jej przedmiot wykraczał poza ramy określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że podstawą orzeczeń sądów niższych instancji były inne przepisy niż te, które skarżący kwestionował w Prawie spółdzielczym, co wyklucza merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Eugeniusz Ostrowskiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 14

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 35 § ust. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

pr. sp. (przed nowelizacją z 2000 r.) art. 227 § § 1 i 2

Ustawa – Prawo spółdzielcze

pr. sp. (przed nowelizacją z 2000 r.) art. 210 § § 3

Ustawa – Prawo spółdzielcze

Dz. U. Nr 122, poz. 1317 art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa spółdzielczego nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. Podstawa prawna orzeczeń sądów niższych instancji były inne przepisy niż te kwestionowane w skardze. Skarga konstytucyjna może dotyczyć wyłącznie zarzutu niezgodności z Konstytucją RP, a nie sprzeczności między przepisami tej samej ustawy.

Godne uwagi sformułowania

nie zostały więc spełnione konstytucyjne przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej Poza konstytucyjnie określony przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza natomiast zarzut

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawnospółdzielczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i konstytucjonalistów ze względu na omówienie dopuszczalności skargi konstytucyjnej, ale dla szerszej publiczności może być zbyt proceduralna.

Kiedy Trybunał Konstytucyjny odrzuca skargę? Kluczowe zasady dopuszczalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
94 POSTANOWIENIE z dnia 20 lutego 2003 r. Sygn. akt Ts 83/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Eugeniusza Ostrowskiego w sprawie zgodności: a) art. 227 § 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz b) art. 210 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) z art. 30 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Eugeniusza Ostrowskiego z 4 czerwca 2002 r. zarzucono, iż art. 227 § 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 210 § 3 tejże ustawy jest niezgodny z art. 30 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż wyrokiem z 19 kwietnia 2000 r. (sygn. akt I C 119/00) Sąd Rejonowy w Białymstoku orzekł eksmisję skarżącego i jego małżonki z lokalu mieszkalnego, który przysługiwał im wcześniej na zasadzie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Prawo do wygasło na skutek pozbawienia żony skarżącego członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 13 listopada 2001 r. (sygn. akt I C 966/01) oddalone zostało powództwo skarżącego o pozbawienie tytułu wykonawczego wydanego w sprawie o eksmisję, zaś apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 22 lutego 2002 r. (sygn. akt II Ca 93/02). Zdaniem skarżącego, przewidziana w art. 227 § 1 i 2 prawa spółdzielczego instytucja wygaśnięcia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego prowadzi do naruszenia przysługujących mu praw majątkowych, podlegających ochronie na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Odnosząc się zaś do treści art. 210 § 3 prawa spółdzielczego skarżący podniósł, iż prawo do lokalu socjalnego zostało w tym przepisie zagwarantowane wyłącznie osobom posiadającym lokatorskie prawo do lokalu spółdzielczego. Stanowi to niesprawiedliwe zróżnicowanie osób będących w tej samej tragicznej sytuacji faktycznej według kryterium tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zdaniem skarżącego brak gwarancji dla rodzin eksmitowanych z lokali zajmowanych wcześniej na zasadzie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych narusza zasadę poszanowania i ochrony godności człowieka, a także konstytucyjny obowiązek państwa zapewnienia pomocy rodzinom znajdującym się w tragicznej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP). Skarżący zwrócił się także do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie, iż art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1317) oznacza „zakwestionowanie art. 36 wyżej wymienionej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji, w zakresie obejmującym ochronę tej kategorii osób, którym na mocy obecnej ustawy przysługuje prawo do mieszkania zastępczego, a wobec których nie została wykonana jeszcze eksmisja”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP przedmiot skargi konstytucyjnej może stanowić wyłącznie ten akt normatywny, który stanowił podstawę wydania przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego. Dokonując wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny ocenia, czy spełnione są konstytucyjne przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) związany jest przy tym granicami tej skargi zakreślającymi zarówno jej podstawę, jak i przedmiot. Jak wynika z treści skargi konstytucyjnej za jej podstawę skarżący przyjął wydanie przez Sąd Okręgowy w Białymstoku wyroku z 22 lutego 2002 r. (sygn. akt II Ca 93/02) oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 13 listopada 2001 r. (sygn. akt I C 966/01). Oddalając pozew skarżącego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku 19 kwietnia 2000 r. w sprawie o sygnaturze akt I C 119/00, sądy odwołały się do treści art. 840 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego, na którym skarżący oparł swe żądanie. Ponadto przedmiotem rozważań obu sądów były regulacje art. 2 ust. 1 w związku z art. 14 oraz art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). W żadnym zaś zakresie treści podjętego rozstrzygnięcia nie determinowały (w sensie normatywnym) zakwestionowane w skardze konstytucyjnej regulacje ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.). W stosunku do nich nie zostały więc spełnione konstytucyjne przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Poza konstytucyjnie określony przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza natomiast zarzut, jaki w skardze konstytucyjnej sformułowano w związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1317). Sprowadza się on bowiem do stwierdzenia sprzeczności tego przepisu z inną regulacją tej samej ustawy (art. 36). Tymczasem zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP. Takiego zarzutu wszakże w odniesieniu do art. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, w skardze konstytucyjnej nie sformułowano. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji. 3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI