Ts 71/10

Trybunał Konstytucyjny2012-11-19
SAOSAdministracyjneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnarekompensatanieruchomościustawaTrybunał Konstytucyjnykoszty sądoweprawo własnościgranice RP

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że kwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy wydanych w sprawie orzeczeń.

Skarżący wnieśli skargę konstytucyjną kwestionując przepisy ustawy o rekompensacie za nieruchomości pozostawione poza granicami RP oraz ustawy o kosztach sądowych. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że kwestionowane przepisy nie były podstawą wydanych w sprawie orzeczeń sądów niższych instancji. Skarżący złożyli zażalenie, twierdząc, że przepisy te jednak miały wpływ na ich sytuację prawną. Trybunał rozpatrzył zażalenie i nie uwzględnił go, ponownie stwierdzając, że kwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy orzeczeń sądów, a brak udowodnienia roszczenia był bezpośrednią przyczyną nieprzyznania ochrony.

Skarżący, Anna Helena B.-W. i inni, wnieśli skargę konstytucyjną, domagając się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją oraz Konwencją o ochronie praw człowieka przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 13 ust. 2) oraz ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 13 i 94). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń, a zarzuty dotyczące tego przepisu oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji były oczywiście bezzasadne. Ponadto, Trybunał uznał, że art. 13 i 94 ustawy o kosztach sądowych również nie były podstawą orzeczeń, a art. 94 był skierowany wyłącznie do Skarbu Państwa. Skarżący złożyli zażalenie, argumentując, że kwestionowany art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. miał wpływ na treść orzeczeń i pozbawił ich możliwości dochodzenia pełnej rekompensaty, a także że ustawa o kosztach sądowych była istotna dla możliwości dochodzenia roszczeń. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na posiedzeniu niejawnym, uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Ponownie podkreślił, że art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. nie był podstawą wyroków Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w ich sprawie, a rozważania na jego temat miały charakter poboczny. Bezpośrednią przyczyną nieprzyznania ochrony było nieudowodnienie roszczenia odszkodowawczego przez skarżących. Argumenty dotyczące ustawy o kosztach sądowych również nie zostały uznane za wystarczające do zmiany stanowiska. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń, a jego zastosowanie miało charakter poboczny i nie wpłynęło na pozbawienie skarżących dochodzonego odszkodowania.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że sądy nie oparły swoich rozstrzygnięć na kwestionowanym przepisie, a bezpośrednią przyczyną nieprzyznania ochrony było nieudowodnienie roszczenia odszkodowawczego przez skarżących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Anna Helena B.-W.osoba_fizycznaskarżący
Ewa Maria N.-W.osoba_fizycznaskarżący
Adam R.osoba_fizycznaskarżący
Andrzej V.osoba_fizycznaskarżący
Joanna Maria V.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do oceny zarzutu jako oczywiście bezzasadnego.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do oceny zarzutu jako oczywiście bezzasadnego.

ustawa o TK art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

ustawa z 2005 r. art. 13 § ust. 2

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń, a jego zastosowanie miało charakter poboczny.

ustawa o kosztach sądowych art. 13

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń.

ustawa o kosztach sądowych art. 94

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń; adresatem jest wyłącznie Skarb Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń. Bezpośrednią przyczyną nieprzyznania ochrony było nieudowodnienie roszczenia odszkodowawczego przez skarżących. Art. 94 ustawy o kosztach sądowych jest skierowany wyłącznie do Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. stanowił podstawę wydanych w sprawie skarżących orzeczeń i pozbawił ich możliwości dochodzenia pełnej rekompensaty. Przepisy ustawy o kosztach sądowych były istotne dla możliwości dochodzenia roszczeń.

Godne uwagi sformułowania

nie wystarczy przywołanie przepisu w uzasadnieniu orzeczenia i nawiązanie do jego treści, by stwierdzić, że na podstawie właśnie tego przepisu sąd ukształtował sytuację prawną skarżącego. rozważania sądów dotyczące zaskarżonego przepisu są dokonane na marginesie i nie wpłynęły na pozbawienie skarżących dochodzonego przez nich odszkodowania.

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodnicząca

Piotr Tuleja

sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej oraz kryteriów ustalania podstawy prawnej orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżących i przepisów dotyczących rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do rekompensaty za utracone mienie, jednak rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i braku wykazania podstawy prawnej przez skarżących.

Czy przepisy o rekompensacie za utracone mienie są sprawiedliwe? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
495/6/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 19 listopada 2012 r. Sygn. akt Ts 71/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz – przewodnicząca Piotr Tuleja – sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Anny Heleny B.-W., Ewy Marii N.-W., Adama R., Andrzeja i Joanny Marii V., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 marca 2010 r. Anna Helena B.-W., Ewa Maria N.-W., Adam R., Andrzej i Joanna Maria V. (dalej: skarżący) wystąpili o stwierdzenie niezgodności art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.; dalej: ustawa z 2005 r.) z art. 2, art. 21 ust. 2, art. 32, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), a także art. 13 i art. 94 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.; dalej: ustawa o kosztach sądowych) z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 19 czerwca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze. Po pierwsze, Trybunał stwierdził, że art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. nie stanowił podstawy wydanych w sprawie skarżących orzeczeń, co uzasadniało odmowę nadania dalszego biegu skardze w myśl art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Po drugie, niezależnie od powyższej okoliczności, Trybunał ocenił zarzut skarżących odnoszący się do tego przepisu jako oczywiście bezzasadny (art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK). Zaskarżony przepis, zdaniem Trybunału, nie rozstrzyga bowiem o kwestiach intertemporalnych, do których nawiązywali skarżący. Po trzecie, zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji przez art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. również został przez Trybunał uznany – z uwagi na nieadekwatność wzorca kontroli – za bezzasadny w stopniu oczywistym. Po czwarte, zdaniem Trybunału ani art. 13 (w brzmieniu sprzed 19 lipca 2010 r.), ani art. 94 ustawy o kosztach sądowych nie były podstawą wydanych w sprawie skarżących orzeczeń, adresatem zaś art. 94 ustawy o kosztach sądowych jest wyłącznie Skarb Państwa, a zatem przepis ten nie mógł być zastosowany wobec skarżących. Okoliczności te – w świetle art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – stanowiły podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze. Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie, w którym – poza powtórzeniem argumentów skargi – podnoszą, że art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. stanowił, wbrew twierdzeniom Trybunału, podstawę wydanych w ich sprawie orzeczeń. Twierdzą przy tym, że to właśnie zastosowanie przez sądy kwestionowanego przepisu wywołało skutek polegający na pozbawieniu ich możliwości dochodzenia rekompensaty w wysokości 100% wartości pozostawionych nieruchomości. Tym samym, w przekonaniu skarżących, art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. zdeterminował w sensie normatywnym treść orzeczeń wydanych w ich sprawie. Ponadto, w ocenie skarżących Trybunał błędnie uznał, że art. 13 i art. 94 ustawy o kosztach sądowych nie stanowiły podstawy wydanych w ich sprawie orzeczeń, gdyż możliwość dochodzenia przez nich roszczeń była uzależniona od wniesienia opłat sądowych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny uznaje, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W złożonym zażaleniu skarżący zasadniczo ograniczyli się do przedstawienia argumentów przemawiających – w ich przekonaniu – za uznaniem, że zaskarżone przepisy, wbrew odmiennej ocenie Trybunału dokonanej w kwestionowanym postanowieniu, stanowiły podstawę wydanych w sprawie skarżących orzeczeń. Trybunał ponownie zwraca jednak uwagę, że art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. nie był podstawą ani wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 18 marca 2008 r. (sygn. akt I C 1865/04), ani wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 4 września 2009 r. (sygn. akt I ACa 149/09), o czym najdobitniej świadczy przywołany w zaskarżonym postanowieniu fragment uzasadnienia wyroku sądu apelacyjnego. Trybunał podkreśla nadto, że nie wystarczy przywołanie przepisu w uzasadnieniu orzeczenia i nawiązanie do jego treści, by stwierdzić, że na podstawie właśnie tego przepisu sąd ukształtował sytuację prawną skarżącego. Jak ustaliły sądy w sprawie skarżących, nie udowodnili oni należycie swojego roszczenia odszkodowawczego, którego ochrony poszukiwali na drodze powództwa cywilnego. Okoliczność ta stanowiła bezpośrednią przyczynę nieprzyznania im tej ochrony. Z kolei rozważania sądów dotyczące zaskarżonego przepisu są dokonane na marginesie i nie wpłynęły na pozbawienie skarżących dochodzonego przez nich odszkodowania. Argumenty podniesione w zażaleniu pozostają więc bez związku z treścią dołączonych do skargi orzeczeń, dlatego nie mogą być uwzględnione w toku postępowania zainicjowanego skargą konstytucyjną. W odniesieniu do przepisów ustawy o kosztach sądowych skarżący ograniczyli się jedynie do powtórzenia argumentów podniesionych w skardze. Nie wystarcza to jednak do uzasadnienia odmiennego od przyjętego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska i uznania, że przepisy te stanowiły podstawę wydanych w sprawie skarżących wyroków. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI