Ts 74/99

Trybunał Konstytucyjny1999-12-20
SAOSinneochrona praw konstytucyjnychWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnatermin zawityprzywrócenie terminuTrybunał Konstytucyjnyprawo do emeryturyrolnicydyskryminacjaustawa o TKKPC

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, potwierdzając, że termin do jej wniesienia jest zawity i nie podlega przywróceniu.

Pełnomocnik Jana R. złożył zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego odmawiające nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej oraz odrzucające wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący zarzucał niezgodność przepisów dotyczących ubezpieczenia rolników z Konstytucją RP, twierdząc, że dyskryminują one rolników w zakresie prawa do emerytury. Trybunał podtrzymał swoje stanowisko, że dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem zawitym, materialnoprawnym, którego nie można przywrócić na podstawie przepisów KPC.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie z dnia 5 października 1999 r., którym odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jana R. oraz odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarga konstytucyjna zarzucała niezgodność przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z Konstytucją RP, wskazując na dyskryminację rolników w zakresie prawa do emerytury. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że termin do wniesienia skargi powinien zostać przywrócony na podstawie art. 168(1) Kodeksu postępowania cywilnego. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, określony w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, ma charakter zawity i materialnoprawny, co wyklucza możliwość jego przywrócenia. Trybunał zaznaczył, że szczególny charakter skargi konstytucyjnej jako nadzwyczajnego środka ochrony praw i wolności konstytucyjnych przesądza o niedopuszczalności stosowania przepisów KPC dotyczących przywracania terminów procesowych. W związku z tym, postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu zostało uznane za uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem zawitym, materialnoprawnym, którego nie można przywrócić na podstawie przepisów KPC.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił szczególny, nadzwyczajny charakter skargi konstytucyjnej jako środka ochrony praw i wolności konstytucyjnych, co przesądza o niedopuszczalności stosowania przepisów KPC dotyczących przywracania terminów procesowych. Termin ten wyznacza czasowe granice dla podjęcia obrony praw konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jan R.osoba_fizycznaskarżący
pełnomocnik skarżącegoinnepełnomocnik

Przepisy (10)

Główne

u.TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter terminu zawitego i brak jest możliwości jego przywrócenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, dotyczący przywracania terminów procesowych, nie ma zastosowania do terminu wniesienia skargi konstytucyjnej.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 15

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 38

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 52

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 28

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 44

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem zawitym i materialnoprawnym. Szczególny charakter skargi konstytucyjnej wyklucza stosowanie przepisów KPC o przywracaniu terminów procesowych.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej powinien zostać przywrócony na podstawie art. 168(1) KPC.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter terminu zawitego i brak jest możliwości jego przywrócenia Taka kwalifikacja terminu do wniesienia skargi stanowi konsekwencję szczególnego charakteru prawnego skargi konstytucyjnej termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter materialnoprawny przesądza także o niedopuszczalności zastosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących trybu i przesłanek przywracania terminów procesowych

Skład orzekający

Stefan J. Jaworski

przewodniczący

Wiesław Johann

sprawozdawca

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru zawitego i materialnoprawnego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej oraz niedopuszczalności jego przywrócenia na podstawie KPC."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skargi konstytucyjnej i jej terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ precyzuje zasady dotyczące terminów wnoszenia skargi konstytucyjnej.

Termin na skargę konstytucyjną: czy można go przywrócić? Wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
207 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 1999 r. Sygn. Ts 74/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stefan J. Jaworski – przewodniczący Wiesław Johann – sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 1999 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jana R. p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Jana R. zarzucono niezgodność art. 15, art. 38 i art. 52 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (tekst jednolity z 1989 r. Dz.U. Nr 24, poz. 127) oraz art. 28 i art. 44 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24) z art. 32, art. 64 i art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów miałaby - zdaniem pełnomocnika skarżącego - polegać na tym, że dyskryminują one rolników w stosunku do ogółu obywateli w zakresie prawa do emerytury. Pełnomocnik skarżącego zwrócił się jednocześnie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Uzasadnił to brakiem prawidłowego pouczenia skarżącego ze strony organów, do których zwracał się z pismami o terminie i trybie wnoszenia skargi konstytucyjnej. Postanowieniem z 5 października 1999 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu uznając, że skarga wniesiona została ze znacznym przekroczeniem dwumiesięcznego terminu, wyznaczonego przez ustawodawcę. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny odrzucił, jako niedopuszczalny, wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. Na postanowienie to pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, w którym podniósł, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii niedopuszczalności przywracania terminu do złożenia skargi konstytucyjnej jest nieuzasadnione. Zdaniem pełnomocnika skarżącego podstawę dla przywrócenie tego terminu stanowi art. 168  1 kodeksu postępowania cywilnego. Trybunał zważył co następuje: Zażalenie skarżącego nie może zostać uwzględnione. Trybunał Konstytucyjny w pełni podtrzymuje pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu z 5 października 1999 r., znajdujący również potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie, iż przewidziany w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (art. 46 ust. 1), dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter terminu zawitego i brak jest możliwości jego przywrócenia. Taka kwalifikacja terminu do wniesienia skargi stanowi konsekwencję szczególnego charakteru prawnego skargi konstytucyjnej, jako instytucji prawnej nie będącej zwykłą czynnością procesową, dokonywaną w normalnym toku instancji. Trybunał Konstytucyjny pragnie ponownie podkreślić, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter materialnoprawny, wyznacza on czasowe granice dla podjęcia przez skarżącego obrony przysługujących mu konstytucyjnych wolności i praw, poprzez zakwestionowanie w skardze konstytucyjnej generalnego aktu normatywnego (por. postanowienie z 15 lipca 1998 r., sygn. Ts 79/98, opublikowane w OTK ZU Nr 5/1998; postanowienie z 22 lutego 1999 r., sygn. Ts 141/98, opublikowane w OTK ZU Nr 2/1999). Nadzwyczajny charakter skargi konstytucyjnej, stanowiącej specyficzny środek ochrony konstytucyjnych wolności i praw, przesądza także o niedopuszczalności zastosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących trybu i przesłanek przywracania terminów procesowych. Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje w związku z tym w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z 5 października 1999 r., odmawiające uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, którego znaczne przekroczenie przez skarżącego - w świetle poczynionych ustaleń faktycznych - nie budzi wątpliwości. W tym stanie rzeczy, uznając postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 1999 r. o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu za w pełni uzasadnione, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na to postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI