Ts 83/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Romana G. dotyczącej przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez władzę publiczną, uznając brak wykazania szkody przez skarżącego.
Roman G. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy Kodeksu cywilnego (art. 417 i 418) dotyczące odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez władzę publiczną. Skarżący twierdził, że przepisy te naruszają jego konstytucyjne prawo do odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny, po analizie sprawy, odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazał, że poniósł szkodę w wyniku działania organu władzy publicznej, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia skargi konstytucyjnej.
Skarga konstytucyjna Romana G. skierowana przeciwko art. 417 i 418 Kodeksu cywilnego dotyczyła zarzutu naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego do naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej (art. 77 ust. 1 i 2, art. 2, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Skarżący wskazywał, że przepisy te uzależniają możliwość dochodzenia odszkodowania od spełnienia przesłanek, na które nie ma wpływu. Wcześniejsze postępowania sądowe, w tym wyroki Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu, Sądu Apelacyjnego w Poznaniu oraz Sądu Najwyższego, oddaliły powództwo skarżącego o zapłatę, stwierdzając brak szkody oraz brak przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK, podkreślił, że dla złożenia skargi konstytucyjnej konieczne jest nie tylko wskazanie naruszonych praw konstytucyjnych, ale także sposobu naruszenia i uprawdopodobnienie, że naruszenie jest wynikiem działania organów władzy publicznej. W tej sprawie skarżący nie wykazał, że poniósł szkodę, co było kluczowym ustaleniem sądów niższych instancji. Brak szkody oznaczał brak ograniczenia prawa do odszkodowania i tym samym brak naruszenia praw konstytucyjnych skarżącego. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie naruszają konstytucyjnych praw skarżącego, jeśli skarżący nie poniósł szkody.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazał, że poniósł szkodę w wyniku działania organu władzy publicznej. Brak szkody oznacza brak naruszenia prawa do odszkodowania i tym samym brak naruszenia praw konstytucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Roman G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
| Urząd Celny w Poznaniu | organ_państwowy | organ władzy publicznej |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Przepis ten (wraz z art. 418) był przedmiotem skargi konstytucyjnej dotyczącej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez władzę publiczną.
k.c. art. 418 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten uzależnia możliwość dochodzenia odszkodowania od spełnienia przesłanek, na które osoba taka nie ma wpływu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do naprawienia szkody wyrządzonej przez działanie organu władzy publicznej.
u.o.TK art. 47 § 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymóg wskazania przez skarżącego naruszonych praw konstytucyjnych oraz sposobu ich naruszenia.
u.o.TK art. 79 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Prawo do złożenia skargi konstytucyjnej przysługuje osobie, której konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego szkody jako warunek konieczny do uwzględnienia skargi konstytucyjnej. Niespełnienie przez skarżącego wymogu wskazania sposobu naruszenia praw konstytucyjnych.
Odrzucone argumenty
Przepisy art. 417 i 418 k.c. naruszają konstytucyjne prawo do odszkodowania przez nadmiernie restrykcyjne przesłanki.
Godne uwagi sformułowania
nie poniósł szkody na skutek wydania bezpodstawnej decyzji nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa nie wystarczy wskazać na naruszone prawa konstytucyjne, należy też wskazać sposób tego naruszenia oraz uprawdopodobnić, że naruszenie to jest wynikiem działania organów władzy publicznej Stwierdzenie braku szkody automatycznie przesądza, iż nie mogło dojść do ograniczenia prawa skarżącego do odszkodowania.
Skład orzekający
Jerzy Ciemniewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie szkody jako warunek konieczny do uwzględnienia skargi konstytucyjnej dotyczącej odpowiedzialności władzy publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi konstytucyjnej i wymogów formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, szczególnie potrzebę wykazania szkody, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.
“Czy brak szkody oznacza brak naruszenia praw konstytucyjnych? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony304 POSTANOWIENIE z dnia 8 października 2001 r. Sygn. Ts 83/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Romana G. w sprawie zgodności: art. 417 i art. 418 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Romana G. z 24 czerwca 2001 r. zarzucono, iż przepisy art. 417 oraz art. 418 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) naruszają konstytucyjne prawo skarżącego do naprawienia szkody wyrządzonej mu przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej (art. 77 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2001 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez określenie sposobu naruszenia praw i wolności konstytucyjnych skarżącego. W piśmie z 22 lipca 2001 r. pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie na treść art. 418 § 1 kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego przepis ten uzależnia możliwość dochodzenia odszkodowania od spełnienia przesłanek, na które osoba taka nie ma wpływu. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki w Poznaniu wyrokiem z 24 lutego 1998 r. oddalił powództwo skarżącego o zapłatę. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 14 lipca 1998 r. Od powyższego wyroku skarżący złożył kasację, która została oddalona wyrokiem Sądu Najwyższego z 15 lutego 2001 r. Zarówno sąd pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie poniósł szkody na skutek wydania bezpodstawnej decyzji Urzędu Celnego w Poznaniu. Ponadto sądy stwierdziły, iż nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa, o których mowa w art. 418 § 1 kodeksu cywilnego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji RP prawo do złożenia skargi konstytucyjnej przysługuje osobie, której konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Wymóg wskazania przez skarżącego naruszonych praw konstytucyjnych jest wprost przewidziany w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Dla spełnienia powyższego wymogu nie wystarczy wskazać na naruszone prawa konstytucyjne, należy też wskazać sposób tego naruszenia oraz uprawdopodobnić, że naruszenie to jest wynikiem działania organów władzy publicznej. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Skarżący wskazuje, iż art. 417 i 418 kodeksu cywilnego narusza jego prawo do odszkodowania przez sformułowanie niezgodnych z Konstytucją wymogów od spełnienia, których realizacja tego prawa jest uzależniona. Zarzut taki mógłby być postawiony w skardze konstytucyjnej, o ile skarżący poniósłby szkodę będącą wynikiem działania organu władzy publicznej. Tymczasem jak wynika z ustaleń poczynionych przez sąd pierwszej i drugiej instancji szkoda taka nie wystąpiła. Bezspornym jest wprawdzie fakt wydania przez Urząd Celny w Poznaniu decyzji naruszającej prawo, jednak na skutek wydania tej decyzji skarżący nie poniósł szkody, ani też nie utracił przewidywanych korzyści. Stwierdzenie braku szkody automatycznie przesądza, iż nie mogło dojść do ograniczenia prawa skarżącego do odszkodowania. Tym samym nie doszło do naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego, którego źródłem miałyby być zaskarżone przepisy kodeksu cywilnego. Mając powyższe na względzie należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI