Orzeczenie · 2015-02-17

TS 77/14

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2015-02-17
SAOSinneochrona praw lokatorówŚredniakonstytucyjny
kaucja mieszkaniowawaloryzacjaochrona praw lokatorówprawo konstytucyjneTrybunał Konstytucyjnynierównośćprawo własności

Skarga konstytucyjna została złożona przez W.K. w sprawie zgodności przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego z Konstytucją RP. Skarżąca kwestionowała przepisy dotyczące waloryzacji kaucji mieszkaniowej, twierdząc, że różnicują one sytuację prawną najemców w zależności od momentu wpłaty kaucji, co narusza konstytucyjne zasady równości i prawa własności. Sprawa wywodziła się z powództwa skarżącej o zasądzenie zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej wpłaconej w 1985 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie zasądził część roszczenia, stosując waloryzację na podstawie art. 3581 § 3 k.c., a nie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację skarżącej. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że skarżąca błędnie wskazała jako podstawę orzeczenia sądu niższej instancji przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, podczas gdy faktyczną podstawą było art. 3581 § 3 k.c. w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Ponadto, Trybunał uznał zarzuty za oczywiście bezzasadne, wskazując na dwustronny charakter stosunku najmu, zasadę pewności obrotu oraz fakt, że przepisy obowiązujące w 1985 r. nie przewidywały waloryzacji kaucji. Trybunał podkreślił, że kwestia mechanizmu urealnienia kaucji należy do sfery prawodawczej swobody parlamentu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych, podstawy prawnej orzeczenia sądu niższej instancji oraz zasady pewności obrotu w kontekście waloryzacji świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (błędne wskazanie podstawy prawnej) oraz ogólnych zasad dotyczących waloryzacji kaucji, z uwzględnieniem stanu prawnego z przeszłości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego, w zakresie w jakim różnicują sytuację prawną najemców ze względu na moment wnoszenia kaucji mieszkaniowej, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do własności i zasadą równości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia konstytucyjnych praw skarżącej są oczywiście bezzasadne.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżąca błędnie wskazała podstawę prawną orzeczenia sądu niższej instancji. Ponadto, ocena mechanizmu waloryzacji kaucji musi uwzględniać dwustronny charakter stosunku najmu i prawa wynajmującego, a przepisy obowiązujące w momencie wpłaty kaucji nie przewidywały waloryzacji. Wprowadzenie waloryzacji z mocą wsteczną naruszałoby zasadę pewności obrotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
W.K.osoba_fizycznaskarżąca
Szczecińskie Centrum Renowacyjne Sp. z o.o.spółkapozwany
Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej, Osiedlowej Administracji Domów Mieszkalnych nr 7 w Szczecinieinstytucjapoprzednik prawny pozwanego

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 358¹ § 3

Kodeks cywilny

Sądowa możliwość zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 36 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis dotyczący zwrotu kaucji wpłaconej przed 12 listopada 1994 r.

u.o.p.l. art. 36 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis dotyczący zwrotu kaucji wpłaconej w okresie obowiązywania ustawy o najmie lokali, w zwaloryzowanej kwocie.

u.o.p.l. art. 6 § 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis określający sposób zwrotu zwaloryzowanej kaucji.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do własności.

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Granice ingerencji w prawa i wolności konstytucyjne.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

u.o. TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o. TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunki formalne skargi konstytucyjnej.

u.n.l.

Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Przepis obowiązujący w okresie wpłaty kaucji przez skarżącą.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo lokalowe art. 3

Dotyczy oprocentowania kaucji wpłaconych przed dniem wejścia w życie ustawy.

u.o.d.z.

Ustawa o denominacji złotego

Ustawa dotycząca denominacji złotego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca błędnie wskazała podstawę prawną orzeczenia sądu niższej instancji. • Zarzuty naruszenia praw konstytucyjnych są oczywiście bezzasadne. • Ocena mechanizmu waloryzacji kaucji musi uwzględniać dwustronny charakter stosunku najmu. • Przepisy obowiązujące w 1985 r. nie przewidywały waloryzacji kaucji. • Wprowadzenie waloryzacji z mocą wsteczną naruszałoby zasadę pewności obrotu.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów i k.c. różnicują sytuację prawną najemców ze względu na moment wpłaty kaucji, naruszając prawo do własności i zasadę równości. • Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, prawidłowej legislacji i sprawiedliwości społecznej.

Godne uwagi sformułowania

różnicuj[ą] sytuację prawną najemców jedynie ze względu na moment wnoszenia kaucji mieszkaniowej • różnicowanie roszczenia o zwrot kaucji mieszkaniowej wpłaconej przed 1994 rokiem (...) oraz w ramach aktualnie obowiązującej ustawy o ochronie praw lokatorów • nie znajduje uzasadnienia rozróżnienie • ochrona prawna wszystkich najemców w zakresie zwrotu kaucji mieszkaniowych powinna być tożsama • nie jest możliwym orzeczenie o dokonaniu takiej waloryzacji w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów • waloryzacja jest jak najbardziej dopuszczalna, z tymże winna odbyć się na podstawie art. 3581 § 3 k.p.c. • nie tworzą normy, która była podstawą ostatecznego orzeczenia • granicą ochrony interesów prawnych najemców muszą być (...) prawa przysługujące podmiotowi wynajmującemu • nie może być dokonywana w kontekście respektowania wyłącznie interesów prawnych i faktycznych najemców • nie może abstrahować również od stanu prawnego, w którym nawiązano stosunek najmu i uiszczono stosowną kaucję mieszkaniową • objęcie regulacją art. 6 ust. […]

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych, podstawy prawnej orzeczenia sądu niższej instancji oraz zasady pewności obrotu w kontekście waloryzacji świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (błędne wskazanie podstawy prawnej) oraz ogólnych zasad dotyczących waloryzacji kaucji, z uwzględnieniem stanu prawnego z przeszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego (waloryzacja kaucji mieszkaniowej) i jego zgodności z Konstytucją, jednak rozstrzygnięcie opiera się na przesłankach formalnych, co zmniejsza jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Czy przepisy o kaucji mieszkaniowej dyskryminują najemców? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst