Ts 74/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez I.K. przeciwko art. 394(2) § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. Skarżąca zarzuciła, że przepis ten, w zakresie w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydanego po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, narusza jej konstytucyjne prawa, w tym prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Stan faktyczny sprawy obejmował postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 5 marca 2021 r. oddalające wniosek skarżącej o zwolnienie od opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy odrzucił następnie apelację skarżącej, a zażalenie na to postanowienie również zostało oddalone. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, przeprowadził wstępne rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzono, że skarżąca nie uzyskała ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego jej prawa, ponieważ nie skorzystała z przysługującego jej środka prawnego – zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zamiast tego, skarżąca wystąpiła jedynie o sporządzenie uzasadnienia tego postanowienia. Trybunał podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla zbadania zgodności z Konstytucją przepisów zamykających drogę sądową, konieczne jest uzyskanie orzeczenia w przedmiocie odrzucenia niedopuszczalnego środka. Ponadto, wskazano, że kwestionowany przepis nie był podstawą prawną rozstrzygnięcia, które skarżąca uznała za naruszające jej prawa. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wyczerpania drogi prawnej i wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego konstytucyjne prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów przez sąd drugiej instancji, ale ogólne zasady dotyczące skargi konstytucyjnej są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 394(2) § 1 pkt 1 KPC, w brzmieniu nadanym przez ustawę z 2019 r., jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych zawartego w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nie może być merytorycznie rozpoznana, ponieważ skarżąca nie uzyskała ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego jej prawa, gdyż nie wniosła zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej, ponieważ nie zaskarżyła postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarga konstytucyjna wymaga, aby skarżący wskazał ostateczne rozstrzygnięcie wydane na podstawie zakwestionowanego przepisu, co w tym przypadku nie nastąpiło. Ponadto, kwestionowany przepis nie był podstawą prawną rozstrzygnięcia, które skarżąca uznała za naruszające jej prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.K. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 394 § 2 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w brzmieniu nadanym przez ustawę z 4 lipca 2019 r., wyłącza zaskarżalność postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zawartego w apelacji.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności.
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o treści i podstawie rozstrzygnięć.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń.
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dwuescepcja postępowania.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
u.o.t.p.TK art. 61 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.
u.o.t.p.TK art. 79 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 77 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymóg wyczerpania drogi prawnej.
u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 1 lit. e in fine
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wiążąca dyrektywa interpretacyjna.
u.o.t.p.TK art. 61 § 4 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.
u.o.t.p.TK art. 61 § 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie TK.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej, nie składając zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów. • Kwestionowany przepis nie był podstawą prawną rozstrzygnięcia, które skarżąca uznała za naruszające jej prawa. • Skarga konstytucyjna wymaga wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zakwestionowanego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
nie uzyskała ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego jej prawa określone w petitum skargi konstytucyjnej • nie wniosła zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów • kwestionowany przepis nie był normatywną podstawą postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 21 grudnia 2021 r.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wyczerpania drogi prawnej i wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego konstytucyjne prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów przez sąd drugiej instancji, ale ogólne zasady dotyczące skargi konstytucyjnej są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe wymogi formalne dotyczące wnoszenia skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie procedur i wyczerpanie dostępnych środków prawnych.
“Niewłaściwe złożenie skargi konstytucyjnej: dlaczego możesz stracić szansę na obronę swoich praw?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.