Ts 77/98

Trybunał Konstytucyjny1999-03-01
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnywymogi formalnepełnomocnictwoKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o NSAprawo konstytucyjnezażalenie

Trybunał Konstytucyjny pozostawił zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej bez rozpoznania, gdyż nie zostało ono sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.

Skarżący Wacław M. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy ustawy o NSA i KPA w związku z odmową przyznania odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niewyczerpanie toku instancyjnego. Skarżący złożył zażalenie, które Trybunał pozostawił bez rozpoznania, ponieważ nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem formalnym dla skargi konstytucyjnej i czynności procesowych z nią związanych.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Wacława M. na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Skarżący kwestionował zgodność art. 60 pkt 1 ustawy o NSA oraz art. 105 § 1 i 2 KPA z Konstytucją RP, wskazując na decyzję Wojewody w B. o oddaleniu wniosku o odszkodowanie za szkody związane z postępowaniem wywłaszczeniowym. Trybunał pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego i nie wniósł powództwa do sądu powszechnego. Skarżący złożył zażalenie, jednak Trybunał Konstytucyjny pozostawił je bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o TK, skarga konstytucyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a wymóg ten rozciąga się również na zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze. Trybunał podkreślił, że wstępne rozpoznanie skargi ma na celu weryfikację jej wymogów formalnych i dopuszczalności, a obowiązek zastępstwa procesowego jest niezbędny dla prawidłowego sformułowania zarzutów wobec oceny spełnienia tych wymogów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wymóg ten rozciąga się również na zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że funkcja wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej wymaga kwalifikowanej wiedzy prawniczej, a zatem obowiązek zastępstwa procesowego musi obejmować czynności weryfikujące orzeczenia zapadające w tej fazie, w tym sporządzenie zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Wacław M.osoba_fizycznaskarżący
Wojewoda w B.organ_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.TK art. 48 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg sporządzenia skargi konstytucyjnej przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

u.NSA art. 60 § pkt 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zakwestionowany przepis dotyczący odmowy przyznania odszkodowania.

k.p.a. art. 105 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące odmowy przyznania odszkodowania.

Konstytucja RP art. 45 § pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 46

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania.

u.TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepisy dotyczące wstępnego rozpoznania skargi.

u.TK art. 36 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepisy dotyczące wstępnego rozpoznania skargi.

k.p.a. art. 160

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa decyzji Wojewody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego, nie wnosząc powództwa do sądu powszechnego.

Godne uwagi sformułowania

Funkcją tego postępowania jest weryfikacja przedłożonej skargi konstytucyjnej w świetle wymagań formalnych oraz dopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny. Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka, jako instrumentu obrony praw i wolności konstytucyjnych, a także w celu prawidłowego sformułowania skargi konstytucyjnej i ograniczeniem spraw, w których skarga ta byłaby środkiem przedwczesnym, zbędnym lub niedopuszczalnym z punktu widzenia ochrony interesów osób skargę taką składających, ustawodawca wprowadził obowiązek sporządzenia skargi przez osobę posiadającą kwalifikowaną wiedzę prawniczą.

Skład orzekający

Marek Safjan

przewodniczący

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

sprawozdawca

Jerzy Ciemniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie wymogu profesjonalnego pełnomocnictwa dla skargi konstytucyjnej i czynności z nią związanych, a także konieczności wyczerpania toku instancyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne wymogi formalne w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i postępowaniem przed TK.

Błąd formalny przekreślił szansę na kontrolę konstytucyjności – kluczowe wymogi skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
42 POSTANOWIENIE z dnia 1 marca 1999 r. Sygn. Ts 77/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan – przewodniczący Jadwiga Skórzewska-Łosiak – sprawozdawca Jerzy Ciemniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 18 sierpnia 1998 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Wacława M. p o s t a n a w i a: pozostawić zażalenie bez rozpoznania. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej sporządzonej 8 maja 1998 r. zarzucono, iż art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz art. 105 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 1980 r. Dz.U. Nr 9, poz. 16 ze zm.) są sprzeczne z art. 45 pkt 1 oraz art. 46 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący nie sprecyzował jednak bliżej, na czym miałaby polegać niezgodność zakwestionowanych przepisów z konstytucją. Skarżący wskazał, iż odwołując się do art. 60 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Wojewoda w B. decyzją z 11 marca 1998 r. oddalił wniosek skarżącego o odszkodowanie za szkody powstałe w związku z prowadzonym w latach 1986-1988 postępowaniem wywłaszczeniowym. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 18 sierpnia 1998 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wskazując, iż skarżący nie wyczerpał toku instancyjnego, w szczególności nie wniósł od decyzji Wojewody w B., wydanej na podstawie art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego, powództwa do sądu powszechnego. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie 23 grudnia 1998 roku. Zażalenie skarżącego nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane przez Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, skarga konstytucyjna musi zostać sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wymóg ten rozciąga się także na zażalenie na postanowienia Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wydane po przeprowadzeniu wstępnego jej rozpoznania na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Funkcją tego postępowania jest weryfikacja przedłożonej skargi konstytucyjnej w świetle wymagań formalnych oraz dopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny. Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka, jako instrumentu obrony praw i wolności konstytucyjnych, a także w celu prawidłowego sformułowania skargi konstytucyjnej i ograniczeniem spraw, w których skarga ta byłaby środkiem przedwczesnym, zbędnym lub niedopuszczalnym z punktu widzenia ochrony interesów osób skargę taką składających, ustawodawca wprowadził obowiązek sporządzenia skargi przez osobę posiadającą kwalifikowaną wiedzę prawniczą. Z istoty więc rozpoznania wstępnego wynika, iż obowiązek zastępstwa procesowego w zakresie sporządzenia skargi rozciągać się musi także na czynności mające doprowadzić do weryfikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zapadających w tej fazie rozpoznawania skargi konstytucyjnej. Odnosi się to w szczególności do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Możliwość samodzielnego kwestionowania przez skarżącego ustaleń poczynionych przez Trybunał Konstytucyjny, a odnoszących się do spełnienia przez skargę konstytucyjną wymogów formalnych podważa istotę i cel wprowadzonego w art. 48 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym obowiązku sporządzenia skargi konstytucyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Tak bowiem, jak niezbędna jest kwalifikowana wiedza prawnicza w fazie przygotowywania skargi konstytucyjnej, tak tym bardziej kwalifikacje takie niezbędne są dla sformułowania zarzutów wobec postanowienia o odmowie nadania jej dalszego biegu, zawierającego ocenę spełnienia przez skargę konstytucyjną owych wymagań formalnych. Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje w tym względzie poglądy wyrażone w swych postanowieniach z 24 lutego 1998 r., sygn. Ts 19/97, opublikowanym w OTK ZU Nr 2(17), poz. 24 oraz z 2 kwietnia 1998 r., sygn. Ts 15/98, opublikowanym w OTK ZU Nr 3(18), poz. 44. Z uwagi więc na to, iż zażalenie z 23 grudnia 1998 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 18 sierpnia 1998 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, nie mogło być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI