Ts 80/99

Trybunał Konstytucyjny2000-01-28
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
prawo do sądukoszty sądowekasacjaskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnypostępowanie cywilne

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie wykazał związku zakwestionowanego przepisu z podstawą wydania orzeczenia naruszającego jego prawa.

Skarżący Henryk W. złożył skargę konstytucyjną zarzucając niezgodność z Konstytucją art. 22 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który nie przewidywał zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu w przedmiocie kosztów sądowych od kasacji. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że skarżący upatruje naruszenia w braku regulacji, a nie w zastosowanym przepisie. W zażaleniu skarżący argumentował, że zakaz składania zażalenia wynika z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy. Trybunał uznał jednak, że zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, które skarżący uważał za naruszające jego prawa, a sądy niższych instancji opierały się na przepisach k.p.c.

Skarżący Henryk W. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zarzucił, że przepis ten, nie przewidując możliwości złożenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji w przedmiocie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych od kasacji, narusza zasadę prawa do sądu. Skarżący powołał się na zarządzenie przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego w S. z 9 października 1998 r. wzywające do uiszczenia opłaty od kasacji, zażalenie na które zostało odrzucone, a następnie oddalone przez Sąd Apelacyjny w P. Kasacja została ostatecznie odrzucona przez Sąd Najwyższy z powodu nieuiszczenia opłaty. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący zarzuca ustawodawcy zaniechanie, a nie niezgodność istniejącego przepisu z Konstytucją. W zażaleniu na to postanowienie skarżący argumentował, że zakaz składania zażalenia wynika a contrario z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że zakwestionowane przepisy ustawy o kosztach sądowych nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, z którymi skarżący łączył naruszenie swoich praw. Sądy niższych instancji opierały swoje rozstrzygnięcia na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 394 § 1 w zw. z art. 392 § 1 oraz 39318 k.p.c.), nie odwołując się do przepisów ustawy o kosztach sądowych. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zakwestionowany akt normatywny stanowił podstawę wydania orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego. Wobec braku takiego związku, Trybunał Konstytucyjny nie mógł oceniać zgodności zakwestionowanego aktu normatywnego z Konstytucją. W konsekwencji, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało uznane za zasadne, a zażalenie na nie – nieuwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zakwestionowane przepisy ustawy o kosztach sądowych nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, z którymi skarżący łączy naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych. Sądy niższych instancji opierały swoje rozstrzygnięcia na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że aby skarga konstytucyjna mogła być merytorycznie rozpoznana, zakwestionowany akt normatywny musi stanowić podstawę wydania orzeczenia naruszającego prawa skarżącego. W tej sprawie sądy niższych instancji oparły swoje decyzje na przepisach k.p.c., a nie na kwestionowanych przepisach ustawy o kosztach sądowych, co wyklucza możliwość oceny zgodności tych ostatnich z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Henryk W.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.s.c. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten nie przewiduje zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji w przedmiocie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych od kasacji.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - zakwestionowany akt normatywny musi stanowić podstawę wydania orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 392 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39318

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakwestionowane przepisy ustawy o kosztach sądowych nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, z którymi skarżący łączy naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych. Sądy niższych instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a nie na zakwestionowanych regulacjach ustawy o kosztach sądowych.

Odrzucone argumenty

Art. 22 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest niezgodny z art. 8 ust. 2 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie przewiduje zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów sądowych od kasacji, co narusza zasadę prawa do sądu. Z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o kosztach sądowych wynika zakaz składania zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wyznaczenia wpisu od kasacji.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie łączy zarzutu naruszenia konstytucji z aktualnym brzmieniem zakwestionowanego w skardze przepisu, lecz przyczynę naruszenia przysługujących mu praw konstytucyjnych upatruje w braku stosownej regulacji prawnej tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza granice przewidziane w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, w istocie bowiem sprowadza się do skargi na zaniechanie ustawodawcy zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, z którymi skarżący łączy naruszenie przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych.

Skład orzekający

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

przewodniczący

Janusz Trzciński

sprawozdawca

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności skargi konstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących zaniechań ustawodawczych oraz wymogu związku zakwestionowanego przepisu z podstawą wydania orzeczenia naruszającego prawa skarżącego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kosztami sądowymi od kasacji i interpretacją przepisów k.p.c. w powiązaniu z ustawą o kosztach sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dopuszczalności skargi konstytucyjnej i relację między różnymi aktami prawnymi, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kiedy skarga konstytucyjna nie jest skargą konstytucyjną? Trybunał wyjaśnia granice dopuszczalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
15 POSTANOWIENIE z dnia 28 stycznia 2000 r. Sygn. Ts 80/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jadwiga Skórzewska-Łosiak – przewodniczący Janusz Trzciński – sprawozdawca Zdzisław Czeszejko-Sochacki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Henryka W., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Henryka W. zarzucono, iż art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) jest niezgodny z art. 8 ust. 2 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego zakwestionowana regulacja, nie przewidując zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji w przedmiocie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a zwłaszcza wpisu od kasacji, narusza zasadę prawa do sądu. Skarżący wskazał, iż zarządzeniem przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego w S. z 9 października 1998 r. (sygn. akt II Ca 487/98) został wezwany do uiszczenia opłaty sądowej od kasacji. Zażalenie skarżącego na to zarządzenie podnoszące błędne ustalenie wysokości tej opłaty, zostało odrzucone postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w S. z 22 października 1998 r. (sygn. akt II Ca 487/98). Z kolei zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z 24 listopada 1998 r. (sygn. akt IACz 1240/98). Ostatecznie Sąd Najwyższy postanowieniem z 29 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I CKN 120/99) odrzucił kasację skarżącego z uwagi na to, iż w terminie nie została od niej uiszczona opłata. Postanowieniem z 14 września 1999 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając iż skarżący nie łączy zarzutu naruszenia konstytucji z aktualnym brzmieniem zakwestionowanego w skardze przepisu, lecz przyczynę naruszenia przysługujących mu praw konstytucyjnych upatruje w braku stosownej regulacji prawnej przewidującej środek odwoławczy od zarządzeń przewodniczącego wydziału określających wysokość opłaty od kasacji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza granice przewidziane w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, w istocie bowiem sprowadza się do skargi na zaniechanie ustawodawcy. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie, stwierdzając w nim, iż z zakwestionowanego w skardze konstytucyjnej przepisu a contrario wynika zakaz składania zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wyznaczenia wpisu od kasacji. Zakaz ten stanowi efekt wykładni art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i dlatego skarga konstytucyjna odnosiła się do tych przepisów. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 1999 r. skarżący został wezwany do dokładnego wskazania, którą część art. 22 ustawy z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych czyni przedmiotem skargi konstytucyjnej, zarzucając jej niezgodność z konstytucją. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z 6 lipca 1999 r. stwierdził, iż za niezgodny z Konstytucją RP uznaje brak w art. 22 ust. 3 ustawy postanowień o odpowiednim stosowaniu przepisu ust. 1 w wypadku zarządzenia przewodniczącego w przedmiocie uiszczenia kosztów sądowych (wpisu od kasacji). Tak sprecyzowany przedmiot skargi konstytucyjnej jednoznacznie wskazywał na to, iż zarzut niekonstytucyjności skarżący łączy z brakiem w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, stosownej normy przewidującej wprost możliwość złożenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji, wzywające do uiszczenia wpisu od kasacji. Dopiero w zażaleniu skarżący podniósł, iż z art. 22 ust. 2 i 3 wyprowadza on zakaz składania takiego zażalenia i tenże zakaz traktuje jako przedmiot skargi konstytucyjnej. Niezależnie od powyższych okoliczności Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie stanowiły podstawy wydania orzeczeń sądowych, z którymi skarżący łączy naruszenie przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. W rzeczywistości bowiem Sąd Wojewódzki w S. oparł swoje rozstrzygnięcie o treść art. 394 § 1 w związku z art. 392 § 1 oraz 39318 kodeksu postępowania cywilnego, w żadnym zakresie nie odwołując się do zakwestionowanych przez skarżącego regulacji ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Tymczasem zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej dopuszczalne jedynie jest wówczas, gdy zakwestionowany w tej skardze akt normatywny stanowił podstawę wydania orzeczenia o przysługujących skarżącemu prawach lub wolnościach konstytucyjnych. W przypadku, gdy brak jest takiego związku, Trybunał Konstytucyjny nie może oceniać zgodności zakwestionowanego aktu normatywnego z konstytucją. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać za zasadne postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1999 r. i nie uwzględniać zażalenia złożonego na to postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI